Sustainable Life Experiences of Woman Who are Single-Parents

Öz

This study focuses on the daily lives of women who raise their children as single parents due to divorce, and their experiences in sustaining the family institution. It aims to examine the problems faced by single-parent families in the household and in the public sphere with their economic, social and psychological dimensions. Employing a qualitative research design, the study was conducted with 15 female participants through semi-structured interviews, focusing on the processes by which single-parent families remain engaged in social life. Findings indicate that, in single-parent households composed of mothers and children, economic self-sufficiency plays a pivotal role in achieving sustainable living standards. The absence of a father figure often leads to notable developmental gaps in children and poses additional challenges for mothers in managing family dynamics. Despite the abundance of academic studies on family sociology, the relatively limited number of research on single-parent families gives rise to the need for a new perspective in the field. It is believed that the findings obtained as a result of the research will contribute to the literature in terms of being based on up-to-date data and being analyzed in light of today's modern lifestyle practices.

Anahtar Kelimeler

• Single-parent families
• societal change
• divorce
• sustainability

Tek Ebeveyn Olan Kadınların Sürdürülebilir Yaşam Deneyimleri

Öz

Bu çalışma, boşanma nedeniyle tek ebeveyn olarak hayatını idame eden kadınların gündelik yaşamlarına ve aile kurumunu ayakta tutma deneyimlerine odaklanmaktadır. Tek ebeveynli ailelerin hane içinde ve kamusal alanda karşı karşıya kaldıkları problemleri ekonomik, sosyal ve psikolojik boyutlarıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemi ile yapılan çalışma, 15 kadın katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak yürütülmüş ve tek ebeveynli ailelerin toplumsal yaşama tutunma süreçleri incelenmiştir. Araştırmada, anne ve çocuklardan oluşan tek ebeveynli ailelerde, ekonomik öz yeterliğin sürdürülebilir yaşam standartları açısından önemli bir yere sahip olduğu görülmektedir. Aile içerisinde babanın yokluğu, çocukların gelişimlerinde önemli bir eksikliğe dönüşürken annenin de süreç yönetiminde bir takım problemler yaşamasına neden olmaktadır. Aile sosyolojisiyle ilgili yapılan akademik çalışmaların fazlalığına rağmen tek ebeveynli aile araştırmalarının nispeten az olması, alana dair yeni bir perspektifin ortaya konulması ihtiyacını doğurmaktadır. Araştırma sonucunda elde edilen bulguların güncel verilere dayanması ve günümüz modern yaşam pratikleriyle analiz edilmesi açısından literatüre katkı sunacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• tek ebeveynli aile
• toplumsal değişim
• boşanma
• sürdürülebilirlik

Kaynakça

1. Amato, P. R., Patterson, S. & Beattie, B. (2015). Single-parent households and children’s educational achievement: a state-level analysis. Social Science Research, 53, 191-202. http://doi.org/10.1016/j.ssresearch.2015.05.012
2. Aydın, M. (2000). Kurumlar sosyolojisi. Vadi Yayınları.
3. Aydıner-Boylu, A. ve Öztop, H. (2013). Tek ebeveynli aileler: sorunlar ve çözüm önerileri. Sosyoekonomi, 1, 207-220. https://izlik.org/JA83LG83GZ
4. Atila-Demir, S. ve Genç-Çelebi, Ş. (2017). Tek ebeveynli ailelerin sorunları: nitel bir araştırma. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 8(13), 111-128. https://doi.org/10.17828/yalovasosbil.333891
5. Aytaç, Ö. (2020). Kentin ve kentsel yaşamın patolojisi. Şehir ve Medeniyet Dergisi, 6(12), 11-36.
6. Badur, E. ve Turan-Başara, G. (2016). Aile hukukunda sadakat yükümlülüğü ve ihlalinden kaynaklanan manevi tazminat istemi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 65 (1), 101-136. https://doi.org/10.1501/Hukfak_0000001807
7. Biddulph, S. (2002). Mutlu çocukluğun sırları. (L. Yarbaş, Çev.). İlya Yayınları. (Orijinal çalışma basım tarihi 2002).
8. Burgess, J. K. (1970). The Single-parent family: a social and sociological problem. The Family Coordinator, 19(2), 137-144. https://doi.org/10.2307/582443

9. Butler, J. (2019). Cinsiyet belası feminizm ve kimliğin altüst edilmesi. (B. Ertür, Çev.). Metis Yayınları. (Orijinal çalışma basım tarihi 1999, 7. Baskı).
10. Can, İ. ve Girgin Büyükbayraktar, Ç. (2018). Erkeklerin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumları. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 39, 355-372.
11. Canatan, K. ve Yıldırım, E. (2019). Aile sosyolojisi. Açılım Kitap Yayınları.
12. Ceylan, Ö. (2017). Anne baba tutumları ile çocuğun sosyalleşme süreci arasındaki ilişki: okul öncesi örneği. (Tez No. 525392) [Yüksek Lisans tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
13. Chavda, K. ve Nisarga, V. (2023). Single parenting: ımpact on child’s development. Journal of Indian Association for Child and Adolescent Mental Health, 19(1), 14-20.
14. Creswell, J. W. (2023). Nitel araştırma yöntemleri beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. (M. Bütün ve S. B. Demir, Çev.). Siyasal Kitabevi. (Orijinal çalışma basım tarihi 2013, 7. Baskı).
15. Cruz, C. A., Hilario, A., Matawaran, M. E., Reyes, I. N., Leila, M. V. & Avegail, T. P. (2024). Unseen struggles on the financial challenges faced by single parents. International Journal of Research and Innovation in Social Science, 8(11), 3466-3476.
16. Cüceloğlu, D. (1996). İçimizdeki biz kalite bilincinin temeli. Sistem Yayıncılık.
17. Demirel, Y. (2021). Baba yokluğunun ergenler üzerindeki olumsuz etkileri. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 8(66), 413-424. https://doi.org/10.26450/jshsr.2340
18. Deveoğlu, M. (2021). Tek ebeveynli ailelerin çocuklarının yaşadığı sorunlar. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 7(47), 1635-1640.
19. Erdim, L. (2019). Alkolizmin aile ve çocuk üzerine etkisi. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 6(1), 193-200. https://doi.org/10.17681/hsp.415645
20. Feyzioğlu, S. ve Kuşçuoğlu, C. (2011). Tek ebeveynli aileler. Aile ve Toplum, 12(7), 97-110. https://doi.org/10.21560/spcd.77415.
21. Fu, Y. (2023). The Impact of single-parent families on children's externalizing behaviour [Conference presentation]. SHS Web of Conferences 180, 02013.
22. Giddens, A. & Pierson, C. (2001). Anthony Giddens’la söyleşiler modernliği anlamlandırmak. (S. Uyurkulak ve M. Sağlam, Çev.). Alfa Yayınları. (Orijinal çalışma basım tarihi 1998).
23. Güngör, A. (2023). Tek ebeveynli aileler: sosyal psikolojik bir değerlendirme. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 23(58), 129-155. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1154433
24. Jain, M. & Mahmoodi, V. (2022). Being one in a world of twos: experiences and consequences of single parenting. Graduate Student Journal of Psychology, 18, 1-21.
25. Kara, B. (2025). Günümüz hayat ilişkilerinde ailenin sürdürülebilirliği ve bunu destekleyecek hukuk politikası önerileri. Adalet Dergisi, 76, 347-375. https://doi.org/10.57083/adaletdergisi.1917588
26. Karakartal, D. (2023). Kumar bağımlılığının yol açtığı psikososyal sorunların değerlendirilmesi. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 7(4), 1007-1016.
27. Korkmaz, H. (2022). Modern dönemde geleneksel kültür kodlarının/ataerkil yapının aile hayatına yansıması. Antakiyat, 5(1), 54-71. https://izlik.org/JA85GY43RM
28. Kümbetoğlu, B. (2021). Sosyolojide ve antropolojide niteliksel yöntem ve araştırma. Bağlam Yayıncılık.
29. Mendis, M. & Jayarathne, S. (2020). A Sociological study of economic problems faced by mothers in the single parent family. International Journal of Research and Innovation in Social Science, 4(9), 52-55.
30. Neuman, W.L. (2014). Toplumsal araştırma yöntemleri nitel ve nicel yaklaşımlar I. (S. Özge, Çev.). Yayın Odası. (Orijinal çalışma basım tarihi 1991, 7. Baskı).
31. Mortelmans, D. (2020). Economic consequences of divorce: a review. In M. Kreyenfeld, H. Trappe (Eds), Parental Life Courses after Separation and Divorce in Europe, Life Course Research and Social Policies (pp. 23-42). Life Course Research and Social Policies 12.
32. Nirun, N. (1994). Sistematik sosyoloji yönünden aile ve kültür. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Kültür Merkezi Yayını Sayı: 73.
33. Özdal, F. ve Aral, N. (2005). Baba yoksunu ve anne-babası ile yaşayan çocukların kaygı düzeylerinin incelenmesi. Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 255-267. https://izlik.org/JA36UM76TE
34. Öztürk, H. ve Yıldırım, F. (2025). The role of social capital for widowed women in their social service needs: protective or obstructive?. Journal of Social Service Research, 1-18. DOI: 10.1080/01488376.2025.2547776
35. Rajput, R. (2023). Single parenting and their children’s education in ındia: a systematic rewiew. The Journal of Oriental Research Madras, 92(48), 70-77.
36. Stack, R. J. & Meredith, A. (2018). The Impact of financial hardship on single parents: an exploration of the journey from social distress to seeking help. J Fam Econ Iss, 39, 233-242. https://doi.org/10.1007/s10834-017-9551-6
37. Sunar, L. (2018). Değişim sosyolojisi kavramlar, kuramlar ve yaklaşımlar. Nobel Yayın Akademik Yayıncılık.
38. Tanrıverdi, A. B. (2021). Değişmekte olan aile yapısında “tek ebeveynliğe” yönelik toplumsal bakış açısı. Studies on Social Science Insights, 1(1), 49-67. https://doi.org/10.53035/SOSSCI.11
39. Taşçı, A. (2022). Din ve ahlak bağlamında sadâkat. Rumeli İslâm Araştırmaları Dergisi, 5(9), 151-170. https://doi.org/10.53336/rumeli.1088407
40. TAYA (2021). Türkiye aile yapısı araştırması 2021. Türkiye İstatistik Kurumu Yayınları, Yayın No: 4654. ISBN 978-625-8368-02-4.
41. Teleoaca, A. M. (2025). Single-parent family and its effect on child development. AGATHOS, 16(1), 321-334. https://doi.org/10.5281/zenodo.15163204
42. T.C. Başbakanlık Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü (2011). Tek ebeveynli aileler. T.C. Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Yayınları, Yayın No: 148. ISBN: 978-975-19-5004-8.
43. T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (2018). Tek ebeveynli aileler. Ankara: Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü Projesi. ISBN: 978-605-6870-7-6.
44. Türkiye İstatistik Kurumu. (2023). İstatistiklerle aile 2023.
45. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Aile-2023-53784. Erişim Tarihi: 28.03.2025
46. Türkiye İstatistik Kurumu. (2025). Evlenme ve boşanma istatistikleri 2024.
47. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Evlenme-ve-Bosanma-Istatistikleri-2024-54194. Erişim Tarihi: 28.03.2025
48. Varışlı, B. (2021). Ataerkil kültürde boşanmış kadın olmak: kuramsal bir bakış. Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi 27 (e-kitap). http://dx.doi.org/10.22559/folklor.1681
49. Yıldırım, N. (2004). Türkiye’de boşanma ve sebepleri. bilig, 28, 59-81. https://izlik.org/JA43JA42CX
50. Yıldız, Y. (2017). Tek ebeveynli çocukların yaşam deneyimleri (Tez No. 486137) [Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.