İDARİ BAŞVURU YOLU OLARAK DÜZELTME VE ŞİKÂYET BAŞVURUSUNDA İYUK 10 VE 11. MADDELERİN UYGULANMASI

Öz

Hata düzeltme prosedürü mükellef aleyhine yapılan yanlışlıkların idare tarafından yargı yoluna gitmeden düzeltilmesi amacıyla getirilmiş idari başvuru yoludur. Bir nevi alternatif uyuşmazlık çözüm mekanizmasıdır. Vergi Usul Kanununda sayılan durumların ortaya çıkması halinde başvurulabilir. Hata halleri sınırlı sayı prensibine göre Kanunda sayılmıştır. Hata düzeltme yoluna dava açma süresi içinde başvurulabileceği gibi dava açma süresi geçtikten sonra da başvurulabilir. Dava açma süresi geçtikten sonra ortaya çıkan hata hallerinde düzeltme yoluyla vergi dairesi müdürlüğüne başvurduktan sonra Gelir İdaresi Başkanlığı’na şikâyet yoluna başvuru yapılması zorunludur. Dava açma süresi geçtikten sonra yapılan düzeltme ve şikâyet prosedürü zorunlu idari başvuru yolu olarak düzenlenmiştir. Başvurudan sonra dava açılması halinde hata halleriyle sınırlı bir inceleme yapılmaktadır. Dava açma süresinde yapılan düzeltme başvurusu sırasında kaç gün içinde idareye başvuru yapılabileceği ve idarenin kaç gün içinde işlem tesis etmesi gerektiğine dair bir düzenleme bulunmadığından bu konuda İYUK’un 11. maddesinde yer alan süreler kıyasen uygulanmaktadır. Dava açma süresi geçtikten sonra yapılan düzeltme ve şikâyet başvurusu hakkında ise İYUK’un 10. maddesinde yer alan süreler kıyasen uygulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Hata
• düzeltme
• şikâyet
• başvuru
• mükellef

APPLICATION FOR CORRECTION AND COMPLAINT AS AN ADMINISTRATIVE APPEAL PROCEDURE: APPLICATION OF ARTICLES 10 AND 11 OF THE LAW

Öz

The error correction procedure is an administrative appeal process introduced to allow the administration to correct errors made against taxpayers without resorting to legal action. It is a kind of alternative dispute resolution mechanism. It can be applied when the situations listed in the Tax Procedure Law arise. The error cases are listed in the Law according to the principle of limited number. The error correction procedure can be applied for within the lawsuit filing period or after the lawsuit filing period has expired. In cases of errors that arise after the lawsuit filing period has expired, it is mandatory to apply to the tax office for correction and then file a complaint with the Revenue Administration. The correction and complaint procedures after the lawsuit filing period has expired are regulated as mandatory administrative appeal procedures. If a lawsuit is filed after the application, the investigation is limited to the error cases. Since there is no regulation regarding the number of days within which an application for correction can be made to the administration and the number of days within which the administration must take action, the periods specified in Article 11 of the Administrative Procedure Law are applied by analogy. For correction and complaint applications made after the deadline for filing a lawsuit has passed, the time limits specified in Article 10 of the Administrative Procedure Law shall be applied by analogy.

Anahtar Kelimeler

• Error
• correction
• complaint
• application
• taxpayer

Kaynakça

1. Akkaya M, ‘Vergi Sorumlusunun Vergi Yargısı ve Vergi İdaresi Karşısındaki Konumu’ (1997) 46 (1-4) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 185.
2. Akmansu M, ‘Danıştay’da İdari Dava Süresinin Durması ve Uygulama Şekli Üzerine Düşünceler’ (1978) 2 Ankara Barosu Dergisi 265.
3. Akyılmaz B, Sezginer M, Kaya C, Türk İdari Yargılama Hukuku (2. baskı Savaş Yayınevi 2019).
4. Bağrıaçık A, ‘İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. Maddesine Göre Yapılan Başvuruya Zımni Retten Sonra Gelen Açık Ret Cevabının Dava Açma Süresine Etkisi’ (2018) 3 Ankara Barosu Dergisi 81.
5. Balcı M, Vergi Hataları ile Düzeltme-Şikâyet (3. baskı On İki Levha Yayınları 2026).
6. Batun M, ‘İdare Hukukunda Üst Makamlara Başvurma ve Vergisel Konulara Uygulanabilirliği’ (2009) 339 Vergi Dünyası Dergisi 109.
7. Bayar İ, Türkiye’de Düzeltme Yolu: Kapsam ve İçerik Tartışmaları (Vergi Uyuşmazlıklarının Çözümü: Barışçıl Mekanizmalar, Uluslararası Vergi Hukuku Konferansı Serisi – 3) (1. baskı Beta Basım Yayım 2015).
8. Bilici N, Vergi Hukuku (47. baskı Savaş Yayınevi 2019).

9. Candan T, İdari Yargılama Usulü Kanunu (5. baskı Adalet Yayınevi 2012).
10. Çağlayan R, İdari Yargılama Hukuku (1. baskı Seçkin Yayıncılık 2011).
11. Çakmakçı A, ‘Vergi Hatalarının İdari ve Yargısal Aşamada Düzeltilme Yollarına İlişkin Usuller’ (2009) 332 Vergi Dünyası Dergisi 119.
12. Değirmencioğlu C, ‘İdari Yargıda Şikâyet Yoluyla Düzeltme Başvurusu Yeniden Dava Açma Hakkı Kazandırır mı?’ (2016) 133 Mali Çözüm Dergisi 169.
13. Engin R, ‘Vergi Hatalarında Düzeltme’ (2005) 155 Yaklaşım Dergisi 122.
14. Erdem T, ‘Hatalı Beyanın Sonuçları’ (2005) 196 Vergi Sorunları Dergisi 115.
15. Erdem T, Vergisel Kabahatler (1. baskı Beta Basım Yayım 2010).
16. Gerger G Ç, Mükellef Hakları ve Vergiye Gönüllü Uyum (1. baskı Legal Kitapevi 2011).
17. Gözler K, İdare Hukuku 1 (3. baskı Ekin Kitabevi 2019).
18. Gözübüyük Ş, Yönetsel Yargı (14. baskı Turhan Kitabevi 2001).
19. Güneş G, Şirin Z E, ‘Vergi Ödevlisinin Hakları’ (2005) 197 Vergi Sorunları Dergisi 135.
20. Hacıgül H, Karataş V, ‘213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nda Düzeltme ve Şikâyet Yolu’ (2007) 315 Vergi Dünyası Dergisi 132.
21. İnelli E, ‘Yargı Kararları Işığında Vergi Usul Kanunu Uyarınca Düzeltme Konusu Yapılabilecek Vergi Hatalarının Kapsamı’ (2010) 215 Yaklaşım Dergisi 148.
22. Kalabalık H, İdari Yargılama Usulü Hukuku (6. baskı Sayram Yayınları 2013).
23. Kaplan G, İdari Yargıda Dava Açma Süreleri (1. baskı Turhan Kitabevi 2007).
24. Karakoç Y, Vergi Anlaşmazlıklarının/Uyuşmazlıklarının Çözüm Yolları (Vergi Yargılaması Hukuku) (1. baskı Yetkin Basımevi 2013).
25. Nazalı E, ‘Türkiye’de Vergi Uyuşmazlıklarının Yargı Aşamasında Çözümlenmesinin Geçirdiği Aşamalar’ (2007) 313 Vergi Dünyası Dergisi 119.
26. Oto Ş, ‘Türk Vergi Hukukunda Vergi Hatalarının Düzeltilmesi’ (1996) 97 Vergi Sorunları Dergisi 59.
27. Öncel M, Kumrulu A, Çağan N, Vergi Hukuku (14. baskı Turhan Kitabevi 2006).
28. Reisoğlu S, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (20. baskı Beta Basım Yayım 2008).
29. Sarıaslan O, ‘Düzeltme (ve Şikâyet) Başvurusu ile İYUK 11. Madde Başvurusunun Karşılıklı İncelenmesi: Benzerlikler ve Farklılıklar’ (2012) 371 Vergi Dünyası Dergisi 118.
30. Sarılı M A, ‘Türk Vergi Hukukunda Vergi Hatalarının Düzeltme Yoluyla Çözümlenmesi – I’ (2011) 225 Yaklaşım Dergisi 20.
31. Sekdur M, ‘Düzeltmenin Şümulü (Kapsamı)’ (2010) 215 Yaklaşım Dergisi 242.
32. Sezer Y, Bilgin H, ‘Danıştay Kararlarında İdari Başvurular’ (2008) 57 (4) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 337.
33. Sezginer M, ‘İdari Makamların Sükutu Üzerine Açılan Davalarda Süre’ (1996) 5 (1-2) Selçuk Üniversitesi Dergisi 417.
34. Şenyüz D, ‘Hukuk Devleti ve Türk Vergi Hukuku’ (2007) Prof. Dr. Adnan TEZEL’in anısına Düzenlenen Toplantı Tebliği Galatasaray Üniversitesi Vergi Hukuku Merkezi.
35. Şin S, ‘Vergi Hukukunda Beyanname Verme Ödevi ve İhtirazi Kayıtla Beyan Usulü’ (2019) 2 İzmir YMMO Dergisi 68.
36. Tomul A, ‘Vergi Yargısı Kararları Işığında Düzeltme ve Düzeltme Şikâyet Müessesesinin Kısa Bir Değerlendirilmesi-I’ (2008) 181 Yaklaşım Dergisi 258.
37. Ufuk MT, ‘Vergi Uyuşmazlıklarında İdari Çözüm Yolları’ (2001) 104 Yaklaşım Dergisi 106.
38. Uler Y, ‘Yönetsel Yargıda Dava Süresi’ (1990) I. Ulusal İdare Hukuku Kongresi 209.
39. Üstün Ü S, ‘Mükellefe İadesi Gereken Vergilerde Faiz Uygulanması’ (2013) 105 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 171.
40. Yenice K, Esin Y, İdari Yargılama Usulü (1. baskı Arısan Matbaacılık 1983).
41. Yerlikaya K, ‘Beyana Dayalı Tarhiyatlarda Vergi Hatasını Düzeltme ve Yargı Yolu-II’ (2004) 138 Yaklaşım Dergisi 165.
42. Zabunoğlu Y K, ‘İdari Yargıda Dava Açma Süresi’ (1990) I. Ulusal İdare Hukuku Kongresi Birinci Kitap 187.
43. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, E 1999/16, K 1999/493, T 26.11.1999 (UYAP Bilişim Sistemi).
44. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, E 2011/215, K 2013/97, T 27.0.2013 (UYAP Bilişim Sistemi).
45. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, E 2012/403, K 2013/330, T 23.10.2013 (UYAP Bilişim Sistemi).
46. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, E 2015/695, K 2015/948, T 25.11.2015 (UYAP Bilişim Sistemi).
47. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E 2006/1405, K 2007/1328, T 31.05.2007 (UYAP Bilişim Sistemi).
48. Danıştay 2 D, E 2018/2245, K 2018/6667, T 29.11.2018 (UYAP Bilişim Sistemi).
49. Danıştay 3 D, E 2010/1589, K 2012/412, T 26.03.2012 (UYAP Bilişim Sistemi).
50. Danıştay 3 D, E 2010/5298, K 2013/356, T 07.02.2012 (UYAP Bilişim Sistemi).
51. Danıştay 3 D, E 2015/10507, K 2019/1932, T 25.03.2019 (UYAP Bilişim Sistemi).
52. Danıştay 3 D, E 2015/4604, K 2019/5158, T 26.09.2019 (UYAP Bilişim Sistemi).
53. Danıştay 3 D, E 2016/7721, K 2020/583, T 10.02.2020 (UYAP Bilişim Sistemi).
54. Danıştay 4 D, E 2008/5125, K 2009/2097, T 27.04.2009 (UYAP Bilişim Sistemi).
55. Danıştay 4 D, E 2008/3647, K 2010/1550, T 25.03.2010 (UYAP Bilişim Sistemi).
56. Danıştay 4 D, E 2011/1423, K 2013/950, T 22.02.2013 (UYAP Bilişim Sistemi).
57. Danıştay 4 D, E 2012/4977, K 2014/2559, T 15.04.2014 (UYAP Bilişim Sistemi).
58. Danıştay 4 D, E 2015/110, K 2018/9122, T 17.10.2018 (UYAP Bilişim Sistemi).
59. Danıştay 4 D, E 2016/6821, K 2018/9235, T 22.10.2018 (UYAP Bilişim Sistemi).
60. Danıştay 4 D, E 2017/2599, K 2018/4739, T 17.05.2018 (UYAP Bilişim Sistemi).
61. Danıştay 4 D, E 2016/5204, K 2019/2623, T 04.04.2019 (UYAP Bilişim Sistemi).
62. Danıştay 4 D, E 2016/11623, K 2019/4125, T 28.05.2019 (UYAP Bilişim Sistemi).
63. Danıştay 4 D, E 2018/9351, K 2020/82, T 14.01.2020 (UYAP Bilişim Sistemi).
64. Danıştay 6 D, E 2015/5552, K 2019/9290, T 15.10.2019 (UYAP Bilişim Sistemi).
65. Danıştay 7 D, E 2003/123, K 2004/3253, T 07.12.2004 (UYAP Bilişim Sistemi).
66. Danıştay 7 D, E 2008/2392, K 2012/1012, T 26.03.2012 (UYAP Bilişim Sistemi).
67. Danıştay 7 D, E 2016/11252, K 2017/1963, T 14.03.2017 (UYAP Bilişim Sistemi).
68. Danıştay 7 D, E 2015/1209, K 2019/2126, T 29.03.2019 (UYAP Bilişim Sistemi).
69. Danıştay 8 D, E 2013/10629, K 2018/7058, T 19.11.2018 (UYAP Bilişim Sistemi).
70. Danıştay 8 D, E 2013/3702, K 2019/3812, T 29.04.2019 (UYAP Bilişim Sistemi).
71. Danıştay 9 D, E 2005/4443, K 2007/2422, T 22.06.2007 (UYAP Bilişim Sistemi).
72. Danıştay 9 D, E 2010/10186, K 2013/651, T 14.02.2013 (UYAP Bilişim Sistemi).
73. Danıştay 9 D, E 2012/3761, K 2015/2921, T 20.04.2015 (UYAP Bilişim Sistemi).
74. Danıştay 9 D, E 2013/1084, K 2016/502, T 17.02.2016 (UYAP Bilişim Sistemi).
75. Danıştay 9 D, E 2016/19887, K 2017/4081, T 13.04.2017 (UYAP Bilişim Sistemi).
76. Danıştay 9 D, E 2016/1331, K 2017/1331, T 31.05.2017 (UYAP Bilişim Sistemi).
77. Danıştay 9 D, E 2016/22091, K 2018/6897, T 12.11.2018 (UYAP Bilişim Sistemi).
78. Danıştay 9 D, E 2016/17224, K 2019/1243, T 28.03.2019 (UYAP Bilişim Sistemi).
79. Danıştay 14 D, E 2015/11145, K 2018/979, T 28.02.2018 (UYAP Bilişim Sistemi).
80. İstanbul 1 Vergi Mahkemesi, E 2011/1420, K 2012/85, T 26.01.2012 (UYAP Bilişim Sistemi).
81. Onur Karahanoğulları, ‘Zımni Retten Sonra Gelen Yanıtlarda Dava Açma Süresi (İçtihat Değerlendirilmesi)’ Erişim Tarihi 22 Ekim 2025.
82. Türk Dil Kurumu Sözlüğü Erişim Tarihi 10 Ekim 2025.