Mesleklere Göre İş Stresinin Hedonik Açlık Üzerindeki Etkisi
Öz
Bu çalışmanın amacı; mesleklere göre iş stresinin hedonik açlık üzerine etkisini değerlendirmektir. Çalışmaya 170 kadın, 114 erkek toplam 284 birey katılmıştır. Meslekler sağlık personeli, asker/polis/güvenlik görevlisi, öğretmen/akademisyen, yönetici/antrenör, yardımcı personel, satış/pazarlama/taşımacılık, mühendis/mimar/teknisyen ve diğer olarak sınıflandırılmıştır. İş stresini ölçmek için İş stresi Ölçeği (İSÖ) kullanılmıştır. Ölçekte puan arttıkça iş stresi artmaktadır. Hedonik açlığı ölçmek için Besin Gücü Ölçeği (BGÖ), Lezzetli Besinleri Tüketme Motivasyonu Ölçeği (LBTMÖ) uygulanmıştır. Ölçeklerden alınan puan arttıkça hedonik açlık artmaktadır. Analizler SPSS 22 programı ile yapılmıştır. Çalışmaya katılanların %30,6’sını (n=87) öğretmen/akademisyenler, %13’ünü (n=37) sağlık personeli, %8,1’ini (n=23) asker, polis, güvenlik görevlisi oluşturmaktadır. En düşük İSÖ toplam puanı öğretmen/akademisyenlerde (0,71±0,14), en yüksek asker/polis/güvenlik görevlisi (0,94±0,25) grubunda gözlemlenmiştir (p<0,05). En düşük BGÖ puanı asker/polis/güvenlik görevlisi, en yüksek LBTMÖ puanı mühendis/mimar/teknisyenlerde saptanmıştır (p<0,05). İSÖ puanları ile LBTMÖ ve BGÖ puanları arasında negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir (p>0,05). Yaş ile BGÖ ve LBTMÖ puanları arasında anlamlı negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak iş stresi yüksek olan mesleklerin hedonik açlık düzeyinin düşük olduğu bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Hedonik Açlık, İş Stresi, Meslekler
Etik Beyan
Çalışma Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Etik Kurul’undan 2021-596 araştırma kodu ile onay almıştır.
Kaynakça
- Atasoy, A., & Yorgun, S. (2013). Sağlık Çalışanlarında İş Gerilimi ve İş Stres Düzeyinin Değerlendirilmesi. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 71-88.
- Bejarano, C. M., & Cushing, C. C. (2018). Dietary Motivation and Hedonic Hunger Predict Palatable Food Consumption: An Intensive Longitudinal Study of Adolescents. Annals of behavioral medicine : a publication of the Society of Behavioral Medicine, 773–786.
- Burgess, E. E., Turan, B., Lokken, K. L., Morse, A., & Boggiano, M. M. (2014). Profiling motives behind hedonic eating. Preliminary validation of the Palatable Eating Motives Scale. Appetite, 66–72.
- Camci, G., & Kavuran, E. (2021). Hemşirelerin İş Stresi ve Tükenmişlik Düzeyleri İle Meslek ve Yaşam Doyumu Düzeyleri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 274-83.
- Camkurt, M. Z. (2007). İşyeri Çalışma Sistemi ve İşyeri Fiziksel Faktörlerinin İş Kazaları Üzerindeki Etkisi. TÜHİS İş Hukuku ve İktisat Dergisi, 80-106.
- Cappelleri, J. C., Bushmakin, A. G., Gerber, R. A., Leidy, N. K., Sexton, C. C., Karlsson, J., & Lowe, M. R. (2009). Evaluating the Power of Food Scale in obese subjects and a general sample of individuals: development and measurement properties. International journal of obesity, 913–922.
- Coşkunsu, S. (2020). Üniversite öğrencilerinin hedonik açlık durumları ile antropometrik ölçümleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Ankara: Ankara Üniversitesi, Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
- Cox, N. J., Morrison, L., Ibrahim, K., Robinson, S. M., Sayer, A. A., & Roberts, H. C. (2020). New horizons in appetite and the anorexia of ageing. Age and ageing, 526–534.
- Çınar, O. (2010). Çınar, O. (2010). Eğitim ve Sağlık alanı çalışanlarının iş stresi düzeyleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 101-121.
- Demiral, Y., Ünal, B., Kılıç, B., Soysal, A., Bilgin, A. C., Uçku, R., & Theorell, T. (2007). İş Stresi Ölçeğinin İzmir Konak Belediyesi'nde çalışan erkek işçilerde geçerlik ve güvenilirliğinin incelenmesi. Toplum Hekimliği Bülteni, 11-18.