Bir Düşünce Tarihi Metodolojisi: Şerif Mardin’in Bilgi Sosyolojisi Perspektifi Üzerine Bir Değerlendirme
Öz
Bilgi sosyolojisi, bir düşünce tarihi metodolojisi olarak fikir ürünlerinin toplumsal ve siyasal yapının şekillenmesindeki etkilerini sosyal bilim perspektifiyle ele alarak onları bilimsel araştırmaların konusuna dönüştüren, böylece toplumsal ve siyasal düşünce tarihi araştırmaları için oldukça zengin bir arka plan okuması yapma fırsatı sunan teorik bir disiplin olarak ifade edilebilir. Türkiye’de bahse konu arka plan okumasından ilk yararlanan sosyal bilimcilerin başında Şerif Mardin gelmektedir. Bu çalışma; toplumsal ve siyasal süreçleri fikir tarihi ve tahlilleri üzerinden ele alan Mardin’in bilgi sosyolojisi perspektifine dair bir değerlendirmeyi içermektedir. Çalışma, veri analiz yöntemi olarak doküman analizine dayanmaktadır. Çalışmanın amacı, bilgi sosyolojisi metodolojisini açıklayarak Mardin’in bilgi sosyolojisi perspektifine ilişkin açıklayıcı bir çerçeve oluşturmaya çalışmaktır. Dolayısıyla çalışma, bilgi sosyolojisi disiplinin neye karşılık geldiği, Mardin’in bilgi sosyolojisi perspektifinin arka planı ve neleri içerdiği, bu arka planın Mardin’in Türkiye’nin düşünce tarihine ilişkin tahlillerine ne ölçüde katkı sunduğu sorularına yanıt aramaktadır.
Anahtar Kelimeler
Siyasal Düşünceler Tarihi, Şerif Mardin, Bilgi Sosyolojisi, İdeoloji, Din.
Destekleyen Kurum
Bulunmamaktadır.
Proje Numarası
Bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Arı, Y. (2019). Karl Mannheim’in bilgi sosyolojisi. Social Sciences Studies Journal, 5(30), 1085-1191.
- Arlı, A. (2018). Oryantalizm-oksidentalizm ve Şerif Mardin. (4. bs). İstanbul: Küre Yayınları.
- Bal, H. (2004). Bilginin felsefesi: sosyolojik boyutları. Isparta: Fakülte Yayınları.
- Berger, P. L. ve Luckman, T. (2008). Gerçekliğin sosyal inşâsı, bir bilgi sosyolojisi incelemesi. V. S. Öğütle (çev.). İstanbul: Paradigma Yayıncılık.
- Bostan, M. (2012). C. Wright Mills’in sosyoloji anlayışı. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı, İstanbul.
- Burke, P. (2004). Gutenberg’den Diderot’ya bilginin toplumsal tarihi. M. Tunçay (çev.). (2. bs). İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
- Doğan, N. (2008). Şerif Mardin, Türk sosyolojisi ve sosyolojik teori. İçinde T. Takış (Ed.), Şerif Mardin okumaları (ss. 19-41), Ankara: Doğu Batı Yayınları.
- Freud, S. (2000). Bir yanılsamanın geleceği, uygarlık ve hoşnutsuzlukları. A. Yardımlı (çev.). İstanbul: İdea Yayınevi.
- Hekman S. (1999). Bilgi sosyolojisi ve hermeneutik: Mannheim, Gadamer, Foucault ve Derrida. H. Arslan & B. Balkız (çev.). İstanbul: Paradigma Yayınları.
- Kayalı, K. (2008). Şerif Mardin okumaları konusunda bazı sorular ya da bazı sorunlar. İçinde T. Takış (Ed.), Şerif Mardin okumaları (ss. 91-102), Ankara: Doğu Batı Yayınları.