Bir Gösteri Nesnesi Olarak Dubai Çikolatasının TikTok’ta Sunumu: Göstergebilimsel Bir Analiz

Yıl 2026, Sayı: 59 , 78 - 92 , 30.04.2026

Fadime Şimşek İşliyen , Mustafa İşliyen

https://doi.org/10.52642/susbed.1776429

https://izlik.org/JA33CM55RU

Öz

Sosyal medyanın popüler kültür ile ilişkisi çift yönlü bir şekilde kendini göstermektedir. Söz konusu mecralar bir taraftan mevcut popüler akımların yayılımını hızlandırırken bir taraftan da yeni akımların oluşumuna zemin hazırlamaktadır. Bu çalışmanın araştırma nesnesini oluşturan Dubai çikolatası bu anlamda verilebilecek yerinde bir örnektir. Dubai çikolatası, TikTok’taki yemek fenomenlerinden biri olan Maria Vehera’nın yapmış olduğu paylaşımın ardından viral hale gelmiştir. 100 milyondan fazla izlenen bu videoyla birlikte söz konusu ürün dünya genelinde popülerlik kazanmış, sosyal medya kullanıcıları tarafından aranılan, “deneyimlenen” ve paylaşılan ürünlerden biri olmuştur.
Bu çalışmada bir popüler kültür ürünü olarak öne çıkan Dubai çikolatasının sosyal medya platformlarında nasıl bir gösteri nesnesine dönüştüğünü incelemek amaçlanmıştır. Bu kapsamda Maria Vehera’nın Dubai çikolatası paylaşımları göstergebilimsel analiz yöntemiyle ele alınmıştır. Çalışmanın örnek olayını Vehera’nın, TikTok’taki Dubai çikolatasına ilişkin 4 videosu oluşturmaktadır. Söz konusu videolar, Barthes’ın göstergebilim metodolojisi izlenerek çift yapılı bir düzlemde incelenmiştir. Sonuç olarak Dubai çikolatasının gösterişçi tüketimle, hedonik tüketimle ve lüks tüketimle ilişkili yananlamlara sahip olduğu bulgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Popüler Kültür , Lüks Tüketim , Gösterişçi Tüketim , Foodporn , TikTok

Presentation of Dubai Chocolate in TikTok as a Demonstration Object: A Semiotic Analysis

https://izlik.org/JA33CM55RU

Öz

The relationship between social media and popular culture manifests itself in two ways. On the one hand, these channels accelerate the spread of existing popular trends, on the other hand, they pave the way for formation of new trends. Dubai chocolate, which constitutes the research object of this study, is a good example in this sense. Dubai chocolate has gone viral after Maria Vehera, one of the food influencers on TikTok, shared it. With this video, which has been watched more than 100 million times, the product in question has gained popularity around the world and has become one of the products searched, "experienced" and shared by social media users.
In this study, it is aimed to examine how Dubai chocolate, which stands out as a popular culture product, has turned into a show object on social media platforms. In this context, Maria Vehera's Dubai chocolate shares were handled with the semiotic analysis method. The case study is Vehera's 4 videos about Dubai chocolate on TikTok. The videos in question were examined on a bistructural plane by following Barthes' semiotic methodology. As a result, it has been found that Dubai chocolate has connotations associated with conspicuous, hedonic and luxury consumption.

Anahtar Kelimeler

Popular Culture , Luxury Consumption , Conspicuous Consumption , Foodporn , TikTok

Kaynakça

• Aydın, R. (2022). Tüketim Sosyolojisi Kültür, Kimlik, Medya. Çizgi Kitabevi.
• Barthes, R. (1977). Image, Music, Text (S. Heath, Çev.). London: Fontana.
• Barthes, R. (2009). Göstergebilimsel Serüven (S. Rifat & M. Rifat, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
• Baudrillard, J. (2008). Tüketim Toplumu (F. Keskin & H. Deliceçaylı, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Beşirli, H. (2012). Yemek Sosyolojisi Yiyeceklere ve Mutfağa Sosyolojik Bakış. Ankara: Phoenix Yayınevi.
• Bilgin, A. (2015). Osmanlı İstanbul’unda Yemek Kültürü. İçinde Antik Çağ’dan XXI. Yüzyıla Büyük İstanbul Tarihi (C. 4, ss. 174-199). İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi (Kültür A.Ş.) Yayınları.
• Bocock, R. (2005). Tüketim (İ. Kutluk, Çev.). Ankara: Dost Kitabevi.
• Bourdieu, P. (2015). Ayrım/Beğeni Yargısının Toplumsal Eleştirisi (A. G. Berkkurt & D. F. Şannan, Çev.). Ankara: Heretik Yayınları. Geliş tarihi gönderen https://heretik.com.tr/kitap/ayrim/
• Boylu, D. (2023). Lüks Tüketim Algısı ve Marka Tercihi Üzerine Bir Araştırma. Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi, 9(14), 43-66. https://doi.org/10.51947/yonbil.1345753
• Chandler, D., & Munday, R. (2018). Medya ve İletişim Sözlüğü. İçinde B. Taşdemir (Çev.), Göstergebilim (s. 165). İstanbul: İletişim Yayınları. Geliş tarihi gönderen https://iletisim.com.tr/kitap/medya-ve-iletisim-sozlugu/9592
• Çaycı, A. E. (2019). Sosyal Medya’da Dijital Yemek Kültürü. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(1), 120-136. Geliş tarihi gönderen http://dergipark.org.tr/tr/pub/intjcss/issue/46909/537768
• Çaycı, A. E., & Aktaş, C. (2018). Dijitalden Tatmak: Yemeğin “Yeni” Gastro Mekanlardaki Seyirlik Gösterisinin Kültürel Yansımaları. TRT Akademi, 3(6), 710-727. Geliş tarihi gönderen http://dergipark.org.tr/tr/pub/trta/issue/38692/422626
• Debord, G. (2024). Gösteri Toplumu (A. Ekmekçi & O. Taşkent, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
• Demirtaş, M. (2015). İstanbul Fırınları ve İstanbul’da Ekmek Üretimi. İçinde Antik Çağ’dan XXI. Yüzyıla Büyük İstanbul Tarihi (C. 4, ss. 205-211). İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi (Kültür A.Ş.) Yayınları.
• Dubai çikolatası: Mucidi kim, neden popüler oldu? (2024, Ekim 27). Geliş tarihi 18 Ağustos 2025, gönderen BBC News Türkçe website: https://www.bbc.com/turkce/articles/cvg7lre9dmvo
• Fiske, J. (1996). İletişim Çalışmalarına Giriş (S. İrvan, Çev.). Ankara: Bilim Ve Sanat Yayınları.
• Food Porn. (2025). Geliş tarihi 18 Ağustos 2025, gönderen Oxford Learner’s Dictionaries website: https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/food-porn
• Goffman, E. (2021). Günlük Yaşamda Benliğin Sunumu (B. Cezar, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
• Gürpınar, H. R. (2022). Şıpsevdi (A. F. Ersöz, Ed.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
• Güveloğlu, A. (2019). Antik Çağ Mutfak Sözlüğü Aletler, Bitkiler, İçkiler, Kişiler, Mekanlar, Yazarlar ve Yemekler. İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
• Han, B.-C. (2017). Şeffaflık Toplumu (H. Barışcan, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
• İşliyen, M. (2025). Filistin-İsrail Çatışmasına Influencerların Cephesinden Bakmak: Bir Çatışma Alanı Olarak X. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (48), 39-72. https://doi.org/10.31123/akil.1627250
• Kanık, İ. (2019). Gastro Gösteri. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Koh, G. (2015). Food Porn as Visual Narrative: Food Blogging and Identity Construction. Southeast Asian Review of English, 52(1), 122-142. https://doi.org/10.22452/sare.vol52no1.10
• Lindstrom, M. (2006). Duyular ve Markalar (Ü. Şensoy, Çev.). İstanbul: Optimist Kitap.
• Ma, M. H., & Coelho, A. (2024). Luxury Consumption Tendency: A Comparative Study Between Chinese and Portuguese Consumers. Journal of Global Marketing, 37(3), 175-193. https://doi.org/10.1080/08911762.2024.2350926
• Magee, R. M. (2007). Food Puritanism and Food Pornography: The Gourmet Semiotics of Martha and Nigella. Americana: The Journal of American Popular Culture (1900-present), 6(2). Geliş tarihi gönderen https://americanpopularculture.com/journal/articles/fall_2007/magee.htm
• Mariavehera (@mariavehera257). (t.y.). Geliş tarihi 02 Eylül 2025, gönderen TikTok website: https://www.tiktok.com/@mariavehera257
• Marshall, G. (2009). Sosyoloji Sözlüğü. İçinde O. Akınhay & D. Kömürcü (Çev.), Göstergebilim. Bilim ve Sanat Yayınları.
• McDonnell, E. M. (2016). Food Porn: The Conspicuous Consumption of Food in the Age of Digital Reproduction. Içinde P. Bradley (Ed.), Food, Media and Contemporary Culture: The Edible Image (ss. 239-265). London: Palgrave Macmillan UK. https://doi.org/10.1057/9781137463234_14
• Montanari, M. (2019). Çileklerin İsyanı: Ortaçağ ve Rönesans’tan Sofra Anlatıları (G. Batuş, Çev.). İstanbul: Can Yayınları. Geliş tarihi gönderen https://www.canyayinlari.com/cileklerin-isyani-ortacag-ve-ronesans-tan-sofra-anlatilari-9789750739064
• Nuroğlu, E. (2024, Aralık 1). Doğu-Batı Sentezinin Başarılı Bir Ürünü. Nihayet, (120), 22-28.
• Parsa, S., & Parsa, A. F. (2012). Göstergebilim Çözümlemeleri. İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi.
• Rifat, M. (2009). Göstergebilimin ABC’si. İstanbul: Say Yayınları.
• Standage, T. (2022). İnsanlığın Yeme Tarihi (G. Çakır, Çev.). İstanbul: Maya Kitap.
• Şener, N. (2014). Sosyal Medyada Günün Menüsü: Sosyal Medyada “Paylaşılan” Yemek Fotoğrafları Üzerine Bir Değerlendirme. Erciyes İletişim Dergisi, 3(3), 72-82. https://doi.org/10.17680/akademia.v3i3.5000006572
• Şimşek İşliyen, F. (2018). Postmodern Tüketim Pratiklerini Instagram Fotoğrafları Üzerinden Okumak. İçinde V. Çakmak & S. Çavuş (Ed.), Dijital Kültür ve İletişim (ss. 39-68). Konya: LiteraTürk Academia.
• Veblen, T. (2005). Aylak Sınıfın Teorisi (Z. Gültekin & C. Atay, Çev.). Babil Yayınları-istanbul.
• Yıldırım, Y., & Doğan, T. (2022). #Foodporn Kavramı ve Sosyal Medya ile İlişkisi. İmgelem, 6(10), 89-110. https://doi.org/10.53791/imgelem.1054542
• Yıldız, T. (2024, Aralık 1). Dubai Çikolatası ve Lüks Kültürü. Nihayet, (120), 30-36.
• Yücel, H. (2013). İmgeden Yoruma. Ayrıntı Yayınları.