3 KASIM SEÇİMLERİNİN ANATOMİSİ: TÜRK SİYASETİNDE SÜREKLİLİK VE DEĞİŞİM

Öz

3 Kasım 2002 tarihinde yapılan erken genel seçimler, Türk siyasal hayatında köklü değişikliklerin yaşanmasına sahne olmuştur. Ülke kırk iki yıl aradan sonra ilk kez iki partili bir meclise kavuşurken, son on yıla damgasını vuran çok partili koalisyonlar dönemini de sona erdirmiştir. Bu çalışmada, halkın yarısından çoğunun bir önceki seçime göre parti değiştirdiği kritik 2002 seçimlerinde Türk seçmenin parti tercihlerinin altında yatan sosyo-ekonomik ve sosyo-psikolojik dinamikler analiz edilmeye çalışılmaktadır. Makalede tarafımızdan seçim öncesinde ve sonrasında gerçekleştirilen kapsamlı kamuoyu araştırma verileri kullanılmıştır. Bu çerçevede seçmen davranışı analizleri için Schmitt (1975) tarafından geliştirilen siyasette “dost-düşman” ya da “biz ve onlar” ayrımına dayanan parti kimliğinin seçmen davranışını yönlendirmede önemli bir role sahip olduğu değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Türk seçmen davranışı, 2002 seçimleri, siyasal davranış, Türk parti sistemi

Öz

November 3rd 2002 early general election in Turkey has created a radical break in Turkish political landscape by putting an end to multi-party coalition governments of the last decade. The election also produced a single party government with a clear majority in a two-party dominated parliament, thus bringing much needed stability and some predictibility to Turkish politics since 1960s. Employing public opinion data, this paper attempts to explain socio-economic and psychological underpinnings of radical shift in party preferences of Turkish electorate. The paper concludes that the loss of party identity based on “us and them” distinction in politics may offer a better explanation in understanding electoral volatility in Turkish politics.

Anahtar Kelimeler

• Turkish politics, electoral choice, 2002 elections, political behavior