Türk Eximbank’ın 2017-2021 Dönemi Faaliyetlerinin DuPont Yöntemine Göre Analizi
Öz
Türk Eximbank, 1987 tarihinde Devlet Yatırım Bankası’nın tekrar düzenlenmesiyle ihracatın geliştirilmesi, ihraç edilen ürün ve hizmet çeşitlerinin artırılması, ihraç ürünlerine yeni pazar bulunması, dış müteahhitlik faaliyetlerinin genişletilmesi gibi hizmetler için kredilendirme, sigortalama ve garanti hizmeti sunan Kalkınma ve Yatırım Bankaları (KYB) grubunda devlet destekli ihracat kredi kuruluşudur. DuPont modeli olarak bilinen özsermaye kârlılığı modeli, bir bankanın özsermaye kârlılığını birkaç temel bileşene ayırır. Bu bileşenler; kâr marjı, aktiflerin verimliliği ve özsermaye çarpanıdır.
Bu çalışmada, Türk Eximbank’ın 2017 – 2021 dönemi faaliyetleri DuPont modeli olarak bilinen özsermaye kârlılığı yöntemi ile incelenmektedir. Türk Eximbank, 2017 ve 2018 yıllarında KYB ortalamasından yüksek, bankacılık sektörü ortalamasından daha düşük özsermaye kârlılığına sahipken sonraki üç yılda hem KYB ortalamasından hem de bankacılık sektörü ortalamasından önemli derecede yüksek orana sahip olduğu görülmektedir. Türk Eximbank’ın daha yüksek özsermaye kârlılığına sahip olmasının nedeni; hem KYB ortalamasından hem de Türk Bankacılık Sektörü ortalamasından daha düşük aktif kârlılığına sahip olmasına rağmen daha yüksek özsermaye çarpanına sahip olmasıdır.
Anahtar Kelimeler
Kalkınma ve Yatırım Bankaları, Türk Eximbank, DuPont, Özsermaye Kârlılığı
Kaynakça
- Arslan, E. & Bora, A. (2016a). Milenyum öncesi ve sonrası (1991-2015) Türkiye’deki bankacılık sektörü. Ankara: Ankara Basım Matbaacılık.
- Arslan, E. & Bora, A. (2016b). 1990 – 2013 yılları arasında özel sermayeli bankalar ile yabancı sermayeli bankaların faaliyetlerinin oran analizi yöntemiyle incelenmesi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmaları Dergisi, 1(1), s. 9-32.
- Arslan, E. (2017). Türk bankacılık sisteminde aktif büyüklüğüne göre ilk yedi bankanın kârlılık ve verimlilik açısından karşılaştırmalı analizi: 2003 –2015 dönemi. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 17(34), s. 226-247.
- Arslan, E. & Bora, A. (2020). Comparative profitability and efficiency analysis of state-owned banks in Turkey between the 1991-2002 period and the 2003-2015 period. Studies on Balkan and Near Eastern Social Sciences, Volume 4, (Ed.: Rasim Yilmaz, Günther Löschnigg), Peter Lang, s. 253-264.
- Arslan, E., Bora, A. & Amanat, A. H. (2020a). Comparative analysis of conventional and Islamic banking: The case of Bakhtar Bank transforming into Islamic bank of Afghanistan . Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(3), s. 479-493. doi: 10.18657/yonveek.711902.
- Arslan, E., Bora, A. & Amanat, A., H. (2020b). Financial analysis of Afghanistan International Bank. 12. Uluslararası Çin'den Adriyatik'e Sosyal Bilimler Kongresi, 23-24 Ekim, Faryab Üniversitesi, Afganistan, s. 127-137.
- Arslan, E. & Bora, A. (2021). Türk bankacılık sektöründe mevduat bankalarının finansal performanslarının DuPont sistemine göre incelenmesi: 2015-2019 dönemi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 18(43), s. 6356-6376. doi: 10.26466/opus.930091.
- Arslan, E. & Bora A. (2022a). Dış ticaretin finansmanında Türk Eximbank’ın rolü: 2016-2020 dönemi faaliyetlerinin incelenmesi. Teorik Anlamda İktisadi ve Finansal Olaylara Akademik Yaklaşımlar. (Ed.: Şahin Karabulut). Ekin Yayınevi, s. 103-112.
- Arslan, E. & Bora, A. (2022b). Türk bankacılık sektöründe faaliyette bulunan kalkınma ve yatırım bankalarının 2015 – 2020 dönemi performanslarının özkaynak kârlılığı bileşenlerine göre incelenmesi. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 11(21), s. 27-40. https://dergipark.org.tr/bsbd.
- Arslan, E. & Bora, A. (2023). Türk bankacılık sektöründe faaliyet gösteren yabancı sermayeli mevduat bankalarının finansal performanslarının DuPont yöntemine göre analizi: 2015 - 2022 dönemi. XX. IBANESS Congress Series on Economics, Business and Management, October 14-15, Ohrid, Republic of North Macedonia, s. 345-360.