İnsan Üzerinde Deney ve Deneme Suçları

Öz

İnsan üzerinde deney ve deneme suçları, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Özel Hükümler” başlıklı ikinci kitabının “Kişilere Karşı Suçlar” isimli ikinci kısmının “Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar” isimli ikinci bölümünde düzenlenmiştir. Türk Ceza Kanunu’nda ilk defa kendine yer bulan bu suç türleri tek bir madde başlığı altında “insan üzerinde deney” şeklinde düzenlenmiştir. Bilimsel deney ve denemelerin, uluslararası hukukta ve iç hukukumuzda çeşitli kanun ve yönetmeliklerde kanuni çerçevesi çizilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, bu suçla ilgili genel bilgiler verilerek ilgili kavramlar incelenecektir. İkinci bölümde ise, suçun unsurları incelenecek ve öğretideki görüş ayrılıkları bir araya toplanarak bir sonuca varmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Deney
• Deneme
• Türk Ceza Kanunu
• İnsan
• Rıza

Criminal Experimentation and Trial on Human Subject

Öz

Criminal experimentation and trial on human subject was organized in the second part titled "Crimes Against Physical Integrity" of the second section named "Crimes Against Persons” of the second book entitled "Special Provi-sions" of the Turkish Criminal Code numbered 5237. These types of crime, which were included in the Turkish Penal Code for the first time, are organized under a single title as "experiment on human subject". In international law and our domestic law, the legal framework of scientific experiments and trials has been tried to be drawn in various laws and regulations. This study consists of two parts. In the first part, by giving general information about this crime, related concepts will be examined. In the second part, elements of the crime will be examined and a conclusion will be attempted to reach by collecting the differences of opinion within the doctrine.

Anahtar Kelimeler

• Experimentation
• Trial
• Turkish Penal Code
• Human
• Consent

Kaynakça

1. ALTUNKAŞ, (2011), Aysun, İnsan Üzerinde Deney ve Deneme Suçları, Doktora Tezi, İstanbul.
2. ANNAS George J./ GRODIN Micheal A., (1992), The Nazi Doctors And The Nuremberg Code, Oxford University Press Inc, New York
3. ARTUÇ, Mustafa, (2008), Kişilere Karşı Suçlar, 2. Baskı, Ankara
4. AYGÖRMEZ UĞURLUBAY, (2015), Gülsün Ayhan, “İnsan Üzerinde Deney Ve Deneme Suçuna İlişkin Bazı Tespitler”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Özel Sayı, Cilt:1, s. 165-205.
5. AYGÜN EŞİTLİ, Ezgi, (2012), İnsan Üzerinde Deney ve Deneme Suçları, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Ankara.
6. BAYINDIR, Sinan, (2018), “İnsan Üzerinde Deney ve Deneme Suçları (TCK. m. 90)”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Cilt: 24, Sayı: 1, Haziran, s. 77-121.
7. ERMAN, Barıs¸, (2016),“İnsan Üzerinde Deney ve Deneme Suçları”, Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt:13, Sayı:2, 2016, s. 1-44.
8. GÖKCAN, Hasan Tahsin, (2017), Tıbbi Müdahalelerden Doğan Hukuki ve Cezai Sorumluluk, 3. Baskı, Ankara.

9. HAKERİ Hakan, (2014), Ceza Hukuku Genel Hükümler, 17. Baskı, Ankara.
10. HAKERİ, Hakan, (2012), Tıp Hukuku, 5. Baskı, Ankara.
11. İÇER, Zafer, (2019), “Hasta Üzerinde Tedavi Amaçlı Deneme Suçu (Tck M.90/4)”, Sağlık Hukukunda Güncel Sorunlar No: 1- Sorumluluk Sempozyum Özet Bildiri Kitabı.
12. KUL, Nur Bilge, (2019), İnsan Üzerinde Deney Ve Deneme Yapma Suçları (TCK m.90), Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
13. OĞUZMAN, Kemal/SELİÇİ, Özer/OKTAY-ÖZDEMİR, (2014), Saibe, Kişiler Hukuku, Filiz Kitabevi, İstanbul.
14. ÖZBEK, Veli Özer/KANBUR, Mehmet Nihat/DOĞAN, Koray/BACAKSIZ, Pınar/TEPE, İlker, (2010), Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Ankara.
15. ÖZEL, Çağlar, (2002), “Medeni Hukuk Açısından Ölüm Anının Belirlenmesi Ve Ceset Üzerindeki Hakka İlişkin Bazı Düşünceler”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 51, Sayı: 1, s.43-77.
16. ŞEN, Ersan, (2008), “İnsan Üzerinde Bilimsel Deney ve Deneme Suçları”, V. Türk-Alman Tıp Hukuku Sempozyumu, Tıp Ceza Hukukunun Güncel Sorunları, Ankara, s. 588-646.
17. ÜZÜLMEZ, İlhan, (2014), Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 7. Baskı, Ankara.
18. ÜZÜLMEZ, İlhan, (2013), Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar, Adalet Yayınevi, Ankara.
19. http://www.sdplatform.com/Yazilar/Kose-Yazilari/523/Cocuklarda-yapilan-bilimsel-arastirmalarin-etik-boyutlari.aspx
20. https://history.nih.gov/research/downloads/nuremberg.pdf
21. https://tr.wikipedia.org/wiki/Albert_Neisser
22. https://www.corpus.com.tr