GERÇEĞE AYKIRI SERBEST DOLAŞIMA GİRİŞ BEYANNAMESİNİN BELGEDE SAHTECİLİK SUÇLARI BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

İthal edilmek istenen eşyaya ilişkin bilgiler serbest dolaşıma giriş beyannamesine çeşitli nedenlerle gerçeğe aykırı şekilde yazılabilmektedir. Gümrük hukuku ile ceza hukukunun kesişim alanında yer alan bu durum, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’ndaki suçların yanı sıra belgede sahtecilik suçları bakımından da önem arz etmektedir. Yargıtayın yerleşik içtihadı ve doktrindeki hâkim görüş, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin resmi belge olduğu veya gümrük idaresi tarafından gerçekleştirilen bazı işlemlerden sonra bu niteliği kazandığı ve serbest dolaşıma giriş beyannamesindeki bilgilerin gerçeğe aykırı olduğu hallerde resmi belgede sahtecilik suçunun oluştuğu yönündedir. Ancak bu görüşlerin ve yargı kararlarının gerekçeleri çeşitlilik arz etmektedir. Çalışmamızda söz konusu görüşler ve yargı kararları bağlamında serbest dolaşıma giriş beyannamesinin niteliği tartışılmış ve beyannamenin gerçeğe aykırı olduğu hallerde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 204. maddesi ve devamında düzenlenen belgede sahtecilik suçlarının oluşmayacağı sonucuna varılmıştır. Ayrıca bu sonucun, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin hem ithalatı gerçekleştiren kişi hem gümrük müşaviri tarafından gerçeğe aykırı şekilde düzenlendiği haller için geçerli olduğu ifade edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İthalat
• resmi belge
• özel belge
• kaçakçılık
• gümrük beyannamesi

Assessment of Inaccurate Customs Declaration for Release for Free Circulation in the Context of the Crimes of Forgery of Documents

Öz

Information on imported goods may be inaccurately written on the customs declaration for release for free circulation for various reasons. This situation, situated at the intersection of customs law and criminal law, is significant not only for crimes regulated by the Anti-Smuggling Code No. 5607 but also with respect to the crimes of forgery of documents. The settled case-law of the Court of Cassation and the prevailing view in doctrine hold that the customs declaration for release for free circulation is an official document or acquires official document status following certain procedures carried out by the customs administration, and that the crime of forgery of official document occurs when the information in the customs declaration is inaccurate. However, the reasons of these views and judicial decisions vary. In this study, the nature of the customs declaration for release for free circulation is discussed in light of the relevant views and judicial decisions, and it is concluded that the crimes of forgery of documents, regulated in Article 204 and subsequent articles of the Turkish Penal Code No. 5237, do not occur when the customs declaration is inaccurate. It is further concluded that this result applies to cases in which the customs declaration for release for free circulation is prepared falsely by both the importer and the customs broker.

Anahtar Kelimeler

• Import
• official document
• private document
• smuggling
• customs declaration

Kaynakça

1. Akın G, ‘Belgede Sahtecilik Suçlarının Konusu Olarak Elektronik/Dijital Belge’ (2021) 3(1) Bilişim Hukuku Dergisi.
2. Arslan Ç ve Erdoğan YM, ‘Aldatıcı İşlem ve Davranışlarla Gümrük Vergileri Kısmen veya Tamamen Ödenmeksizin Ülkeye Eşya Sokma Suçu (5607 Sayılı KMK m. 3/2)’ (2018) 44(3) Yargıtay Dergisi.
3. Artuk ME, Gökcen A, Alşahin ME ve Çakır K, Ceza Hukuku Özel Hükümler (18. bs, Adalet Yayınevi 2019).
4. Çevikçelik M, Gümrük Hukukunda İdari Faaliyet ve Uyuşmazlık Çözüm Yolları (Seçkin Yayıncılık 2023).
5. Çilesiz S, Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu Açıklaması (3. bs, Adalet Yayınevi 2015).
6. Değirmenci O, ‘Sahtecilik Suçlarında Belge Kavramı’ içinde Bahar Demirci Yetik ve Şule Derin (ed), Belgede Sahtecilik ve Vergi Suçları Sempozyumu (Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Yayınları 2020).
7. Dülger MV, ‘Belgede Sahtecilik Suçlarının Konusu Olarak Elektronik Belge’ içinde Bahar Demirci Yetik ve Şule Derin (ed), Belgede Sahtecilik ve Vergi Suçları Sempozyumu (Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Yayınları 2020).
8. Erbaş R, ‘Gümrük Hukukunda Menşe Şahadetnamesi ve Belgede Sahtecilik Suçları’ (2025) (63) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi.

9. Erdem MR, ‘Özel Belgede Düşünsel Sahteciliği (İçerik Sahteciliğinin) Cezalandırılabilirliği’ içinde Bahar Demirci Yetik ve Şule Derin (ed), Belgede Sahtecilik ve Vergi Suçları Sempozyumu (Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Yayınları 2020).
10. Erem F, Ceza Hukuku Hususi Hükümler Cilt 2 (Ajans-Türk Matbaacılık 1968).
11. Erman S ve Özek Ç, Ceza Hukuku Özel Bölüm – Kamu Güvenine Karşı İşlenen Suçlar (Dünya Basımevi 1996).
12. Gökcen A, Belgede Sahtecilik Suçları (4. bs, Adalet Yayınevi 2016).
13. Gültekin R, Gümrük Kabahatleri (Gazi Kitabevi 2019).
14. Güngör D, Resmi Belgelerde Sahtecilik Suçu (Yetkin Yayınları 2010).
15. Hafızoğulları Z ve Özen M, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler Topluma Karşı Suçlar (4. bs, US-A Yayıncılık 2022).
16. Kelep Pekmez T, Belge Suçları (On İki Levha Yayıncılık 2025).
17. Koca M ve Üzülmez İ, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler (18. bs, Seçkin Yayıncılık 2025).
18. Koca M ve Üzülmez İ, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler (8. bs, Adalet Yayınevi 2022).
19. Koper M, Kaçakçılık Suçları, Kabahatleri ve Araç Müsaderesi (Seçkin Yayıncılık 2026).
20. Mahmutoğlu FS ve Karadeniz S, Türk Ceza Kanunu Genel Hükümler Şerhi (2. bs, Beta Yayıncılık 2021).
21. Özbek VÖ, Doğan K ve Bacaksız P, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler (20. bs, Seçkin Yayıncılık 2025).
22. Özgenç İ, ‘Organize Sanayi Bölgesi Yönetim ve Denetim Organlarında Görev Yapan Kişilerin Hukuki Statüsüne ve Sorumluluk Rejimine İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler’ içinde Mahmut Koca (ed), Prof. Dr. Mehmet Emin Artuk’a Armağan (Seçkin Yayıncılık 2020).
23. Özyüksel Ö, Türk Ceza Hukukunda Dolaylı Faillik (Seçkin Yayıncılık 2021).
24. Pancaroğlu B, ‘Sahte ve Gerçeğe Aykırı Belge Kavramlarının Ceza Hukuku Bağlamında Değerlendirilmesi ve Sonuçları’ (2022) 28(2) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi.
25. Saygılıoğlu N ve Akçin R, Dış Ticaret ve Gümrük (Cem Web Ofset 2015).
26. Selen U, Gümrük İşlemleri ve Vergilendirilmesi (8. bs, Ekin Kitabevi 2016).
27. Şentürk Akaner C, Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nda Yer Alan İthalat Kaçakçılığı Suçları (Seçkin Yayıncılık 2022).
28. Taner FG, ‘Özel Belgelerde Sahtecilik Suçları Bağlamında Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanakları (Kağıt ve Elektronik) ve Ortaya Çıkan Sorunlar’ (2017) (35) Ceza Hukuku Dergisi.
29. Tekin A ve Tekin ÜE, 4458 Sayılı Gümrük Kanunu’na Göre Gümrük İşlemleri (5. bs, Seçkin Yayıncılık 2025).
30. Tezcan D, Erdem MR ve Önok RM, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku (23. bs, Seçkin Yayıncılık 2025).
31. Tunç K, Elektronik Belgede Sahtecilik (Adalet Yayınevi 2025).
32. Yavuz HA ve Ulgar OB, Uygulamada Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda Düzenlenen Kaçakçılık Suçları (2. bs, Adalet Yayınevi 2025).