Ahmed Fevzi Paşa’nın Petersburg Seyahati ve Petersburg Anlaşması

Sayı: 29 1 Şubat 2013
Hayrettin Pınar
PDF İndir
TR EN

Ahmed Fevzi Paşa’nın Petersburg Seyahati ve Petersburg Anlaşması

Öz

1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı’nıbitiren Edirne Antlaşmasıile iki ülke arasında 18. yüzyıl boyunca inşa edilen geleneksel siyasetin ciddî bir değişime uğradığıtespit edilir. Antlaşmanın imzalanmasından az evvel Rus ÇarıI. Nikolay, altıkişilik bir komite oluşturmuşve OsmanlıDevleti’ne yönelik konvansiyonel Rus politikasıtartışılmıştır. Komite, OsmanlıDevleti’nin tasfiyesi üzerine kurulan Rus stratejisinin artık doğru bir yaklaşım olmadığınıaksine güçsüz bir OsmanlıDevleti’nin yaşamaya devam etmesinin Rusya için daha uygun olduğuna karar vermiştir. Birkaç yıl sonra imzalanan Hünkâr İskelesi Antlaşmasıile Rusya, güvenliğini garanti altına alırken OsmanlıDevleti’ni de neredeyse kendine bağlıbir devlet haline getirmiştir. Özellikle Hünkâr İskelesi’nin imzalanmasıyla birlikte Avrupa’da genel olarak Rusya karşıtıbir siyasî atmosfer ortaya çıkmıştır. Osmanlıdiplomasisi, bir yandan Rusya’nın yeni politikasıdiğer taraftan Hünkâr İskelesi’nin yarattığıRus karşıtıhavayıavantaja çevirerek özellikle Edirne Antlaşması’nın ağır yükünden kurtulmak için uygun zamanın geldiğini düşünerek harekete geçmiştir. 1833 yılında Ahmed Fevzi Paşa, Edirne Antlaşması’nıyeniden müzakere etmek amacıyla Petersburg’a gönderilmişve antlaşmanın, Osmanlıaçısından en rahatsız edici hükümleri arasında yer alan savaştazminatıve Silistre’deki Rus işgalinin sona erdirilmesi konusu gündeme getirilmiştir. Ahmed Fevzi Paşa, Petersburg seyahati boyunca bu iki başlığıRus hükümeti ile tartışmışve 1834 senesinin hemen başında imzalanan Petersburg Anlaşmasıile Edirne Antlaşması’ndan kaynaklanan sıkıntıgiderilmiştir. Petersburg Anlaşmasıile OsmanlıDevleti ağır savaştazminatınımakul bir seviyeye indirdiği gibi Silistre’deki Rus işgalinin bir an evvel bitirilmesi hususunda da hedeflerine ulaşmıştır. Dolayısıyla Osmanlıdiplomasisi, Avrupa ve Rus siyasetindeki yeni dengeleri yakından takip ederek 1828-1829 Savaşı’nın ağır yükünü kısmen hafifletmiştir.

Anahtar Kelimeler

Edirne Antlaşması,Hünkâr İskelesi Antlaşması,Ahmed Fevzi Paşa,Petersburg Antlaşması

Kaynakça

  1. I. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA)
  2. HATT-I HÜMÂYÛN TASNİFİ (HAT.) 1040 / 43059-A, 1040 / 43062-A, 1042 / 43132, 1044/43159-C, 1044 / 43162, 1044 / 43171, 1046 / 43198-A, 1046 / 43199-A, 1047 / 43218, 1047 / 43221, 1047 / 43222, 1145 / 45491, 1145 / 45491-A, 1167 / 46160, 1297 / 50441, 1597 / 93.
  3. II. National Archives (NA.) Foreign Office Papers (FO.) 65 / 123,65 / 206, 65 / 213,881 / 753.
  4. II. Basılı Kaynaklar
  5. AKSAN, Virgina H., Kuşatılmış Bir İmparatorluk: Osmanlı Harpleri, 1700-1870, (çev. Gül Çağalı GÜVEN), İstanbul, 2011.
  6. ANDERSON, Matthew Smith, Doğu Sorunu, 1774-1923: Uluslararası İlişkiler Üzerine Bir İnceleme, (çev. İdil ESER), İstanbul, 2010.
  7. BITIS, Alexander, Russia and the Eastern Question: Army, Government and Society, 1815-1833, New York, 2006.
  8. BOLSOVER, G.H., “Nicholas I and the Partition of Turkey”, Slavonic and East European Review, 27, 1948/1949.
  9. DELFINER, Henry A., “Alexander I, the Holy Alliance and Clemens Metternich: A Reappraisal”, East European Quarterly, XXXVII, (2) 2003.
  10. GLEASON, John Howes, The Genesis of Russophobia in Great Britain, Cambridge: Harvard Uni. Press, 1950.

Kaynak Göster

APA
Pınar, H. (2013). Ahmed Fevzi Paşa’nın Petersburg Seyahati ve Petersburg Anlaşması. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29, 179-189. https://izlik.org/JA54LL96TZ
AMA
1.Pınar H. Ahmed Fevzi Paşa’nın Petersburg Seyahati ve Petersburg Anlaşması. SUSBED. 2013;(29):179-189. https://izlik.org/JA54LL96TZ
Chicago
Pınar, Hayrettin. 2013. “Ahmed Fevzi Paşa’nın Petersburg Seyahati ve Petersburg Anlaşması”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 29: 179-89. https://izlik.org/JA54LL96TZ.
EndNote
Pınar H (01 Şubat 2013) Ahmed Fevzi Paşa’nın Petersburg Seyahati ve Petersburg Anlaşması. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 29 179–189.
IEEE
[1]H. Pınar, “Ahmed Fevzi Paşa’nın Petersburg Seyahati ve Petersburg Anlaşması”, SUSBED, sy 29, ss. 179–189, Şub. 2013, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54LL96TZ
ISNAD
Pınar, Hayrettin. “Ahmed Fevzi Paşa’nın Petersburg Seyahati ve Petersburg Anlaşması”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 29 (01 Şubat 2013): 179-189. https://izlik.org/JA54LL96TZ.
JAMA
1.Pınar H. Ahmed Fevzi Paşa’nın Petersburg Seyahati ve Petersburg Anlaşması. SUSBED. 2013;:179–189.
MLA
Pınar, Hayrettin. “Ahmed Fevzi Paşa’nın Petersburg Seyahati ve Petersburg Anlaşması”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 29, Şubat 2013, ss. 179-8, https://izlik.org/JA54LL96TZ.
Vancouver
1.Hayrettin Pınar. Ahmed Fevzi Paşa’nın Petersburg Seyahati ve Petersburg Anlaşması. SUSBED [Internet]. 01 Şubat 2013;(29):179-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54LL96TZ