SİVAS KENT İÇME SUYU ŞEBEKESİNDEKİ SU KAYIPLARI VE KAYIP ORANINI AZALTMA ÇALIŞMALARI

Öz

Bu çalışmada, Sivas kent merkezinde yer alan Esentepe‐Yunus Emre Mahalleleri pilot bölge çalışma alanı olarak seçilmiş ve çalışma alanında bulunan içme suyu şebekesindeki kayıp‐kaçak oranları belirlenmiştir. Kayıp‐kaçak arama çalışması kapsamında öncelikli olarak mahalle sınırları belirlenmiş, abone sarfiyatları tespit edilmiş ve kayıp‐kaçak arama çalışmaları öncesinde eş zamanlı olarak debi ve basınç ölçümleri yapılmıştır. Daha sonra çalışma alanında su kaçağı arama ekipmanları ile kaçak arama çalışması yapılmış ve 7 adet şebeke arızası tespit edilmiştir. Tespit edilen ve su kayıbına sebep olan bu arızalar tamir edildikten sonra eş zamanlı olarak debi ve basınç ölçümleri tekrar yapılmıştır. Kayıp‐kaçak arama öncesinde ve sonrasındaki ölçüm sonuçları birlikte değerlendirilerek çalışma alanındaki kayıp‐kaçak oranları belirlenmiştir. Sonuç olarak; kayıp‐kaçak arama çalışmaları öncesinde çalışma alanında mevcut içme suyu şebekesindeki kayıp‐kaçak oranı % 40,43 iken, yapılan çalışma sonunda kayıp‐kaçak oranı % 27,22’ye düşürülmüş ve % 13,21’lik bir su kazancı elde edilmiştir. Ayrıca kent genelinde yapılan diğer çalışmalarla birlikte kayıp kaçak oranı son 5 yılda yaklaşık % 70’den % 30’a düşürülmüştür. Çalışma sonucunda pilot mahallelerde yapılan çalışmaların genele yayılması halinde oranın daha aşağılara düşeceği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Sivas, İçme Suyu, Su Şebeke Kayıpları, Su Tasarrufu.

The Studies of Water Loss and Reducing The Rate of Loss in Sivas City Potable Water Network

Öz

Esentepe‐Yunus Emre Districts located at the city center of Sivas have been selected as pilot area within the scope of this study and water loss‐leakage ratios of the existent potable water network in this pilot work area have been determined. Primarily, district boundaries have been established at first step of the systematic water loss‐leak detection works. Subsequently subscriber consumptions have been obtained and simultaneous flow and pressure gauging has been carried out before the loss‐leak detection works had started. Later on, leak detection works at the pilot area have been performed together with the leak detection equipments and 7 item of network defects have been located. Simultaneous flow and pressure gauging has been carried out again after these located defects causing water loss had been repaired. Conclusions obtained before and after the loss‐leak detection works have been assessed as a whole and water loss‐leakage ratios within the pilot work area have been determined. As a result, loss‐leak ratio of 40.43 % within the existent potable water network before the loss‐leak detection works has been decreased to the loss‐leak ratio of 27,22 % in the end of the works done and a water benefit of 13,21 % has been enabled. Besides, loss‐leak ratio of nearly 70 % has been decreased down to 30 % with the other works carried out throughout the city in the last 5 years. As aresult of this study, it has been observed that this ratio would be reduced more in case the pilot works carried out in the districts were generalised throughout the city of Sivas.

Anahtar Kelimeler

• Sivas, Potable water, water network loss, water savings.

Kaynakça

1. Kabakçı, A., Karadoğan, H., 1999. İzmir İçme suyu sitemi kaçak arama pilot çalışması,  IV. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongresi ve Sergisi, s. 1‐7.
2. Kavurmacıoğlu, L., Karadoğan, H., 1999. Otomatik Kontrol Vanaları Kullanılarak Tesisatların Su Kaçaklarının Azaltılması, IV. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongresi Ve Sergisi, s. 635‐644.
3. Sibeski Müdürlüğü, 2006, Sivas Belediyesi Sibeski Müdürlüğü Sivas Su Temini Ve Sağlık Projesi Su Kaçağı Arama El Kitabı, Sivas 37 s.
4. Sibeski Müdürlüğü, 2009, Sivas Belediyesi Sibeski Müdürlüğü 2009 Yılı Faaliyet Raporu, Sivas.
5. Şendil, U., ve Al‐Dhowalia, K.H., 1992, “Relationship Between Pressure and Leakage in a Water Distribution Network” American Water Works Assoc. (AWWA), Anual Conference Procedings, Vancouver Canada, June 18‐22, s.655‐685.
6. Şendil, U., 1999a, “İçmesuyu  Şebekesindeki Su Kayıpları”, Su Ve Kanalizasyon Sempozyumu, Aski, Ankara, s.  49‐54.
7. Şendil, U, 1999b, “İçmesuyu Şebekesindeki Basınç Ve Su Kaçağı Arasındaki İlişki”, Su Ve Kanalizasyon Sempozyumu, Aski, Ankara s.  205‐209.
8. Tarım Ve Köy İşleri Bakanlığı, 2001, Sivas İli Tarım Master Planı, Ankara, 100 s