Çocukların Türk Vatandaşlığını Birlikte Kazanan Ana ve Babaya Bağlı Olarak Vatandaşlık Kazanması

Öz

Türk vatandaşlığını yetkili makam kararı ile birlikte kazanan ana ve babanın çocuklarının da Türk vatandaşlığını kazanması TVK m. 20/2 gereğidir. Bu kapsamda, çocuğun ana ve babaya bağlı olarak vatandaşlık kazanmasında ergin olmama şartını haiz olması esastır. Çocuğun gerek vatandaşlık başvuru tarihinde gerek ana ve baba hakkında verilen vatandaşlık kazanma kararı tarihinde küçük olması, bahsi geçen ön şartın sağlanması açısından ideal olanıdır. Bununla birlikte, ana veya babanın vatandaşlık başvurusunda bulunduğu tarihte küçük olduğu için vatandaşlık başvurusuna dahil edilen çocukların, ana ve babanın Türk vatandaşlığı kazanmasına karar verildiği tarihe dek erginlik kazanmasının etkisi hakkında açık bir kanuni düzenleme bulunmamaktadır. İdari uygulamada, bu durumda olan çocukların ana ve babaya bağlı olarak işlem görmesine imkân tanınmamaktadır. Yargısal uygulamada ise bu hususta bir içtihat birliğinin sağlanamadığı görülmektedir. Çalışmamızda, Türk vatandaşlığını yetkili makam kararı ile birlikte kazanan ana ve babanın vatandaşlık başvurusu sonrasında erginlik kazanan çocuklarının, TVK m. 20/2 uyarınca kanun hükmü gereği vatandaşlık kazanmasından hareketle, ana ve babanın Türk vatandaşlığına alınması halinde kendilerinin de Türk vatandaşlığını kazanacaklarına dair haklı beklentilerinin korunmasının bir gereği olarak vatandaşlık başvurusunda bulunulduğu tarihte küçük olmalarının yeterli olduğu detaylarıyla izah edilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk
• Vatandaşlığın kanun hükmü gereği kazanılması
• Yetkili makam kararı ile vatandaşlık kazanmanın çocuklar üzerinde etkisi
• Ana ve babayla birlikte işlem görme
• Haklı beklentinin korunması

ACQUISITION OF CITIZENSHIP BY CHILDREN BASED ON THEIR PARENTS WHO ACQUIRED TURKISH CITIZENSHIP TOGETHER

Öz

Children of parents who together acquire Turkish citizenship by decision of the competent authority also acquire Turkish citizenship pursuant to Article 20/2 of the Turkish Citizenship Code. In this context, it is essential that the child be minor in order to acquire citizenship through their parents. It is ideal for the child to be a minor both on the date of the citizenship application and on the date of the decision granting citizenship to the parents in order to fulfill this prerequisite. However, there is no clear legal regulation regarding the effect of the child reaching the age of majority by the date the parents are granted Turkish citizenship on children who are included in the citizenship application because they were minors on the date the parents applied for citizenship. In administrative practice, children in this situation are not allowed to be processed independently of their parents. In judicial practice, however, there appears to be no consensus on this issue. In our study, based on legal regulation, it will be explained in detail that it is sufficient for them to have been minors at the time of the citizenship application in order to protect their legitimate expectation that they will also acquire Turkish citizenship if their parents are granted Turkish citizenship.

Anahtar Kelimeler

• Child
• acquisition of citizenship by operation of law
• the impact of citizenship acquisition by decision of the competent authority on children
• processing together with parents
• protection of legitimate expectation

Kaynakça

1. Ağaoğlu C, ‘Evlilik ile TC Vatandaşlığının Kazanılmasında Çocuklara ilişkin Sorunlar’ (2022) 10(1) Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 209-228
2. Akbulut E, Türk İdare Hukukunda Kanuni İdare İlkesi (1. Baskı, Beta 2013)
3. Akyılmaz B, Sezginer M ve Kaya C, Türk İdare Hukuku (10. Baskı, Savaş 2019)
4. Alpar E, ‘İdare Hukukunda Kazanılmış Hak Kavramı ve Uygulaması’ (2001) 15 Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Dergisi 3-55
5. Aybay R, Özbek N ve Ersen Perçin G, Vatandaşlık Hukuku (1. Baskı, Siyasal 2019)
6. Baran Çelik N, ‘Güncel Gelişmeler Işığında Türk Vatandaşlığının İstisnai Haller Kapsamında Kazanılması’ (2017) 130 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 357-418
7. Bayraktaroğlu Özçelik G, ‘Kanunlar İhtilâfı Hukukunda Olumlu Vatandaşlık İhtilâflarının Çözümü ve MÖHUK m. 4(1)(b) ve (c) Hükümlerinin Değerlendirilmesi’ (2015) 19(1) Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 111-150
8. Bingöl Schrijer B, ‘Vatandaşlık Hakkının Kapsamı ve Egemenlik İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme (2018) 22(1) Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 199-265

9. Boz SS, İdare Hukukunda Haklı Beklentinin Korunması (1. Baskı, Seçkin 2017)
10. Burdurlu Ahlat Ö, ‘Türk Vatandaşlığının Evlat Edinilme ile Kazanılmasının Şartları ve Evlat Edinenin veya Vasinin Evlat Edinilen Adına Vatandaşlığı Kazanma Başvurusunda Bulunmasının Değerlendirilmesi’ (2025) 45(1) Public and Private International Law Bulletin 64-88
11. Çelik FE, ‘Sonradan ve Yetkili Makam Kararı ile Türk Vatandaşı Olmanın Başvuru Şartları (TVK m.11)’ (2021) 157 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 445-508
12. Çelikel A ve Erdem BB, Milletlerarası Özel Hukuk (17. Baskı, Beta 2021)
13. Çoban Atik A, ‘İdare Hukukunda Kazanılmış Hak İlkesi’ (2013) 21(1) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11-53
14. Çözme RF, Türk Vatandaşlığının Evlenme Yoluyla Kazanılması: Uygulama ve Mahkeme Kararları Çerçevesinde Bir İnceleme (1. Baskı, Yetkin 2021)
15. Deniz B, ‘İdarenin Sorumluluğunu Doğuran Hizmet Kusuru ve Hizmet Kusuru-Kişisel Kusur Ayrımı’ (2021) 153 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 187-234
16. Doğan V, Türk Vatandaşlık Hukuku (4. Baskı, Seçkin 2004)
17. Doğan V, Yılmaz AÇ ve Ayhan İzmirli L, Türk Vatandaşlık Hukuku (20. Baskı, Seçkin 2025)
18. Egemen Demir I, ‘İdare Hukuku İlkeleri Çerçevesinde Türk Vatandaşlığına Alınma Kararının İptali ve Geri Alınması Kavramları’ (2018) 139 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 129-164
19. Erdem BB, Türk Vatandaşlık Hukuku (9. Baskı, Beta 2022)
20. Erguvan DD, ‘Türk İdare Hukuku’nda Haklı Beklentilerin Korunması İlkesi’ (2019) 21(Prof. Dr. Durmuş Tezcan’a Armağan) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1711-1765
21. Erkan M, ‘Türk Vatandaşlığı Kanununda 7039 Sayılı Kanun ile Yapılan Değişikliklerin İncelenmesi’ (2019) 39(2) Public and Private International Law Bulletin 415-446
22. Erten R, ‘Türk Vatandaşlığı Kanunu Tasarısı’nın Türk Vatandaşlığının Kazanılmasına İlişkin Hükümleri Hakkında Değerlendirmeler’ (2008) 4 Ankara Barosu Dergisi 36-61
23. Fordham M, ‘Legitimate Expectation: Domestic Principles’ (2000) 5(3) Judicial Review 188-192
24. Forsyth CF, ‘The Provenance and Protection of Legitimate Expectations’ (1988) 47(2) Cambridge Law Journal 238-260
25. Giray FK, ‘5901 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu Hakkında Değerlendirme’ (2011) 1(Prof. Dr. Ata Sakmar’a Armağan) Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 381-402
26. Göğer E, Türk Tâbiiyet Hukuku (2. Baskı, Sevinç 1974)
27. Günday M, İdare Hukuku (10. Baskı, İmaj 2013)
28. Güngör G, ‘Avrupa Vatandaşlık Sözleşmesi’ (1997) 17(1-2) Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni 229-250
29. Güngör G, Tâbiiyet Hukuku (5. Baskı, Yetkin 2017)
30. Güngör G, Türk Milletlerarası Özel Hukuku (2. Baskı, Yetkin 2021)
31. İlhan ED, ‘Türk Vatandaşlığının Yetkili Makam Kararı ile Kazanılmasının Çocuk Üzerindeki Etkisi’ (2025) 27(2) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1315-1329
32. Karademir E, ‘Türk Hukukunda Çifte/Çok Vatandaşlıktan Kaynaklanan Sorunlar’ (2018) 20(1) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 239-264
33. Nomer E, Vatandaşlık Hukuku (12. Baskı, Filiz 1999)
34. Nomer E, Türk Vatandaşlık Hukuku (32. Baskı, Filiz 2024)
35. Oğurlu Y, İdare Hukukunda Kazanılmış Haklara Saygı ve Haklı Beklentiler Sorunu (1. Baskı, Seçkin 2003)
36. Özay İH, Günışığında Yönetim (3. Baskı, Filiz 2017)
37. Özel S, Erkan M, Pürselim HS ve Karaca HA, Milletlerarası Özel Hukuk (3. Baskı, On İki Levha 2024)
38. Saygın E, ‘Haklı Beklentilerin Korunması İlkesine Yönelik Türk ve İngiliz İdare Hukuku Yaklaşımı Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz’ (2016) 126 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 211-234
39. Tanrıbilir FB, ‘Türk Vatandaşlığı Kanunu Tasarısının Vatandaşlığın Kazanılmasına İlişkin Hükümleri’ (2008) 75 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 27-62
40. Tekinalp G, Milletlerarası Özel Hukuk Bağlama Kuralları (13. Baskı, Vedat 2020)
41. Tiryakioğlu B, ‘Yeni Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun Eleştirel Analizi’ iç Kay Hailbronner, Bilgin Tiryakioğlu, Esin Küçük ve Katja Schneider (edr), Vatandaşlık, Göç, Mülteci ve Yabancılar Hukukundaki Güncel Gelişmeler (1. Baskı, Türkiye Barolar Birliği 2010) 24-66
42. Uluocak NE, Türk Vatandaşlık Hukuku (1. Baskı, 1968).
43. https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=en&num=T-55/99
44. https://curia.europa.eu/juris/documents.jsf?language=EN&critereEcli=ECLI:EU:C:1987:502
45. https://www.nvi.gov.tr/sss-vatandaslik-hizmetleri
46. https://www.nvi.gov.tr/vatandaslik-ile-ilgili-formlar
47. https://www.00_eu_emn_study_synthesis_report_citizenship_final_ en.pdf