NATO’yu Anlamak: Dönüşümü, Yeni Kimlikleri ve Uyum Süreçleri

Sayı: 31 1 Şubat 2014
Erdem Özlük , Duygu Özlük
PDF İndir
TR EN

NATO’yu Anlamak: Dönüşümü, Yeni Kimlikleri ve Uyum Süreçleri

Öz

Bu çalışma NATO’nun dönüşümünü, bu dönüşümün gerekçelerini ve örgütün geleceğini tartışmaktadır. Soğuk Savaş’ın bir ürünü olarak NATO, sadece Sovyet/komünist/kızıl/doğu vs. gibi tehditlere göğüs germek ve belirli bir alanda güvenliği tesis etmek amaçlarıyla kurulmamıştır. NATO, Pozitivist ittifak ya da güvenlik yaklaşımlarının çizdiği epistemik çerçeveden analiz edilebilecek sıradan bir kolektif güvenlik/savunma veya askeri ittifak modeli değildir. NATO, Soğuk Savaş’tan sonra genişleyerek ve derinleşerek ayakta kalan ve bu bağlamda “içsel uyum süreci” olarak tanımlanabilecek süreç kapsamında kurumsal reformlar hayata geçirmekte, güvenlik kimliği dışındaki kimliklerini öne çıkarmakta ve AB müktesebatına benzer bir program olan Üyelik Eylem Planıgibi programlar geliştirmektedir. Paralel olarak BİO, NATO-BM ilişkileri, NATO-Rusya ilişkileri, Akdeniz Diyalogu gibi programlarla da “dışsal uyum sürecini” hayata geçirmektedir. Örgüt, benimsediği Stratejik Konseptlerle demokrasi, insan haklarıve ekonomik işbirliği vurgularına giderek daha çok atıfta bulunmaktadır. Zira hem 1991 güncelleştirilmişhaliyle 1999 hem de 2010 yılında benimsenen Stratejik Konsept’te ittifakın üzerinde yükseldiği vurgulanan “özgürlük, demokrasi, insan hakları, hukukun üstünlüğü” gibi ortak değerlerin, askeri bir güvenlik/savunma yapısınıtanımlamak için kullanılmasıdikkat çekicidir. Uluslararasısosyalleşme sürecinin en önemli örneklerinden biri olarak NATO, Pozitivist yaklaşımlar açısından anomali gibi görünse de raison d’etreortadan kalkmasına rağmen varlığınısürdürmekte ve uluslararasıbarışve güvenlik dışında da serbest piyasa, liberal demokrasi gibi meşruiyet kaynaklarıüretmektedir.

Anahtar Kelimeler

NATO’nun dönüşümü,uluslararasısosyalleşme,jeopolitik kimlik,içsel ve dışsal uyum süreci,stratejik konsept

Kaynakça

  1. “Statement on Iraq”, NATO Istanbul Summit, http://www.nato.int/docu/pr/2004/p04-098e.htm
  2. ____ “Bucharest Summit Declaration”, http://www.nato.int/docu/pr/2008/p08-049e.html
  3. ____ “Chicago Summit Declaration”, http://www.nato.int/cps/en/natolive/official_texts_87593.htm?mode=pressrelease
  4. ____ “Lisbon Summit Declaration”, http://www.nato.int/cps/en/natolive/official_texts_68828.htm
  5. NATO’nun genişlemesiyle ilgili endişe taşıyan kesimler, örgütün genişlediği ülkelerde şeffaflılığın giderek azaldığını ve
  6. demokratikleşme sürecinin yara aldığını savunmaktadır. Bu konudaki kaygılar için bakınız (Roberts ve Blanton, 2003; 12–14).
  7. Sovyet tehdidinin sona ermesiyle NATO, varlık nedenlerinden biri olarak Avrupa’daki istikrar vurgusunu öne çıkarmaya
  8. başlamış ve Trans-Atlantik ilişkilerin Avrupa’nın istikrarı için elzem olduğunu dile getirmiştir (Clarke, 1993; 25).
  9. ____ “Riga Zirvesi ve NATO’nun Dönüşümü”, Boğaziçi Üniversitesi-TÜSİAD Dış Politika Forumu, http://www.dispolitikaforumu.com/RigaZirvesi.pdf
  10. ____ NATO El Kitabı, Kamu Diplomasisi Departmanı, Brüksel, 2001.

Kaynak Göster

APA
Özlük, E., & Özlük, D. (2014). NATO’yu Anlamak: Dönüşümü, Yeni Kimlikleri ve Uyum Süreçleri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 31, 209-225. https://izlik.org/JA34FS37JK
AMA
1.Özlük E, Özlük D. NATO’yu Anlamak: Dönüşümü, Yeni Kimlikleri ve Uyum Süreçleri. SUSBED. 2014;(31):209-225. https://izlik.org/JA34FS37JK
Chicago
Özlük, Erdem, ve Duygu Özlük. 2014. “NATO’yu Anlamak: Dönüşümü, Yeni Kimlikleri ve Uyum Süreçleri”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 31: 209-25. https://izlik.org/JA34FS37JK.
EndNote
Özlük E, Özlük D (01 Şubat 2014) NATO’yu Anlamak: Dönüşümü, Yeni Kimlikleri ve Uyum Süreçleri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 31 209–225.
IEEE
[1]E. Özlük ve D. Özlük, “NATO’yu Anlamak: Dönüşümü, Yeni Kimlikleri ve Uyum Süreçleri”, SUSBED, sy 31, ss. 209–225, Şub. 2014, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34FS37JK
ISNAD
Özlük, Erdem - Özlük, Duygu. “NATO’yu Anlamak: Dönüşümü, Yeni Kimlikleri ve Uyum Süreçleri”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 31 (01 Şubat 2014): 209-225. https://izlik.org/JA34FS37JK.
JAMA
1.Özlük E, Özlük D. NATO’yu Anlamak: Dönüşümü, Yeni Kimlikleri ve Uyum Süreçleri. SUSBED. 2014;:209–225.
MLA
Özlük, Erdem, ve Duygu Özlük. “NATO’yu Anlamak: Dönüşümü, Yeni Kimlikleri ve Uyum Süreçleri”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 31, Şubat 2014, ss. 209-25, https://izlik.org/JA34FS37JK.
Vancouver
1.Erdem Özlük, Duygu Özlük. NATO’yu Anlamak: Dönüşümü, Yeni Kimlikleri ve Uyum Süreçleri. SUSBED [Internet]. 01 Şubat 2014;(31):209-25. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34FS37JK