QASIM TINISTANOV, ƏHMƏD CAVAD VƏ MİKAYIL MÜŞFİQ LİRİKASININ ORTAQ XÜSUSİYYƏTLƏRİ

Ali İhsan Çevik

doi:10.21563/sutad.856686

QASIM TINISTANOV, ƏHMƏD CAVAD VƏ MİKAYIL MÜŞFİQ LİRİKASININ ORTAQ XÜSUSİYYƏTLƏRİ

Öz

XX əsrin əvvəllərində yaşayıb-yaradan dahi Azərbaycan şəxsiyyətlərindən şair Əhməd Cavad və Mikayıl Müşfiq ilə qırğız ədəbiyyatının böyük şair-yazarı, bədii nəsrin və müasir qırğız dilinin banisi Qasım Tınıstanovun həyat və yaradıcılıqları bir-birinə bənzəməkdədir. Eyni dövrdə yazıb-yaradan şairlərin yaradıcılığında azadlıq, istiqlal, milliyyətçilik ideyalarının tərənnümü ilə yanaşı, vətən, torpaq, onun ecazkar təbiəti də ustalıqla təsvir edilmişdir. Bu xarakterik xüsusiyyətlərinə görə Qasım Tınıstanov poeziyasının gözəl nümunələrindən biri olan “Ысык-Көлгө” (Isık gölə) şeiri ilə Əhməd Cavad və Mikayıl Müşfiqin eyniadlı “Göy göl” şeirləri uyğunluq təşkil edir. Dağların ətəyində, meşələrin əhatəsində yerləşən, Tanrıdan aldığı gözəlliyi ilə sanki təbiətin özünə belə naz edən “Göy göl” və “Ысык-Көлгө” (Isık gölə) misralarında şairlərin yanğısı, doğma diyara, ana təbiətə böyük sevgisi, vətənpərvərlik duyğusu hiss olunmaqdadır. Azərbaycan təbiətinin bənzərsiz abidəsi Göy göl və qırğız elinin gözəllik abidəsi Isık göl ömür boyu azadlıq, istiqlal düşüncələri ilə yanıb-tutuşan şairlərin xəyallarını bəzəmiş və acı sonluğun gələcəyini bilərək sətiraltı mənalarla duyğularını dilə gətirməkdən çəkinməmişlər. Hər üç şeir milliyyətçilik, azadlıq və qəhrəmanlıq motifləri daşıdığından dolayı Sovet rejimi tərəfindən sərt bir şəkildə tənqid olunmuş, beləliklə Qasım Tınıstanov, Əhməd Cavad, Mikayıl Müşfiq kimi böyük şəxsiyyətlər 1937-ci ildə repressiyaya məruz qalaraq güllələnmişlər.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abdıkerimova, A. (2012). Kasım Tınıstanov’un Dramaturgiyadaki Tecrübesi (çev: Ömer Küçükmehmetoğlu). Bizim Külliye, 53, 20-22. Erişim adresi: https://drive.google.com/file/d/0Bx3WKN52DfTeb3JtV09DZW9XYjA/view.
Aşnin, F.D., Nasilov, D. M. & Alpatov, V. M. (2016). Mahvedilmiş Türkoloji. İstanbul: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Buran, A. (2007). Kurşunlanan Türkoloji. Elazığ: Manas Yayınları.
Cavad, Ə. (2005). Seçilmiş Əsərləri. Bakı: Şərq-Qərb.
Əhmədova, L. (2018). Azərbaycan Poeziyasının Mikayıl Müşfiq Zirvəsi. Bakı: Azərbaycan Milli Kitabxanası.
Ekici, F . (2014). Kaçkınbay Artıkbayev – XX. Yüzyıl Kırgız Edebiyatı Tarihi (çev. Mayramgül Dıykanbayeva). Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 3(1), 416- 422. doi: 10.7884/teke.283.
Maksutova, S. (2012). Kasım Tınıstanov (çev: Güldana Murzakulova). Bizim Külliye, 53, 16-19. Erişim adresi: https://drive.google.com/file/d/0Bx3WKN52DfTeb3JtV09DZW9XYjA/view.
Müşfiq, M. (2004). Seçilmiş Əsərləri. Bakı: Şərq-Qərb.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ali İhsan Çevik Bu kişi benim
0000-0002-2769-7915
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

20 Nisan 2020

Gönderilme Tarihi

1 Ocak 2020

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 48

DOI

https://doi.org/10.21563/sutad.856686

IZ

https://izlik.org/JA39CT42PJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çevik, A. İ. (2020). QASIM TINISTANOV, ƏHMƏD CAVAD VƏ MİKAYIL MÜŞFİQ LİRİKASININ ORTAQ XÜSUSİYYƏTLƏRİ. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 48, 327-338. https://doi.org/10.21563/sutad.856686

AMA

1.Çevik Aİ. QASIM TINISTANOV, ƏHMƏD CAVAD VƏ MİKAYIL MÜŞFİQ LİRİKASININ ORTAQ XÜSUSİYYƏTLƏRİ. SUTAD. 2020;(48):327-338. doi:10.21563/sutad.856686

Chicago

Çevik, Ali İhsan. 2020. “QASIM TINISTANOV, ƏHMƏD CAVAD VƏ MİKAYIL MÜŞFİQ LİRİKASININ ORTAQ XÜSUSİYYƏTLƏRİ”. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, sy 48: 327-38. https://doi.org/10.21563/sutad.856686.

EndNote

Çevik Aİ (01 Nisan 2020) QASIM TINISTANOV, ƏHMƏD CAVAD VƏ MİKAYIL MÜŞFİQ LİRİKASININ ORTAQ XÜSUSİYYƏTLƏRİ. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 48 327–338.

IEEE

[1]A. İ. Çevik, “QASIM TINISTANOV, ƏHMƏD CAVAD VƏ MİKAYIL MÜŞFİQ LİRİKASININ ORTAQ XÜSUSİYYƏTLƏRİ”, SUTAD, sy 48, ss. 327–338, Nis. 2020, doi: 10.21563/sutad.856686.

ISNAD

Çevik, Ali İhsan. “QASIM TINISTANOV, ƏHMƏD CAVAD VƏ MİKAYIL MÜŞFİQ LİRİKASININ ORTAQ XÜSUSİYYƏTLƏRİ”. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 48 (01 Nisan 2020): 327-338. https://doi.org/10.21563/sutad.856686.

JAMA

1.Çevik Aİ. QASIM TINISTANOV, ƏHMƏD CAVAD VƏ MİKAYIL MÜŞFİQ LİRİKASININ ORTAQ XÜSUSİYYƏTLƏRİ. SUTAD. 2020;:327–338.

MLA

Çevik, Ali İhsan. “QASIM TINISTANOV, ƏHMƏD CAVAD VƏ MİKAYIL MÜŞFİQ LİRİKASININ ORTAQ XÜSUSİYYƏTLƏRİ”. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, sy 48, Nisan 2020, ss. 327-38, doi:10.21563/sutad.856686.

Vancouver

1.Ali İhsan Çevik. QASIM TINISTANOV, ƏHMƏD CAVAD VƏ MİKAYIL MÜŞFİQ LİRİKASININ ORTAQ XÜSUSİYYƏTLƏRİ. SUTAD. 01 Nisan 2020;(48):327-38. doi:10.21563/sutad.856686