Türk Resminde Onlar Grubu Ressamlarının Resimlerindeki Renk Yapılarının İncelenmesi Education in Turkey in the Shadow of the Second World War

Öz

Türk Resminde Batılılaşma süreci 19.yüzyıl ortalarında primitifler ile başlasa da Sanayi-i Nefise Mektebi’nin açılması ve 1914 Kuşağı ressamları faaliyetleri ile hız kazanmıştır. Bu grubun akabinde modern Türk resminin temeli Müstakil Ressam ve Heykeltıraşlar Birliği ile atılmıştır. Birliğin dağılmasından sonra ise sırasıyla D grubu, yeniler ve onlar grubu oluşmuştur. On’lar Grubu özgün kimlik ve yöresel konulardan yola çıkarak batıdan alınan tekniği resimlerine uyarlamışlardır. Onlar Grubu geleneksel el sanatlarımızdan yola çıkarak ulusal temele dayanan evrensel bir sanat anlayışını benimsemiştir. 1947 yılında Bedri Rahmi Eyüboğlu atölyesi öğrencileri olan on genç “onlar” grubunu kurarlar. Grupta, Nedim Günsür, Leyla Gamsız, Hulusi Sarptürk, Fahrünisa Sönmez, İvy Stangali, Meryem Özacul, Mehmet Pesen, Fikret Alpe, Saynur Kıyıcı yer almaktadır. Ancak grup içerisine daha sonra Turan Erol, Orhan Peker, Fikret Otyam, Osman Oral, Mustafa Esirkuş, İhsan İncesu, Remzi Paşa ve Adnan Varınca eklenmiştir. Son toplu sergisini 1954’te gerçekleştiren grup, daha sonra dağılmıştır. Bu çalışmanın ana eksenini; Türk resminde Doğu-Batı sentezini gerçekleştirme düşüncesiyle oluşturulan Onlar Grubu ressamlarından, Mustafa Esirkuş, Mehmet Pesen, Nedim Günsür, Fikret Otyam ve Orhan Peker’in resimlerinden birer örnek seçilmiş ve resimlerindeki renk yapılarının bilgisayar programları aracılığı ile analiz edilerek sonuçlarının ortaya koyulması oluşturmaktadır. Çalışma, kaynak tarama tekniğinin yanı sıra, renklerin oranlarını tespit etmek için yazılım aracılığı ile frekans analizi teknikleri kullanılarak nitel yöntemle gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Türk resmi
• On’lar Grubu
• Renk
• Resim

Education in Turkey in the Shadow of the Second World War

Öz

Although the Westernization process in Turkish Painting began with primitives in the mid-19th century, it gained momentum with the opening of the Sanayi-i Nefise School and the activities of the 1914 Generation painters. Following this group, the foundation of modern Turkish painting was laid with the Union of Independent Painters and Sculptors. After the dissolution of the Union, the D Group, the Newcomers and the Tens Group were formed respectively. The Group of Ten adapted western techniques to their paintings based on original identity and local subjects. The Group of Ten adopted a universal understanding of art based on a national foundation, starting from our traditional handicrafts. In 1947, ten young students of Bedri Rahmi Eyüboğlu's studio founded the "them" group. The group includes Nedim Günsür, Leyla Gamsız, Hulusi Sarptürk, Fahrünisa Sönmez, Ivy Stangali, Meryem Özacul, Mehmet Pesen, Fikret Alpe and Saynur Kıyıcı. However, Turan Erol, Orhan Peker, Fikret Otyam, Osman Oral, Mustafa Esirkuş, İhsan İncesu, Remzi Paşa and Adnan Varınca were later added to the group. The group held its last collective exhibition in 1954 and then disbanded. The main axis of this study is to analyze the color structures in the paintings of Mustafa Esirkuş, Mehmet Pesen, Nedim Günsür, Fikret Otyam and Orhan Peker, who are among the painters of the Group of Ten, which was created with the idea of realizing the East-West synthesis in Turkish painting, by means of computer programs and to reveal the results. In addition to the literature review technique, the study was carried out qualitatively by using frequency analysis techniques through software to determine the proportions of colors.

Anahtar Kelimeler

• Turkish painting
• Group of Ten
• Color
• Painting

Kaynakça

1. Aksoy, Ş. (2006). Renk bilgisi ve renkli çalışmalar. (V. Özsoy, ed.). Yöntem ve Teknikleriyle Görsel Sanatlar Eğitiminde Uygulamalar. Ankara: Görsel Sanatlar Eğitimi Derneği Yayınları.
2. Arslan, D. & Atan, U. & Kara Bilgin, F. (2010). Temel tasarım 1. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi.
3. Artut, K. (2004). Sanat eğitimi kuramları ve yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
4. Aslan Odabaşı, H. (2006). Grafikte temel tasarım. İstanbul: Yorum Sanat Yayınları Cem Ofset.
5. Aydın, E. D. (2004). Temel tasarıma çağdaş yaklaşımlar. İstanbul: Mor Ajans.
6. Bolat Aydoğan, E, (2008). Sanat Eğitiminde bir duayen sanatçı Bedri Rahmi Eyüboğlu ve 10’lar Grubu Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 10, S. 2, 312-326
7. Bulut, A, (2009). Çağdaş Türk sanatında Onlar grubu. Ankara: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Resim Ana sanat Dalı Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi.
8. Calvo, I. (2013). A new approach to the debate between color and form in relation to the chromatic circles and models from the early nineteenth century. 12th Congress of the International Colour Association AIC Colour 2013, United Kingdom.

9. Cheng, K. & Xhin, J.H. & Taylor, G. (2000). Evaluation of colour emotion of male and female AIC colour 2000, Seul.
10. Cheng, S. (2020). Application of aesthetic psychology in the colour matching of art design. Revista Argentina de Clínica Psicológica, Vol. XXIX, N°2, 622-627, DOI: 10.24205/03276716.2020.287
11. Dikener, O. & Arıkan, A. (2010). Sanat ve Tasarım eğitiminin renklerin anlamlandırılması üzerindeki etkisi. e-Journal of New World Sciences Academy Humanities, 5 (2), 328-340, Article Number: 4C0043.
12. Erol, T, (1984). Günümüz Türk resminin oluşum sürecinde Bedri Rahmi Eyüboğlu yetişme koşulları, sanatçı kişiliği. İstanbul: Cem Yayınları.
13. Eczacıbaşı sanat ansiklopedisi (1997). C. 3, İstanbul: Yem Yay.
14. Giray, K. (1997). Mehmet Pesen. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, C. 3, İstanbul: Yem Yay.
15. Gökaydın, N. (2002). Temel sanat eğitimi. Ankara: MEB Yayınları.
16. Gürer, Latife (1970). Temel dizayn’da görsel algı. İstanbul: Arı Kitabevi.
17. Halıcı, E, (2009). Türk resminde On’lar grubu ve Orhan Peker. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı yayınlanmış Yüksek Lisans tezi Erzurum.
18. Hilliard, B. (2013). Colour psychology. Erişim adresi: http://www.seahorsesconsulting. com/ DownloadableFiles/ColourPsychology.pdf.
19. Holtzschue, L. (2009). Rengi anlamak. (F. Akdenizli, çev.). İzmir: Duvar Yayınları.
20. Humphrey, D. & Rivas, M. & Hermsen, C. (2013). Colour in the cause of emotion 12th congress of the ınternational colour association AIC colour 2013, United Kingdom.
21. Hunjet, A. & Ivanic, J. (2018). The impact of colour psychology on the cridens design. International Journal- Vallıs Aurea, Volume 4, Number 2, 1-10.
22. Keş, Y, (2009). Elektronik yayıncılık ve web tasarım. İstanbul: Hiperlink Yayınları.
23. Kılıç, L. (1994). Görüntü estetiği. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
24. Klem, I. (2013). Colour energy and wellbeing: Hanson, A.R. (2017) What is colour in best, J. (Ed.) Colour Desing: Theories and Applications (pp.3-23), United Kingdom: The Textile Institute Book Series. The Lessons of the Orient, 12th Congress of the International Colour Association AIC Colour 2013, United Kingdom.
25. Kołakowska, A. & Landowska, A. & Szwoch, M. & Szwoch, W. & Wróbel, M. R. (2015). lnformation Systems development and applications. (S. Wrycza, ed.). Modeling Emotions For Affect-Aware Applications, Published by Faculty of Management University of Gdańsk 81-824 Sopot, ul. Armii Krajowej 101.
26. Küçükşen Öner, F. (2010). İlköğretim öğrencilerinin resimlerinde renk ve duygu ilşkisi ve kırmızının öğrencilerde yarattığı kavramsal ve simgesel çağrışımlar. İstanbul: Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi.
27. Melet, E, (2014). Çağdaş Türk resminde On’lar grubu ve toplumsal gerçekçi yanları. Van: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi.
28. Mikellides, B. (2017). Colour psychology: The emotional effects of colour perception In Best, J. (Ed.) Colour Desing: Theories and Applications (pp.193-213) United Kingdom: The Textile Institute Book Series.
29. Mylonas, D. & MacDonald L. (2017). Colour naming for colour design. (J. Best, ed.). Colour Desing: Theories and Applications (pp.131-155), United Kingdom: The Textile Institute Book Series.
30. Özsezgin, K, (1999). Cumhuriyetin 75 yılında Türk resmi. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür yayınları.
31. Öztuna, H. Y. (2007). Görsel iletişimde temel tasarım. İstanbul: Tibyan Yayıncılık.
32. Plutchik, R. (1982). A psychoevolutionary theory of emotions. Social Science Information, 21, 4/5, 529-553.
33. Plutchik, R. (1990). Emotıons and psychotherapy: A psychoevolutionary perspective. Newyork: Academic Press.
34. Puhalla, D.M. (2005). Color as cognitive artifact: A means of communication – language and message a dissertation submitted to. the Graduate Faculty of North Carolina State University in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy in Design.
35. Renda, G. & Özsezgin K. & Atar A. & Katı, A. (1993). Türk plastik sanatlar tarihi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
36. Setchell, J. S. (2017). Colour description and communication. (J. Best, ed.). Colour Desing: Theories and Applications (pp.99-128). United Kingdom: The Textile Institute Book Series.
37. Şenyapılı, Ö. (1996). Görsel sanatlar ve iletişim. Ankara: Sanat Yapım Yayıncılık.
38. İnternet Kaynakları
39. Color extraction, TinEye. https://labs.tineye.com/color/. Erişim tarihi: 01.01.2023
40. Color extraction, TinEye. https://labs.tineye.com/color/. Erişim tarihi: 01.01.2023
41. TinEye, (2021) https://labs.tineye.com/color/ Erişim tarihi: 01.01.2023
42. Resim 1, https://www.alifart.com/fkret-otyam-272032/), Erişim tarihi: 01.01.2023
43. Resim 2, https://www.facebook.com/photo/?fbid=946134088845786&set=a. 946134078845787&locale=en_GB
44. Resim 3, https://www.istanbulsanatevi.com/unlu-sanatcilarin-hayati/mustafa-esirkus-hayati-ve-eserleri, Erişim tarihi: 01.01.2023
45. Resim 4, https://tr.pinterest.com/pin/777082110695989018/, Erişim tarihi: 01.01.2023
46. Resim 5, https://arhm.ktb.gov.tr/repo/uploads/Catalog/22122021121745-af169656-00ec-4181-ab40-f92b20d412f1.pdf, Erişim tarihi: 01.01.2023