1921 Franco-Turkish Agreement and Peace Expectations in Anatolia
Öz
After the victory in Sakarya, the Ankara Agreement between France and the Ankara Government on 20 October 1921 ensured the evacuation of the Çukurova region (Cilicia), drew the Turkey-Syria border, and determined the minority rights. Politically, this important development brought the Allied Powers together to provide peace and stability to the Near East under the name of "Peace of East". The Treaty of Ankara, on the one hand, ended the Turkish-French struggle in Anatolia and on the other hand pushed the Turkish-Greek relations to a new phase. As a matter of fact, the London visit of the Greek Prime Minister Gounaris, who was defeated in Sakarya, prompted the British Foreign Minister Lord Curzon to ensure the Peace of the East. To ensure the Peace of the East, Lord Curzon took the step of mediation on behalf of the British Government and sent a note to his other allies on this matter.
In this study, many issues that are the subject of Eastern Peace (England's establishment of a neutral zone around the Straits with an alternative government in İzmir, the Turks' creation of a local gendarmerie, the withdrawal of Greek forces from Asia Minor, the Eastern Thrace border, the Armenian issue, Minority rights, etc.) will be discussed, especially through British Cabinet Documents, in addition to the Hâkimiyet-i Milli newspaper, TBMM Minutes and examination Works. As a result of the study; It is thought that by keeping the peace discourse constantly on the agenda England acted with the aim of gaining time for the defeated Greeks on the one hand, to make the Ankara government complacent with peace propaganda, on the other had, the Turkish public opinion, which takes a stance in favor of peace, does not expect too much in the context of peace discourses
Anahtar Kelimeler
1921 Türk-Fransız Anlaşması ve Anadolu’da Barış Beklentileri
Öz
Sakarya’da elde edilen zaferin ardından Fransa ile Ankara Hükûmeti arasında 20 Ekim 1921’de imzalanan Ankara Anlaşması; Çukurova bölgesinin (Kilikya) tahliyesini sağlamış, Türkiye-Suriye sınırını çizmiş ve azınlık haklarını belirlemiştir. Siyaseten bu önemli gelişme “Şark Sulhu” adı altında Yakın Doğu’ya huzur ve istikrar sağlamak için İtilaf Devletlerini de bir araya getirmiştir. Ankara Anlaşması bir taraftan Anadolu’da Türk-Fransız mücadelesini sona erdirmiş bir taraftan da Türk-Yunan ilişkilerini yeni bir evreye itmiştir. Nitekim Sakarya mağlubiyetinin ardından Yunanistan Başbakanı Gounaris’in Londra ziyareti, İngiliz Dışişleri Bakanı Lord Curzon’u Şark Sulhu’nu sağlamak adına harekete geçirmiştir. Şark Sulhu’nun sağlamak amacıyla Lord Curzon, İngiliz Hükûmeti adına arabuluculuk adımını atarak diğer müttefiklerine bu konuda nota göndermiştir. Bu çalışmada, Şark Sulhu’na konu olan birçok mesele (İngiltere’nin İzmir’de alternatif bir hükûmet ile Boğazlar çevresinde tarafsız bir bölge kurma, Türklerin yerel bir jandarma teşkilatı oluşturması, Yunan kuvvetlerinin Küçük Asya’dan çekilmesi, Doğu Trakya sınırı, Ermeni meselesi, azınlık hakları vb.) İngiliz Kabine Belgeleri’nin yanı sıra Hâkimiyet-i Milliye gazetesi, TBMM Zabıtları ve tetkik eserler üzerinden ele alınmıştır. Sonuçta, İngiltere’nin barış söylemini sürekli gündemde tutarak bir taraftan mağlup Yunanlılara zaman kazandırmak diğer taraftan da Ankara Hükûmeti’ni barış propagandasıyla rehavete düşürmek amacıyla hareket ettiği ve buna karşın barıştan yana tavır alan Türk kamuoyunun ise barış söyleminde çok da fazla beklentiye girmediği anlaşılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
