A Revıew For in Context of The Judıcıary’s Approach The Revocatıon of Admınıstratıve Actıon Wıthın The Framework of Decısıons of The-Board of Unıfıcatıon of Case Laws

Öz

The main means of action of public administrations are administrative procedures. These administrative actions appear in the legal world in different ways such as minutes, orders, ordinance, zooning plans, licence etc. Termination of their effectiveness in the form of amendment, abolition or withdrawal of such administrative proceedings may be considered. Verdicts can be made on the basis of a Council of State Council jurisprudence consolidation verdict, in cases opened by those affected by the termination of administrative proceedings against the termination process. However, there is not one, but more than one jurisprudence consolidation verdict. In this study, it is tried to examine the verdicts of the jurisprudence consolidation to termination of the administrative process and the binding and use of these verdicts.

Anahtar Kelimeler

• Jurisprudence
• Jurisprudence Consolidation Verdict
• Revocation
• Administrative Action
• Administrative Jurisdiction

İdarî İşlemin Geri Alınmasında, İçtihadı Birleştirme Kurulu Kararlarının İdarî Yargı Pratiğindeki Uygulanışına Dair Bir Değerlendirme

Öz

Kamu idarelerinin hareket araçlarının başında idarî işlemler gelmektedir. Bu idarî işlemler tutanak, emir, karar, imar planı, ruhsat gibi farklı şekillerde hukuk âleminde görünmektedirler. Söz konusu idarî işlemlerin değiştirilmesi, kaldırılması ya da geri alınması biçiminde yürürlüklerinin sona erdirilmesi gündeme gelebilmektedir. İdarî işlemin yürürlüğünün sona erdirilmesinden etkilenenlerin, sona erdirme işlemine karşı açtıkları davalarda, genellikle bir adet Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulu Kararına dayanılarak kararlar verilebilmektedir. Hâlbuki konuya ilişkin bir adet değil, birden fazla sayıda içtihadı birleştirme kurulu kararı bulunmaktadır. Bu çalışmada, idarî işlemin yürürlüğünü sona erdirme ile ilgili içtihadı birleştirme kurulu kararları, bu kararların bağlayıcılığı ve davalarda kullanımı incelenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İçtihat
• İçtihadı Birleştirme Kurulu Kararı
• Geri Alma
• İdari İşlem
• İdari Yargı

Kaynakça

1. ADAL, E., Hukukun Temel Kavramları, Marmara Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 1985.
2. ALTINDAĞ, H., “İdarî İşlemin Geri Alınması Sebebi Olarak Açık Hata”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 20, 2016.
3. ARSLAN, A.; TUNCAY, D., Danıştay İçtihadları Birleştirme Kurulu Kararları, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2002.
4. BASTIK, S., Kamu İhalelerinde İdarî Başvurular, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Uzmanlık Yeterlilik Tezi, Ankara, 2011.
5. BERKİ, A. H., Hukuk Mantığı Ve Tefsir, Türkiye Adalet Akademisi Yayını, Ankara, 2018.
6. BİLGİN, A., “Anayasa Düzenimizde Tevhidi İçtihat Müessesesinin Yaşama Şansı”, İstanbul Barosu Dergisi, C. 27, Sayı 3, 1972.
7. BOZ, S. S., “Yargı Kararları Işığında Müesses Durum”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 20, Sayı 2, 2018.
8. BÜLBÜL, E., İdarî İşlemlerin Yürürlükten Kaldırılması, Beta Yayınları, İstanbul, 2010.

9. ÇINARLI, S.; AZAK, K., “Bölge İdare Mahkemelerinin Kesin Kararları Arasındaki Aykırılık Veya Uyuşmazlığın Giderilmesi Meselesi”, NKÜ Hukuk Fakültesi Dergisi, Sayı 2, 2020.
10. DERİN, C.; COŞKUN, B., “Kamu Denetçiliği Kurumunun Tavsiye Kararı Üzerine Disiplin Cezasının Geri Alınması”, Ombudsman Akademik Dergisi, Sayı 7, 2017.
11. DEVELLİOĞLU, F., Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Aydın Kitabevi Yayınları, Ankara, 2007.
12. DEYNEKLİ, A., “Türk Borçlar Kanunu’nda Yer Alan Önemli Usul Hükümleri”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 2, Sayı 2, 2011.
13. DURAN, L., “Danıştay’ın İçtihatları Birleştirme Uygulaması”, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, C. 27, Sayı 03, 1972.
14. DURSUN, S., “İdarî İşlemlerin Geri Alınması, Kaldırılması, Değiştirilmesi ve Düzeltilmesi”, A. Şeref Gözübüyük’e Armağan, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ve Turhan Kitabevi Ortak Yayını, Ankara, 2005.
15. EKİNCİ, H., “Türk Vergi Hukukunda Yargı Kararlarının Kaynak Niteliği”, Vergi Raporu, Sayı 77, Temmuz-Ağustos-Eylül 2005.
16. FEYZİOĞLU, T., “Lazimülicra Karar, Müktesep Hak, Avukatlık Stajı Hakkında Bir Danıştay Kararı”, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, C. 2, Sayı 3, 1947.
17. GEDİK, F.; KOÇ, E., “Hüküm Kurma ve İçtihat”, Ankara Barosu Dergisi, Yıl 67, Sayı 2, Bahar 2009.
18. GÖZLER, K., Hukuka Giriş, Ekin Kitabevi Yayınları, Bursa, 1998.
19. GÖZLER, K., İdare Hukuku C. I, Ekin Kitabevi Yayınları, Bursa, 2009.
20. GÜNDÜZ, F. E., “Disiplin Cezalarının Geri Alınması”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 20, Sayı 1, 2016.
21. GÜRİZ, A., Hukuk Başlangıcı, Siyasal Kitabevi, Ankara, 2005.
22. HSYK, “Hukukî Müzâkere Toplantıları - Danıştay 5. Daire Konuları”, 21–24 Kasım 2013, Samsun, (Çevrimiçi) http://hmt.hsyk.gov.tr/toplantilar/2013/idari-yargi/guz/samsun/raporlar/d5.pdf, e.t. 06.09.2014.
23. IŞIKLAR, C., “İdarî Yargıda İçtihatların Birleştirilmesinin Hâl ve Şartları”, Türkiye Adâlet Akademisi Dergisi, Yıl 4, Sayı 14, Temmuz 2014.
24. İNAN, A., “İdarî Mercilerce Verilen İhalelere Katılma Yasaklarının Kaldırılması”, İller ve Belediyeler Dergisi, Mayıs, Sayı 721, 2008.
25. KANAR, M., Osmanlı Türkçesi Sözlüğü, Say Yayınları, İstanbul, 2009.
26. KARAGÖZOĞLU, H. F., Danıştay’da Dava Nasıl Açılır?, Olgaç Matbaası, Ankara, 1979.
27. KAYHAN, F., “Özel Hukuk Uygulamasında Yargı İçtihatlarının Ve İçtihadı Birleştirme Kararlarının Normatif Gücü”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Sayı 2, 1999.
28. KOÇBERBER, S., “Kamu Zararı Kavramı Üzerine Yargı Kurumları Arasındaki Hüküm Uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesinin Rolü Ve Önemi”, Sayıştay Dergisi, Sayı 97, Nisan-Haziran 2015.
29. KÖKÜSARI, İ., “Osmanlı-Türk Anayasal Tarihinde Yasama Yorumu Ve Uygulaması”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 67, Sayı 4, 2018.
30. KURU, B.; ARSLAN R.; YILMAZ E., Medenî Usûl Hukuku Ders Kitabı, Yetkin Yayınları, Ankara, 2007.
31. ONAR, S. S., İdare Hukukunun Umumî Esasları C. I, İsmail Akgün Matbaası, İstanbul, 1966.
32. ONAR, S. S., İdare Hukukunun Umumî Esasları C. III, İsmail Akgün Matbaası, İstanbul, 1966.
33. ÖZAY, İ. H., Günışığında Yönetim, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2004.
34. ÖZDEMİR, S., İmar İdare Hukukunda Kazanılmış Hak, Adalet Yayınevi, Ankara, 2019.
35. ÖZYÖRÜK, M., Hukuka Giriş, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, Ankara, 1959.
36. RAHMAN, F., “Faiz ve Riba”, Marife Dergisi, (Çev. Hakan Şahin) Cilt 20, Sayı 1, Yaz 2020.
37. TAN, T., İdarî İşlemin Geri Alınması, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, Ankara, 1970,
38. TAN, T., “İtalyan İdare Hukukunda İdarî İşlemin Geri Alınması”, Prof. Dr. Tahsin Bekir Balta’ya Armağan, TODAİE Yayınları, Ankara, 1974.
39. TBMM, Şûrayı Devlet Kanunu, https://www.tbmm.gov.tr/tutanaklar/KANUNLAR_KARARLAR/kanuntbmmc004/kanuntbmmc004/kanuntbmmc00400669.pdf, 1925, e.t. 23.06.2020.
40. TBMM, 834 Sayılı Mahkeme-i Temyiz Teşkilâtının Tevsiine Dair Kanun, https://www.tbmm.gov.tr/tutanaklar/KANUNLAR_KARARLAR/kanuntbmmc004/kanuntbmmc004/kanuntbmmc00400834.pdf, 1926, e.t. 27.01.2021.
41. TBMM, Şurayı Devlet Kanununun Bazı Maddelerinin Tadiline Ve Tayyına Ve Kanuna İlâve Edilecek Bazı Maddelere Dair Kanun, https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/1862.pdf, 1931, e.t. 23.06.2020.
42. TBMM, 1127 Sayılı 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 237’nci Maddesi İle 238’nci Maddesinin 4’üncü Fıkrasının Uygulanmamasına Dair Kanun, https://www.tbmm.gov.tr/tutanaklar/KANUNLAR_KARARLAR/kanuntbmmc052/kanuntbmmc052/kanuntbmmc05201127.pdf, e.t. 26.01.2021.
43. TOSUN, Ö., “Temyiz Kararlarına Karşı Kanun Yolları”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, C. 38, Sayı 1-4, 1973.
44. TUNCAY, A. H; ÖZDEŞ, O.; BAŞPINAR, R., “İdarî Yargılama”, Yüzyıl Boyunca Danıştay, Danıştay Yayınları, Ankara, 1968.
45. UÇAR, İ., “İdare Hukukunda Kamu Gücü Ayrıcalığı Kavramı ve Bir Kamu Gücü Ayrıcalığı Olarak Hukuka Uygunluk Karinesi”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 20, Sayı 3, 2016.
46. ULER, Y., İdarî Yargıda İptal Kararlarının Sonuçları, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, Ankara, 1970.
47. ULUKAPI, Ö., Medenî Usûl Hukuku, Mimoza Yayınları, Konya, 2014.
48. ÜSTÜN, G., “İdari Yargıda İstinaf Kanun Yolu Üzerine Bir Değerlendirme”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, C.22, Sayı 2, 2016.
49. THÉRÉSE VİEL, M., “İdarî Başvuru ve İdarî Yargı Birleşimi”, (Çev. Lale Burcu Önüt), Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 14, Sayı 1, 2012.
50. YILMAZ, D., “Alman İdarî Usûl Hukuku’nda İdarî İşlemin İdare Tarafından Hükümsüz Kılınması”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 15, Sayı 2, 2011.
51. İdare Mahkemesi, Vergi Mahkemesi, Danıştay Kararları: UYAP Bilişim Sistemi
52. Anayasa Mahkemesi Kararları: www.anayasa.gov.tr
53. Danıştay ve Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu Kararları: www.resmigazete.gov.tr