İŞBİRLİĞİNE DAYALI ÖĞRENME YÖNTEMİNE GÖRE PLANLANAN FİZİK DENEYLERİNİN ÖĞRETMEN ADAYLARININ BİLİMSEL SÜREÇ BECERİLERİNE VE FİZİK TUTUMLARINA ETKİSİ

Öz

Bu çalışmanın amacı işbirliğine dayalı öğrenme yöntemine göre hazırlanmış fizik deneylerinin sınıf öğretmenliği öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerileri ve fizik tutumları üzerine etkilerini araştırmaktır. Çalışma grubunu2014-2015 Bahar Döneminde Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi ilköğretim bölümü sınıf öğretmenliği programında öğrenim gören 88 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Çalışmada deneysel yöntem olan tek gruplu ön-test son-test deseni kullanılmıştır. Çalışma sırasında öğrenciler akademik ortalamalarına göre heterojen gruplara ayrılmış ve 9 hafta boyunca mekanik, elektrik ve optik alt başlıklarında 3'er deney yapmışlardır. Çalışmada Aydoğdu (2006) tarafından geliştirilen Bilimsel Süreç Beceri Testi  ve Taşlıdere (2007) tarafından geliştirilen Fizik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Öğrencilerin veri toplama araçlarından aldıkları puanlara göre aritmetik ortalama, standart sapma, etki büyüklüğü (Cohen's d) ve bağımlı gruplar için t-testi analizi yapılmıştır. Çalışmanın sonunda öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinde anlamlı bir artış olduğu ve bu artışın "Cohen's d"etki büyüklüğünün yüksek seviyede olduğu ortaya çıkmıştır. Fizik Tutumları için ise anlamlı düzeyde ve Cohen'e göre düşük seviyede bir azalma ortaya çıkmıştır. Öğretim programlarında işbirlikli öğrenmeye daha fazla yer verilmesi ve fizik deneylerinin işbirlikli öğrenme yöntemi ile sürekli desteklenmesi gerektiği yönünde önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Fizik Tutum, Bilimsel Süreç Becerisi, İşbirliğine Dayalı Öğrenme, Öğretmen Adayları

THE EFFECTS OF PHYSICS EXPERIMENTS DESIGNED BY COOPERATIVE LEARNING ON PRE-SERVICE TEACHERS' SCIENCE PROCESS SKILLS AND PHYSICS ATTITUDES

Öz

The purpose of this study is to investigate the effects of physics experiments designed by cooperative learning on elementary school pre-service teachers' science process skills and physics attitudes. This study is conducted on 2014-2015 spring semester in Siirt University Education Faculty with 88 elementary school pre-service teachers. It is designed by using one group pre test-post test design which is an experimental method. During the application process, students categorized by using their academic averages and heterogeneous groups are constructed with these categories. 9 experiments are performedon mechanic, electricity and optic concepts with 3 of each. Data collection tools are Science Process Skills test constructed by Aydoğdu (2006) and Physics Attitude Scale constructed by Taşlıdere (2007). During data analysis process, students’ academic averages, standard deviations and effect sizes are calculated with the grades of these tests and paired sample t-test analysis is conducted. At the end of the study, it is found that students' science process skills are significantly increased and high level Cohen's d effect size found. Students' physics attitudes are significantly decreased and low level Cohen's d effect size found. It is recommended that the number of cooperative learning activities should be increased and physics experiments should be supported with cooperative learning mostly.

Anahtar Kelimeler

• Physics Attitude, Science Process Skill, Cooperative Learning, Pre-service Teachers

Kaynakça

1. Altıparmak, M. ve Nakiboğlu, M. (2002). Lise Biyoloji Laboratuvarlarında "İşbirlikli Öğrenme"Yönteminin Tutum ve Başarıya Etkisi. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, Ankara.[Online]: Alıntılanma Tarihi: 15.12.2015, URL: http://www.fedu.metu.edu.tr/ufbmek-5/b_kitabi/PDF/Biyoloji/bildiri/t9d.pdf.
2. Aydoğdu, B. (2006). İlköğretim Fen ve Teknoloji Öğretiminde Bilimsel Süreç Becerilerini Etkileyen Değişkenlerin Belirlenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
3. Aydoğdu, B. ve Ergin, Ö. (2008). Fen ve Teknoloji Dersinde Kullanılan Farklı Deney Tekniklerinin Öğrencilerin Bilimsel Süreç Becerilerine Etkileri. Ege Eğitim Dergisi, 9 (2), 15-36.
4. Bozdoğan, A. E. , Taşdemir, A. ve Demirtaş, M. (2006). Fen Bilgisi Öğretiminde İşbirlikli Öğrenme Yönteminin Öğrencilerin Bilimsel Süreç Becerilerini Geliştirmeye Yönelik Etkisi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(11), 23-36.
5. Çepni, S. (2014). Kuramdan Uygulamaya Fen ve Teknoloji Öğretimi. Pegem Akademi Yayınları, Ankara.
6. Çepni, S., Ayas, A., Johnson, D. ve Turgut, M. F. (1997). Fizik Öğretimi. Ankara: Milli Eğitimi Geliştirme Projesi Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi Deneme Basımı.
7. Demirel, Ö. (2011) Eğitimde Yeni Yönelimler. Ankara: Pegem Akademi Yayınları, 5. Baskı.
8. Duru, M.K., Demir, S., Önen, F. ve Benzer, E. (2011). Sorgulamaya Dayalı Laboratuvar Uygulamalarının Öğretmen Adaylarının Laboratuvar Algısına Tutumuna ve Bilimsel Süreç Becerilerine Etkisi. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 33, 25-44.

9. Doğanay, A. (2007). Öğretim İlke ve Yöntemleri. Ankara: Pegem Yayıncılık, 2. Baskı.
10. Gürdal, A. (1988). Fen Öğretimi. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Yayınları, 21, 34- 49.
11. Kanlı, U. ve Yağbasan, R. (2008). 7E Modeli Merkezli Laboratuvar Yaklaşımının Öğrencilerin Bilimsel Süreç Becerilerini Geliştirmedeki Yeterliliği. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28 (1), 91-125.
12. Küçükilhan, S. (2013). Öğrenci Takımları ve Başarı Bölümleri Tekniğinin Sosyal Bilimler Dersindeki Akademik Başarıya ve Kalıcılığa Etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Afyon: Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
13. Lanka M.V. (2007). A Framework For Identifying Performance Indicators of Effective Science Process Skills Teaching in Botswana Senior Secondary Physics. World Transactions on Engineering and Technology Education, 6(1), 63-66.
14. Padilla, J.M. ve Okey, J.R. (1984). The Effects of Instruction On Integrated Science Process Skill Achievement. Journal of Research In Science Teaching, 21(3), 277-287.
15. Simpson, R.D., Koballa, T.R., Oliver, J.S., Crawley, F.E. (1994). Research on the Affective Dimension of Science Learning. Ind. Gabel (Ed.), Handbook of Research on Science Teaching and Learning.New York: Macmillan.
16. Şimşekli, Y. ve Çalış, S. (2008). Sınıf Öğretmenliği Öğrencilerinde Bilimsel Süreç Becerilerinin Gelişimine Fen Bilgisi Laboratuvarı Dersinin Etkisi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 21(1), 183-192.
17. Şimşek, C. L. (2010). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Fen ve Teknoloji Ders Kitaplarındaki Deneyleri Bilimsel Süreç Becerileri Açısından Analiz Edebilme Yeterlilikleri. İlköğretim Online. 9(2), 433-445. [Online]:Alıntılanma Tarihi 15.12.2015, URL: http://ilköğretim-online.org.tr
18. Tan, Ş. (2007). Öğretim İlke ve Yöntemleri. Ankara: Pegem Yayıcılık, 2. Baskı.
19. Tan, M. ve Temiz, B. K. (2003). Fen Öğretiminde Bilimsel Süreç Becerilerinin Yeri ve Önemi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(13), 89-101.
20. Taşlıdere, E. (2007). The effects of conceptual approach and combined reading study strategy on students’ achievement and attitudes towards physics. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
21. Temiz, B.K. ve Tan, M. (2003). İlköğretim Fen Öğretiminde Temel Bilimsel Süreç Becerileri. Eğitim ve Bilim, 28 (127), 18-24.