BİLİRKİŞİLİK BÖLGE KURULUNA ZORUNLU İDARİ BAŞVURU YOLUNUN ETKİNLİĞİ ve KURUL KARARLARININ HUKUKA UYGUNLUĞU

Öz

Bilirkişilik bölge kurulları 6754 sayılı Bilirkişilik Kanun’da yer alan inceleme ve denetleme yetkileri kapsamında bilirkişiler hakkında disiplin cezası uygulayabilmektedir. 6754 sayılı Kanun’da sayılan yasaklı davranışlardan bazılarının gerçekleşmesi halinde, kurulun fiilin ağırlığını göz önüne alarak üç farklı disiplin cezasından birini uygulanabilmektedir. Ancak Kanun’da sayılı bazı yasaklı davranışların subjektif değerlendirmeye açık nitelikte olması, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleriyle uyumlu değildir. Ayrıca bilirkişilik bölge kurullarının vermiş olduğu disiplin cezalarına karşı, kararı veren makama başvurulması şeklinde zorunlu bir idari başvuru yolu öngörülmüştür. Disiplin cezasını uygulayan makam ile bu işleme karşı yapılan itirazı değerlendirecek makamın aynı olması, disiplin hukuku ilkeleriyle bağdaşmamaktadır. Kurula başvurulmadan dava açılmasının mümkün olmaması ve zorunlu idari başvuru süresinin geçirilmesi halinde davanın reddedilecek olması, hak arama özgürlüğünü doğrudan sınırlandırmaktadır. Çalışmada, bilirkişilere uygulanan disiplin cezaları ele alınırken, öncelikle bilirkişilik bölge kurullarının bir idari kurul olarak işlevine değinilecek; ardından denetim ve inceleme yetkisi kapsamında verdiği disiplin cezaları idari işlemin unsurlarına uygunluk bakımından incelenecektir. Son olarak kurula yapılacak zorunlu idari başvurunun etkinliği değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Bilirkişilik bölge kurulu
• bilirkişi
• zorunlu idari başvuru
• denetim ve inceleme
• bilirkişinin disiplin sorumluluğu.

The Effectiveness of the Mandatory Administrative Remedy to the Regional Expert Board and the Legality of Board Decisions

Öz

Regional expert boards may impose disciplinary sanctions on experts within the scope of their supervisory and inspection powers under Expert Witness Law No. 6754. Where certain prohibited acts listed in the Law occur, the board may impose one of three disciplinary sanctions, considering the gravity of the act. However, the fact that some of the prohibited acts enumerated in the Law are open to subjective interpretation is incompatible with the principles of legal certainty and foreseeability. Furthermore, a mandatory administrative remedy has been established against disciplinary sanctions imposed by the regional expert boards, requiring an application to be made to the same authority that rendered the decision. The fact that the authority imposing the disciplinary sanction and the authority reviewing the objection are identical is inconsistent with the principles of disciplinary law. In addition, the requirement to apply to the board before initiating judicial proceedings and the dismissal of actions filed after the expiry of the mandatory administrative application period directly restrict the right of access to justice. This study examines disciplinary sanctions imposed on experts. First, it addresses the function of regional expert boards as administrative bodies. It then analyzes the disciplinary sanctions imposed within the scope of their supervisory and inspection powers in terms of the constituent elements of administrative acts. Finally, it evaluates the effectiveness of the mandatory administrative remedy before the board.

Anahtar Kelimeler

• Regional expert board
• expert
• mandatory administrative remedy
• supervisory and inspection
• disciplinary responsibility of exper

Kaynakça

1. Akkoyunlu S, ‘Disiplin Soruşturmasında Memurun Savunma Hakkını Kullanımında İdarenin Uyması Gereken Esaslar’ (2023) 28 (48) Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 3-63.
2. Akyılmaz B, ‘Anayasal Esaslar Çerçevesinde Kamu Personeli Disiplin Hukuku ve Uygulamadaki Sorunlar’ (2002) 6 (2) Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1-19.
3. Akyılmaz B, Sezginer M ve Kaya C, Türk İdare Hukuku (15. Baskı Savaş Yayınevi 2022)
4. Akyılmaz B, Sezginer M ve Kaya C, Türk İdari Yargılama Hukuku (7. Baskı Savaş Yayınevi 2022).
5. Alkan O, Bilirkişinin Disiplin Sorumluluğu (Yetkin Yayınevi 2022).
6. Aras B, ‘Disiplin Soruşturmaları Bakımından Hukuki Güvenlik ve Belirlilik İlkeleri’ (2021) 16 (1) Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 235-276.
7. Aslan Z ve Altındağ H, Memurların Disiplin ve Ceza Soruşturması (6. Baskı Seçkin Yayıncılık 2024).
8. Atay E E, İdare Hukuku (6. Baskı Turhan Kitabevi 2018).

9. Birsen İ, ‘Mahkemeye Erişim Hakkı Bağlamında Kamu İhalelerine Yönelik Zorunlu İdari Başvurular’ (Doktora Tezi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü 2024).
10. Boz S S, ‘Memur Disiplin Hukukuna Hakim Olan Temel İlkeler’ (2017) 25 (2) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 15-41.
11. Bulut U, ‘Liste Dışından Yapılan Bilirkişi Görevlendirmelerinde Bilirkişilik Bölge Kurullarının Yetkisi’ (2025) 31(1) Marmara Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 551-572.
12. Çağlayan R, ‘Disiplin Cezalarının Uygulanması ve İtiraz’ (2008) 3(1) Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 19-28.
13. Çakır H M, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu Kapsamında Bilirkişinin Disiplin Sorumluluğu (On İki Levha Yayıncılık 2019).
14. Demirkol S ve Özkan S Ç, ‘Disiplin Soruşturmalarında Savunma Alınırken Suçun Karşılığı Öngörülen Cezanın da Belirtilmesi Meselesi’ (2024) 14 (2) Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi 1-35.
15. Duman B, Yükseköğretim Ceza ve Disiplin Soruşturması (8. Baskı Seçkin Yayıncılık 2023).
16. Erkut C, İptal Davasının Konusunu Oluşturma Bakımından İdari İşlemin Kimliği (Danıştay Yayınları No 51 1990).
17. Ermenek İ, Erdoğan E, Çakır H M, Ersoy U, Kulaksız C ve Toraman B, Bilirkişilik Temel Eğitimi Kaynak Kitabı (2. Baskı 2025).
18. Gözler K, İdare Hukuku Cilt II (3. Baskı Ekin Kitabevi 2009).
19. Gözler K ve Kaplan G, İdare Hukuku Dersleri (31. Baskı Ekin Kitabevi 2025).
20. Günday M, İdare Hukuku (11. Baskı İmaj Yayınevi 2017).
21. Günday M, İdari Yargılama Hukuku (2. Baskı Turhan Kitabevi 2022).
22. İşçi J, İdari Merci Tecavüzü (Seçkin Yayıncılık 2019).
23. Kaboğlu İ Ö, Özgürlükler Hukuku 1 İnsan Hakları Genel Kuramına Giriş (7. Baskı İmge Kitabevi 2013).
24. Kağıtçıoğlu M, ‘İdari İşlem Teorisi Çerçevesinde İdari Merci Tecavüzü Kavramının Değerlendirilmesi’ (2017) (30) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 237-272.
25. Kaman Z N, Devlet Memurluğunun Sona Ermesi (Seçkin Yayıncılık 2003).
26. Kaplan G, İdari Yargılama Hukuku (8. Baskı Ekin Kitabevi 2022).
27. Karahanoğulları O, Türk İdare Hukuku (3. Baskı Turhan Kitabevi 2025).
28. Kaya C, ‘Memur Disiplin Suç ve Cezalarına ve Disiplin Soruşturmasına Hakim Olan İlkeler’ (2005) 38 (2) Amme İdaresi Dergisi 61-87.
29. Odyakmaz Z, ‘Hazırlanmakta Olan İdari Usul Kanunu Açısından Demokratikleşme Sürecinde Şeffaflaşma ve Bireye Tanınan Haklar’ (1999) 1 (2) Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (Prof Dr. Naci Kınacıoğlu’na Armağan) 1-21.
30. Okur M, ‘6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu’na Göre Bilirkişinin Denetimi Neticesinde Uygulanabilecek Disiplin Yaptırımları’ (2024) 6 (1) Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 359-415.
31. Özay İ H, Günışığında Yönetim (2004 Filiz Kitabevi).
32. Özkan G, ‘4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda Öngörülen Zorunlu İdari Başvuru Yolları’ (2024) (17) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 63-110.
33. Özkan G, ‘Türk Kamu Yönetiminin Avrupa Birliği Hukukuna Uyumu’ (2000) 1(1) Türk Hukuk Dünyası 113-142 Erişim Tarihi: 13.01.2026.
34. Öztürk K B, Hak Arama Özgürlüğü Çerçevesinde Zorunlu İdari İtiraz (Yetkin Yayınları 2015).
35. Sancakdar O ve Önüt L B, Memur Hukuku (Seçkin Yayınevi 2024).
36. Serter Y S, İdari Uyuşmazlıkların Çözümünde Yargı Dışı Bir Araç Olarak İdari Başvurular (Adalet Yayınevi 2015)
37. Tanrıver S, Medeni Yargıda Bilirkişilik (Yetkin Yayınevi 2016).
38. Toraman B, Medeni Usul Hukukunda Bilirkişi İncelemesi (6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu ile Getirilen Yenilikler Çerçevesinde) (Yetkin Yayınları 2017).
39. Ulusoy A D, Türk İdare Hukuku (6. Baskı Yetkin Yayınları 2023).
40. Yıldırım R, İdari Başvurular (2. Baskı Mimoza Yayınları 2006).
41. Yıldırım T, İdare Hukuku, (Yıldırım T (Edt), Yasin M, Kaman N, Özdemir H E, Çakır H M, Okay Tekinsoy Ö (8. Baskı On İki Levha Yayınları 2020).
42. Yılmaz D, ‘Türk İdare Hukuku’nda İdari İşlemin “Kesin”liği Üzerine Bir Değerlendirme: “Kime Göre”, “Ne İçin” Kesinlik’ (2017) 21(2) Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 105-153.
43. Yüzbaşıoğlu C, ‘İdari Usulde Öksüz Kalmış Bir Alan: İdari İşlemlere Karşı Zorunlu İdari Başvurulardan Kaynaklanan Sorunlar’ (2020) 19 (1) Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 305-389.