Yapay Zekâ Muhasebe Uygulamalarının Meslek Mensuplarının Algısına Etkisi: Mardin-Şırnak Meslek Mensupları Üzerine Bir Araştırma

İpek Yaylalı

doi:10.52642/susbed.1474883

EN TR

The Effect of Artificial Intelligence Accounting Applications on The Perceptıon of Professional Members: A Study on in Mardin- Şırnak Professionals

Öz

Artificial intelligence and increasing digitalization have led to innovations in many fields. Changes in technology have directly affected the accounting profession as well as all professions. The aim of the study is to determine the effects of technological developments in artificial intelligence on accounting processes and the perceptions of professional members of artificial intelligence applications in accounting processes. The study was conducted on the members of the profession registered in Mardin-Sırnak Certified Public Accountants (CPA). This study aims to evaluate the thoughts and perceptions of professional members about artificial intelligence applications in accounting processes and the effect of the perceived benefit of artificial intelligence tools on ease of use, job compatibility, intention to use, openness to technology and computer self-efficacy. There are 384 professional members registered to Mardin-Şırnak CPA and 133 professional members participated in the survey questions. The survey data obtained were subjected to analysis in SPSS 22.0 program. In the analysis of the data obtained as a result of the research, "Pearson Correlation" was applied to determine the relationships between variables and "Regression Analysis" was applied to determine the cause and effect relationship between variables. According to the results of the analysis, Perceived Usefulness has a statistically significant and positive effect on Ease of Use, Job Adaptability, Openness to Technology, Intention to Use and Computer Self-Efficacy.

Anahtar Kelimeler

Artificial Intelligence, Artificial Intelligence Accounting Applications, Accounting Professional, Mardin-Siirt Chamber of Certified Public Accountants and Sworn-in Certified Public Accountants (SMMMO).

Yapay Zekâ Muhasebe Uygulamalarının Meslek Mensuplarının Algısına Etkisi: Mardin-Şırnak Meslek Mensupları Üzerine Bir Araştırma

Öz

Yapay zekâ ve artan dijitalleşme birçok alanda yeniliklere yol açmıştır. Teknolojide yaşanan değişimler tüm meslekleri etkilediği gibi muhasebe mesleğini de doğrudan etkilemiştir. Çalışmanın amacı, yapay zekada yaşanan teknolojik gelişmelerin muhasebe süreçlerine ve muhasebe süreçlerinde yapay zekâ uygulamalarının meslek mensupların algılarına olan etkileri tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışma; Mardin-Şırnak Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler (SMMMO)’na kayıtlı bulunan meslek mensupları üzerine yapılmıştır. Söz konusu çalışma, meslek mensupların muhasebe süreçlerinde yapay zekâ uygulamaları hakkındaki düşünceleri, algıları ve yapay zekâ araçlarının meslek mensuplarında algılanan faydanın; kullanma kolaylığı, işe uyumluluk, kullanma niyeti, teknolojiye açıklık ve bilgisayar öz yeterliliğine etkisi değerlendirilmeye çalışılmıştır Mardin-Şırnak SMMMO’na kayıtlı 384 meslek mensubu bulunmakta olup anket sorularına 133 meslek mensubu katılım sağlamıştır. Elde edilen anket verileri SPSS 22.0 programında analize tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin analizinde değişkenler arasındaki ilişkileri saptamak için “Pearson Korelasyon”, değişkenler arasında neden-sonuç ilişkisini tespit etmek için “Regresyon Analizi” uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre, Algılanan Faydanın; Kullanım Kolaylığı, İşe Uyumluluk, Teknolojiye Açıklık, Kullanma Niyeti ve Bilgisayar Öz Yeterliliğini istatistiksel açıdan anlamlı ve pozitif yönde etkilediği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Yapay Zekâ, Yapay Zekâ Muhasebe Uygulamaları, Muhasebe Meslek Mensubu, Mardin-Şırnak SMMMO

Kaynakça

Abdulaziz, M., Jibril, R. S., & Bello, K. H. (2023). Role of artificial intelligence in achieving organizational accounting system: a critical literature review. Journal of Management Sciences, (5), 27-38.
Agarwal, R., & Prasad, J. (1997). The role of innovation characteristics and perceived voluntariness in the acceptance of information technologies. Decision Sciences, 28(3), 557-582.
Agarwal, R., & Prasad, J. (1998). A conceptual and operational definition of personal innovativeness in the domain of information technology. Information Systems Research, 9(2), 204-215.
Akinadewo, I. S. (2021). Artificial intelligence and accountants’ approach to accounting functions. Covenant Journal of Politics & International Affairs, 9(1), 40-55.
Alam, T. (2020). Cloud Computing and its role in the Information Technology. IAIC Transactions on Sustainable Digital Innovation (ITSDI), 1(2), 108-115.
Alfares, S., & Şavlı, T. (2023). Effects of Using Artificial Intelligence on the Accounting Profession: Evidence from Istanbul Certified Public Accountants. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (100), 173-191.
Al-Htaybat, K., Alberti-Alhtaybat, L. V., & Alhatabat, Z. (2018). Educating digital natives for the future: accounting educators’ evaluation of the accounting curriculum. Accounting Education, Taylor & Francis Journals, 27(4), 333-357.
Alpar, R. (2020). Uygulamalı çok değişkenli istatistiksel yöntemler. (6. Baskı), Ankara: Detay Yayıncılık.
Al-Sartawi, A., Hussainey, K., & Razzaque, A. (2022). The role of artificial intelligence in sustainable finance. Journal of Sustainable Finance & Investment, (0), 1-6.
Al-Sayyed, S. M., Al-Aroud, S. F., & Zayed, L. M. (2021). The effect of artificial intelligence technologies on audit evidence. Accounting, (7), 281-288.

Anover, J. (2023). Types of AI: From reactive to self- aware. Retrieved from: https://futurism.com/images/types-of-ai-from-reactive-to-self-aware-infographi.
Aruleba, K., Jere, N., & Matarirano, O. (2022). Technology adoption readiness in disadvantaged universities during COVID-19 pandemic in South Africa. International Journal of Higher Education, 11(2), 172-180.
Bağdat, A., & Şenol, A. (2024). Muhasebe Meslek Mensuplarının Endüstri 4.0 Teknolojilerine ve Muhasebenin Dijitalleşmesine Bakışı. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 31(1), 1-26.
Bakarich, K. M., & O’Brien, P. E. (2021). The robots are coming… but aren’t here yet: The use of artificial intelligence technologies in the public accounting profession. Journal of Emerging Technologies in Accounting, 18(1), 27–43.
Bako, P. M., & Tanko, U. M. (2022). The place of artificial intelligence in accounting field and the future of accounting profession. Journal of Artificial Intelligence Machine Learning and Neural Network 2(5), 15-21.
Banța, V. C., Rîndașu, S. M., Tănasie, A., & Cojocaru, D. (2022). Artificial intelligence in the accounting of international businesses: a perception-based approach, Sustainability, MDPI, 14(11), 1-12.
Chaoyi, L., Song, H., & Fu , M. (2020). Research on the impact of artificial intelligence technology on accounting. Journal of Physics: Conference Series 1486(2020).
Chukwuani, V. N., & Egiyi, M. A. (2020). Automation of Accounting Processes: Impact of Artificial Intelligence. International Journal of Research and Innovation in Social Science (4), 444-449.
Chukwudi, O. L., Echefu, S. C., Boniface, U. U., & Victoria, C. N. (2018). Effect of artificial intelligence on the performance of accounting operations among accounting firms in South East Nigeria. Asian Journal of Economics, Business and Accounting, 7(2), 1-11.
Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3) 319-340.
Davis, F. D., & Venkatesh, V. (1996). A critical assessment of potential measurement biases in the technology acceptance model: Three experiments. International Journal Of Human-Computer Studies, 45(1), 19-45.
Ding, K., Lev, B., Peng, X., Sun, T., & Vasarhelyi, M. A. (2020). Machine learning improves accounting estimates: evidence from insurance payments. Review of Accounting Studies 25(3),1098-1134.
Dongre, N., Pandey, A., & Gupta, O. P. (2020). Artificial Interllegence in Accounting: Opportunities & Challenges. Journal of Xi'an University of Architecture & Technology, 12(5), 1858–1864.
Erdoğan, E. (2020). Dijital muhasebe uygulamaları kullanımının teknoloji kabul modeli ile incelenmesi: Muhasebe meslek mensupları üzerine bir araştırma. İnönü üniversitesi, yüksek lisans tezi, Malatya.
Eş, A., & Atasoy, A. (2022). Dijitalleşmenin muhasebe meslek mensuplarına etkisi: Ankara ili örneği. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi. 15 (2), 247-279.
Fishbein, M., & Ajzen, I. (1975). Belief, attitude, intention, and behavior: An introduction to theory and research. Addison-Wesley, Reading, MA.
Gacar, A. (2019). Yapay Zekâ ve Yapay Zekânın Muhasebe Mesleğine Olan Etkileri: Türkiye’ye Yönelik Fırsat ve Tehditler. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 8(19), 389-394.
Goralski, M. A., & Tan, T. K. (2020). Artificial intelligence and sustainable development. The International Journal of Management Education, 18(1), 1-9.
Gotthardt, M., Koivulaakso, D., Paksoy, O., Saramo, C., Martikainen, M., & Lehner, O. (2020). Current state and challenges in the implementation of smart robotic process automation in accounting and auditing. Journal of Finance and Risk Perspectives, 9(1).
Hashem, F., & Alqatamin, R. (2021). Role of artificial intelligence in enhancing efficiency of accounting information system and non-financial performance of the manufacturing companies. International Business Research 14(12), 1-65.
Holden, H., & Rada, R. (2011). Understanding the influence of perceived usability and technology self-efficacy on teachers’ technology acceptance. Journal of Research on Technology in Education, 43(4), 343-367.
Karasioğlu, F., & Garip, O. (2019). E-muhasebe uygulamaları kapsamında güncel sorunlar ve çözüm önerileri: Karaman’da bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 22(2), 433- 446.
Kommunuri, J. (2022). Artificial intelligence and the changing landscape of accounting: a viewpoint. Pacific Accounting Review, 34(4), 585-594.
Küçüker, M. (2023). Muhasebede yapay zekâ uygulamaları: ChatGPT’nin muhasebe sınavı. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 33(2), 875-888.
Laudon, K. C., & Laudon, J. P. (2020). Management information systems: Managing the digital firm (16th ed.). New Jersey: Pearson.
Leitner-Hanetseder, S., Lehner, O. M., Eisl, C., & Forstenlechner, C. (2021). A profession in transition: actors, tasks and roles in AI-based accounting. Journal of Applied Accounting Research, 22(3), 539 556.
Loureiro, S. C., Guerreiro, J., & Tussyadiah, I. (2021). Artificial intelligence in business: State of the art and future research agenda. Journal of Business Research, (129), 911–926.
Luo, J., Meng, Q., & Cai, Y. (2018). Analysis of the impact of artificial intelligence application on the development of accounting industry. Open Journal of Business and Management. (6), 850-856.
Mert, H., Güner, M., & Duyar, G. (2022). Dijitalleşme sürecinin gelişimi ve muhasebe uygulamalarına etkileri yönünden İstanbul ilinde SMMM’ler üzerinde bir araştırma. Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, (66), 195-218.
Moşteanu, N. R. (2019). International financial markets face to face with artificial intelligence and digital era. Theoretical and Applied Economics, 26(3), 123-134.
Munoko, I., Brown Liburd, H. L., & Vasarhely, M. (2020). The ethical implications of using artifcial ıntelligence in auditing. Journal of Business Ethics, 167(2), 209-234.
Norzelan, N. A., Mohamed, I. S., & Mohamad, M, M. (2024). Technology acceptance of artificial intelligence (AI) among heads of finance and accounting units in the shared service industry. Technological Forecasting & Social Change, (198), 1-9.
Odoh, L. (2018). Artificial intelligence system: Implication for proper record keeping in microfinance banks in Nigeria. International Journal of Academic Research in Accounting, Finance and Management Sciences. 8(1), 131-136.
Oke, S. A. (2008). A literature review on artificial intelligence. International Journal of Information and Management Sciences, 19(4), 535-570.
Omar, S. A., & Hasbolah, F. (2018). Awareness and perception of accounting students towards industrial revolution 4.0, proceedings of the 5th international conference on accounting studies (ICAS 2018), Penang, Malaysia, 9-15.
Rodriguez, O. (2019). Artificial intelligence in the business of tourism: A market strategy in the UK Travel Distribution, School of business and Law University of East London. Master of Science.
Sabuncu, B. (2022). The effects of digital transformation on the accounting profession. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 103-115.
Sani, A. B., Adeyemi, A. A., & Bakare, T. O. (2022). Artificial intelligence in accounting for revenue generation in Nigeria: a post-Covid-19 impact analysis. Accounting and Taxation Review, 6(1), 1-9.
Saygılı, M., Yalçıntekin, T., & Çakırsoy, E. (2022). Muhasebe programlarına yönelik değiştirme niyetinin teknoloji kabul modeli (TKM) çerçevesinde incelenmesi: Sakarya ili örneği. Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, 22(66), 129-146.
Soori, M., Arezoo, B., & Dastres, R. (2023). Artificial intelligence, machine learning and deep learning in advanced robotics, a review. Cognitive Robotics, (3), 54-70.
Stancu, M. S., & Duțescu, A. (2021). The impact of the artificial intelligence on the accounting profession, a literature’s assessment. Proceedings of the International Conference on Business Excellence 15(1), 749-758.
Şeker, Y., & Hoş, S. (2021). Muhasebe meslek mensuplarının dijital muhasebe uygulamalarını kullanımlarına ilişkin bir araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(4), 953-972.
Tosunoğlu, B., & Öztürkci, N. (2020). Dijital okuryazarlığın alt boyutlarının muhasebe mesleği üzerindeki etkisi: TR90 bölgesi muhasebe meslek mensupları örneği. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 13(3), 571-587.
Tuğay, O., & Güler, A. (2021). Elektronik muhasebe uygulamaları konusunda muhasebe meslek mensuplarının görüşleri: Isparta ilinde bir araştırma. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 14(2), 695-726.
Ural, A., & Kılıç, İ. (2021). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi. (6. Baskı), Ankara: Detay Yayıncılık.
Venkatesh, V., & Bala, H. (2008). Technology acceptance model 3 and a research agenda on interventions. Decision Sciences, 39(2), 273-315.
Wasny, G., & Law, M. (2019). How artificial intelligence will change the way accountants work. https://www.accountingtoday.com/opinion/how-ai-will-change-the-way-accountants-work (Erişim Tarihi: 10.04.2020).
Whitman, C., & Sobczak, M. (2018). AI: overrated or the future of accounting. Undergraduate Student Research Awards, (45), 1-26.
Wilson, H. J., & Daugherty, P. R. (2018). İşbirliğine Dayalı Zeka: İnanlar ve Yapay Zeka Güçlerini Birleştiriyor. Harvard Business Review Türkiye, Temmuz.
Yan, X., Li, H., & Pratap, O. (2022). Informatization teaching reform of accounting courses under modern information technology. In S. Sun, T. Hong, P. Yu, & J. Zou (Eds.), Lecture notes in electrical engineering: Vol. 895. Signal and information processing, networking and computers. ICSINC 2021. Singapore: Springer.
Yanling, S. (2020). The impact of artiﬁcial intelligence on the accounting industry. In: Zheng Xu, Choo K-K, Dehghantanha A, Parizi R, Hammoudeh M (eds) Cyber security intelligence and analytics. Springer, Cham, pp 971-978.
Zager, K., Decman, N., & Rep, A. (2020). The Impact of Artificial Intelligence on the Accounting Process. 9th International Scientific Symposium. Zagreb: Researchgate.net. 1430-1444.
Zhang, C., Zhu, W., Dai, J., Wu, Y., & Chen, X. (2023). Ethical impact of artificial intelligence in managerial accounting. International Journal of Accounting Information Systems, (49), 1-19.
Zhang, Y., Xiong, F., Xie, Y., Fan, X., & Gu, H. (2020). The Impact of Artificial Intelligence and Blockchain on the Accounting Profession. IEEE Access, (8), 110461-110477.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finansal Muhasebe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İpek Yaylalı ^*
0000-0001-7171-7752
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

28 Nisan 2024

Kabul Tarihi

25 Eylül 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 55

DOI

https://doi.org/10.52642/susbed.1474883

IZ

https://izlik.org/JA73FN54YW

APA

Yaylalı, İ. (2024). Yapay Zekâ Muhasebe Uygulamalarının Meslek Mensuplarının Algısına Etkisi: Mardin-Şırnak Meslek Mensupları Üzerine Bir Araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 55, 81-96. https://doi.org/10.52642/susbed.1474883

AMA

1.Yaylalı İ. Yapay Zekâ Muhasebe Uygulamalarının Meslek Mensuplarının Algısına Etkisi: Mardin-Şırnak Meslek Mensupları Üzerine Bir Araştırma. SUSBED. 2024;(55):81-96. doi:10.52642/susbed.1474883

Chicago

Yaylalı, İpek. 2024. “Yapay Zekâ Muhasebe Uygulamalarının Meslek Mensuplarının Algısına Etkisi: Mardin-Şırnak Meslek Mensupları Üzerine Bir Araştırma”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 55: 81-96. https://doi.org/10.52642/susbed.1474883.

EndNote

Yaylalı İ (01 Aralık 2024) Yapay Zekâ Muhasebe Uygulamalarının Meslek Mensuplarının Algısına Etkisi: Mardin-Şırnak Meslek Mensupları Üzerine Bir Araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 55 81–96.

IEEE

[1]İ. Yaylalı, “Yapay Zekâ Muhasebe Uygulamalarının Meslek Mensuplarının Algısına Etkisi: Mardin-Şırnak Meslek Mensupları Üzerine Bir Araştırma”, SUSBED, sy 55, ss. 81–96, Ara. 2024, doi: 10.52642/susbed.1474883.

ISNAD

Yaylalı, İpek. “Yapay Zekâ Muhasebe Uygulamalarının Meslek Mensuplarının Algısına Etkisi: Mardin-Şırnak Meslek Mensupları Üzerine Bir Araştırma”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 55 (01 Aralık 2024): 81-96. https://doi.org/10.52642/susbed.1474883.

JAMA

1.Yaylalı İ. Yapay Zekâ Muhasebe Uygulamalarının Meslek Mensuplarının Algısına Etkisi: Mardin-Şırnak Meslek Mensupları Üzerine Bir Araştırma. SUSBED. 2024;:81–96.

MLA

Yaylalı, İpek. “Yapay Zekâ Muhasebe Uygulamalarının Meslek Mensuplarının Algısına Etkisi: Mardin-Şırnak Meslek Mensupları Üzerine Bir Araştırma”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 55, Aralık 2024, ss. 81-96, doi:10.52642/susbed.1474883.

Vancouver

1.İpek Yaylalı. Yapay Zekâ Muhasebe Uygulamalarının Meslek Mensuplarının Algısına Etkisi: Mardin-Şırnak Meslek Mensupları Üzerine Bir Araştırma. SUSBED. 01 Aralık 2024;(55):81-96. doi:10.52642/susbed.1474883