Transformation of Altruism in Turkish Cinema

Sinema, insanlar arası ilişkilerin bir yansıtıcısı olarak, belirli davranış ve eylemleri inşa etme kabiliyetini kendinde taşımaktadır. Sosyal ilişkilerin şekillendirilmesinde olumlu ve olumsuz etkisi olan sinema, toplumsal kültürün ve ahlak temelli düşünce sisteminin bir aktarım aracıdır. Klasik anlatı yapısının olay örgüsü, neden-sonuç ilişkisi ve özdeşleştirme gibi öğeleri filmin anlamlandırılmasında ve uylaşımların sağlanmasında son derece elzemdir. İyinin ödüllendirildiği, kötünün cezalandırıldığı yapıda iyi ve kötünün ne olduğu sorunsalı ahlak felsefesi ve toplumun kültürel kodlarının açılımındaki iyilik kavrayışına farklı perspektiften bakışı gerekli kılmıştır. Bu doğrultuda çalışmanın birinci bölümünde özgeciliğin teorik, tarihsel, felsefi, psikolojik ve sosyolojik temeldeki anlamı açıklanmıştır. İkinci bölümde sinemanın ideolojik yankısından hareketle, klasik anlatı sinemasının etki gücünden esinlenerek özgeciliğin algılanma ve uygulanma prensipleri tartışılmıştır. Son bölümde ise özgeciliğe dair önemli ipuçları veren filmlerden seçkiler yapılarak zaman içinde, özgeci bireyin toplum nezdindeki konumlandırılışı araştırılmıştır. Özgeciliğin ahlak felsefesinin geniş bir yerini işgal ettiği gerçeğinden yola çıkılarak, bencili ahlaktan ayıran ve özgeciyi ahlaki sayan ayrıntılara değinilmiştir. Bu bağlamda nitel veri analiz yönteminden betimsel analiz tekniğinin kullanıldığı çalışmada elde edilen veriler yorumlanmış ve anlamlandırılmıştır. Elde edilen sonuçta özgeciliğin zaman içinde yüceltilmekten alıkoyulan bir eyleme hizmet ettiği ortaya çıkarılmıştır.

Cinema, as a reflector of relations between people, has the ability to construct certain behaviors and actions. Cinema, which can have positive and negative effects on shaping social relations, is a means of transmission of social culture and morality-based thought system. Elements of the classical narrative structure such as plot, cause-effect relationship and identification are essential in making sense of the film and ensuring conformity. The problematic of what is good and bad in a structure where good is rewarded and bad is punished has made it necessary to look at the concept of goodness in the opening of moral philosophy and cultural codes of society from a different perspective. In this direction, starting from the fact that altruism occupies a large part of moral philosophy, the details that distinguish selfishness from morality and consider altruism as moral were mentioned in the cinema. In this context, the data obtained through descriptive analysis were analyzed and interpreted within a philosophical and sociological framework. As a result, it has been revealed that altruism has shifted from a glorified action to a denigrated action in the analyzed films.