Net Hata Ve Noksan Hesabı ve İhracaat İlişkisi: 1984-2012 Türkiye Analizi

Sayı: 31.1 1 Ocak 2014
Orhan Çoban , Bilal Özel
PDF İndir
TR EN

Net Hata Ve Noksan Hesabı ve İhracaat İlişkisi: 1984-2012 Türkiye Analizi

Öz

Her bilanço bir dengeye, yani giren ve çıkan hesaplar arasında bir eşitliğe sahip iken; ödemeler dengesinin analitik olarak izlendiği ödemeler bilançosu da, aynı şekilde çift taraflıbir kayıt sistemi ile oluşturulmaktadır. Genel olarak Ödemeler Bilançosu dengesi denildiğinde Cari işlemler hesabıile Sermaye ve Finans Hesabının mutlak değer olarak toplamının birbirine eşit olmasıgerekmektedir. Bu denklik sağlanamadığında ise Net hata ve noksan hesabıdengeyi oluşturmak için pozitif ya da negatif değer almaktadır. Ödemeler dengesi hesabıincelendiğinde, tabloyu denkleştirici bir hesap olarak kullanılan “net hata ve noksan” hesabının NNH , 2002 yılından bu yana pozitif bakiye verdiği görülecektir. Net hata ve noksan Hesabı, ölçüm hatalarıve tablodaki verilerin eksik veya fazla derlenmesinden kaynaklanmaktadır. Özellikle son yıllarda küreselleşmenin de etkisiyle ülkelerin dışekonomik faaliyetlerinde çok ciddi artışlar görülmektedir. Bu artışbizlere ülkelerin toplam ekonomik faaliyetleri içindeki dışekonomik ilişkilerinin her geçen yıl daha da önem kazandığınıgöstermektedir. Söz konusu bu ilişkilerin tüm detaylarının incelenebilmesi ve ülkenin genel durumu hakkındaki bilgiler giderek önem kazanmıştır. Özellikle cari işlemler bilançosundaki açıklar ve bu açığıkapatmaya yönelik uygulanacak olan politikalar ekonomiye yön vermektedir. İlk defa 2003 yılında dikkate alınmayacak büyüklük sınırınıaşan bu hesap, bu tarihten itibaren akademisyenlerin ve politika yapıcıların dikkatini çeker bir hale gelmiştir. Tarihsel açıdan bu fark son yıllara kadar ilgi çekmemiştir. Özellikle pozitif bakiye vermeye başladığıdönemler kalemi daha bir önemli kılmıştır. Bu konuda yapılan akademik çalışmalar ise bu farkın nedenini ortaya koymada net bir sonuca ulaşamamışlardır. Çalışmada, Türkiye için net hata ve noksan hesabıakademik bir çalışma ile gündeme alınarak, 2005Q1 ile 2012Q4 yıllarıarasında ihracat üzerindeki etkisi incelenmeye çalışılmıştır. İhracat kaleminde yaşanan değişmelerin Net hata ve noksan hesabıile olan ilişkisi analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucuna göre, net hata ve noksanın, istatistiksel hataların yanısıra, ekonomik büyüme ile herhangi bir ilişki içerisinde olmadığıdaha başka bir ifade ile net hata ve noksan hesabında son yıllarda başlayan artışın ihracattan kaynaklanmadığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Ödemeler Dengesi,Ekonomik Büyüme,Net Hata Ve Noksan Hesabı,Dış Ticaret Hesabı,Nedensellik Testi.

Kaynakça

  1. Akat, A. Savaş (2004). Ödemeler Dengesi Yazıları, http://akat.bilgi.edu.tr/others/0408-disacik-2.pdf Erişim Tarihi: 15.01.2013
  2. Alagöz, Mehmet, Erdoğan, Savaş (2011), Net Hata Ve Noksan Hesabının Anlamı Ve Cari İşlemler İlişkisi: Türkiye Üzerine Ekonometrik Bir Uygulama, İktisat İşletme ve Finans, cilt 26 sayı 306, ss. 69-94.
  3. Blomberg, G.,Forss, L., & Karlsson, I. (2003) , Errors and omissions in the balance of payments statistics - A problem? Sveriges Riksbank Economic Review, , pp. 41-50.
  4. Çakman, Kemal, Çakmak, Umut (2007), Cari İşlemler Açığı, Net Sermaye Hareketi, Kur Değişim Hızı ve Reel Kur Endeksi: Bağlamdaki İkilemlerin Bir Analizi, Finans Politik & Ekonomik Yorumlar 2007 Cilt: 44 Sayı: 511
  5. Çoban, O. (2002), “Türk ve Alman Ekonomilerinde Para Arzı, Enflasyon ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkilerin Ekonometrik Analizi”, Atatürk Üniversitesi İİBF Dergisi, Cilt.16 (5–6), ss. 32–41.
  6. Çoban, O. (2004), “Beşeri Sermayenin İktisadi Büyüme Üzerine Etkisi: Türkiye Örneği”, İstanbul Üniversitesi SBF Dergisi, Sayı 30, ss. 131-142.
  7. Dickey, D.A. ve Fuller, W.A. (1979), “Distribution of the Estimators for Autoregressive Time Series with a UnitRoot”, Journal of the American Statistical Association, 74, pp. 427-431.
  8. Gleizer, Guıllermo Ariel (1980), Effects of Economic Policies on The Foreign Sectors of Argentina and Brazil 1950 – 1974, A Reappraisal of the Structuralist Approach to Latin American Economic Issues, University Microfilms International.
  9. Göktaş Yılmaz, Özlem (2005). Türkiye Ekonomisinde Büyüme İle İşsizlik Oranları Arasındaki Nedensellik İlişkisi. İ. Ü. Ekonometri ve İstatistik Dergisi, 2, ss. 11 – 29.
  10. Günaydın, İhsan (2004). Vergi – Harcama Tartışması: Türkiye Örneği. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 5 (2), ss. 163 – 181.

Kaynak Göster

APA
Çoban, O., & Özel, B. (2014). Net Hata Ve Noksan Hesabı ve İhracaat İlişkisi: 1984-2012 Türkiye Analizi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 31.1, 135-143. https://izlik.org/JA79SF44DM
AMA
1.Çoban O, Özel B. Net Hata Ve Noksan Hesabı ve İhracaat İlişkisi: 1984-2012 Türkiye Analizi. SUSBED. 2014;(31.1):135-143. https://izlik.org/JA79SF44DM
Chicago
Çoban, Orhan, ve Bilal Özel. 2014. “Net Hata Ve Noksan Hesabı ve İhracaat İlişkisi: 1984-2012 Türkiye Analizi”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 31.1: 135-43. https://izlik.org/JA79SF44DM.
EndNote
Çoban O, Özel B (01 Ocak 2014) Net Hata Ve Noksan Hesabı ve İhracaat İlişkisi: 1984-2012 Türkiye Analizi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 31.1 135–143.
IEEE
[1]O. Çoban ve B. Özel, “Net Hata Ve Noksan Hesabı ve İhracaat İlişkisi: 1984-2012 Türkiye Analizi”, SUSBED, sy 31.1, ss. 135–143, Oca. 2014, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79SF44DM
ISNAD
Çoban, Orhan - Özel, Bilal. “Net Hata Ve Noksan Hesabı ve İhracaat İlişkisi: 1984-2012 Türkiye Analizi”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 31.1 (01 Ocak 2014): 135-143. https://izlik.org/JA79SF44DM.
JAMA
1.Çoban O, Özel B. Net Hata Ve Noksan Hesabı ve İhracaat İlişkisi: 1984-2012 Türkiye Analizi. SUSBED. 2014;:135–143.
MLA
Çoban, Orhan, ve Bilal Özel. “Net Hata Ve Noksan Hesabı ve İhracaat İlişkisi: 1984-2012 Türkiye Analizi”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 31.1, Ocak 2014, ss. 135-43, https://izlik.org/JA79SF44DM.
Vancouver
1.Orhan Çoban, Bilal Özel. Net Hata Ve Noksan Hesabı ve İhracaat İlişkisi: 1984-2012 Türkiye Analizi. SUSBED [Internet]. 01 Ocak 2014;(31.1):135-43. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79SF44DM