ULUSLARARASI ADALET DİVANI ÖNÜNDE GÖRÜLEN DAVALARA MÜDAHİLLİĞİN ADALETİN İYİ YÖNETİMİ İLKESİ IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 62 ve 63. maddeleri görülmekte olan davalara müdahilliği düzenlemektedir. Statü’nün 62. maddesine göre bir devlet Divan önünde görülmekte olan bir davada hukuki nitelikte bir menfaatinin etkilenebileceği iddiasıyla müdahillik talebinde bulunabilmektedir. Statü’nün 63. maddesine uygun olarak, bir uyuşmazlık kapsamında çok taraflı bir sözleşmenin yorumu söz konusuysa sözleşmeye taraf devletler müdahil olma hakkına sahiptir. UAD önünde görülen davalarda müdahillik sayısı son yıllarda artış göstermektedir. Bu durum adaletin iyi yönetimi ilkesi açısından bazı soru işaretlerini beraberinde getirmektedir. Bu çalışmada, müdahillik kurumunun adaletin iyi yönetimi ilkesi açısından bir tehdit oluşturup oluşturmadığı üzerine bir inceleme yapılacak, Divan’ın davanın taraflarının menfaati ve üçüncü tarafların menfaati arasında nasıl bir denge kurduğu ve adaletin iyi yönetimi ilkesinin bu dengedeki yeri ele alınacaktır. Bu bağlamda, öncelikle, Divan mevzuatında müdahillik kurumu ana hatlarıyla ele alınacak, daha sonra adaletin iyi yönetimi ilkesine ilişkin bir inceleme yapılacak ve son olarak müdahilliğe ilişkin hususlar zikredilen ilke ışığında tartışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bonafé B, ‘La Participation des Tiers aux Procédures devant la Cour Internationale de Justice’ (2023) 69 Annuaire Français de Droit International 287-312.
- Bonafé B, ‘Impacts of Substance on Procedure: Genocide Litigation before the ICJ. Questions of International Law’ (2024) 108 Questions of International Law 5-28.
- Cazala J, ‘Good Administration of Justice’ (2019) Max Planck Encyclopedia of Public International Law.
- Chinkin C, ‘Article 62’ in Zimmermann A ve diğerleri (ed) The Statute of the International Court of Justice: A Commentary (2. Basım (elektronik versiyon), Oxford 2012) 1847-1898.
- Chinkin C, ‘Article 63’ in Zimmermann A ve diğerleri (ed) The Statute of the International Court of Justice: A Commentary (2. Basım (elektronik versiyon), Oxford 2012) 1899-1928.
- Dinh N Q, Daillier P, Forteau M, Miron A, Pellet A, Droit International Public (9. Baskı, LGDJ 2022)
- Doussis E, ‘Intérêt Juridique et Intervention devant la Cour Internationale de Justice’ (2001) 101(1) Revue Générale de Droit International Public 55-91.
- Dupuy P-M ve Kerbrat Y, Droit International Public (17. Baskı, Lefebvre Dalloz 2024).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hukuk (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Tuğrul Çakır
*
0000-0002-9360-9098
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
4 Nisan 2026
Kabul Tarihi
28 Temmuz 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 67