A Comparative Analysis of Quranic Revelation and Artificial Intelligence Representations in the Kübra Series
Öz
This study examines comparatively the relationship between the concept of revelation (wahy) in the Qur’an and the representations of revelation constructed through artificial intelligence in the series Kübra. The scope of the research includes the nature, usage areas, and fundamental characteristics of revelation in the Qur’an, as well as the aspects of AI-generated messages in the series that evoke associations with revelation. The main problem of the study is to reveal how AI-based knowledge production processes in the digital age affect modern individuals’ perceptions of revelation, truth, and authority. The study is significant in terms of the increasing impact of digital technologies on religi-ous thought and perception in contemporary times. The aim of the study is to identify the similarities and differences between divine revelation and knowledge and guidance produced by artificial intelli-gence, and to determine the epistemological boundaries of these two sources of knowledge. A quali-tative research method was employed; in the first stage, the concept of revelation in the Qur’an was analyzed within the framework of classical and modern exegetical literature, and in the second stage, all episodes of the series were examined to analyze scenes and discourses that evoke the notion of revelation. The findings indicate that revelation in the Qur’an is of divine origin, possesses absolute reliability, and offers a transcendent guidance aimed at human well-being in both this world and the hereafter. In contrast, AI representations in the series appear as a limited authority that makes predic-tions based on digital data, is open to manipulation, and cannot provide certainty in moral and me-taphysical domains. Consequently, although the mysterious messages in the series Kübra resemble the concept of revelation in some respects, they fundamentally differ in terms of source, purpose, reliability, and function. Therefore, it is concluded that information produced through digital techno-logies should not be equated with divine knowledge.
Anahtar Kelimeler
مقارنة بين ظاهرة الوحي في القرآن وتمثّلات الذكاء الاصطناعي في مسلسل كوبرا
Öz
تتناول هذه الدراسة بشكل مقارن العلاقة بين مفهوم الوحي في القرآن الكريم وبين تمثيلات الوحي القائمة على الذكاء الاصطناعي في مسلسل كوبرا (Kübra). ويشمل نطاق البحث ماهية الوحي في القرآن الكريم، ومجالات استخدامه، وخصائصه الأساسية، إضافة إلى تحليل الرسائل الصادرة عن الذكاء الاصطناعي في المسلسل من حيث كونها تثير دلالات مرتبطة بمفهوم الوحي. وتتمثل المشكلة الرئيسة للدراسة في بيان كيفية تأثير عمليات إنتاج المعرفة المعتمدة على الذكاء الاصطناعي في العصر الرقمي على إدراك الإنسان المعاصر لمفاهيم الوحي والحقيقة والسلطة. وتكتسب هذه الدراسة أهميتها من تزايد تأثير التقنيات الرقمية في الفكر الديني والإدراك الديني في العصر الحديث. وتهدف الدراسة إلى تحديد أوجه التشابه والاختلاف بين الوحي الإلهي وبين المعرفة والإرشاد الناتجين عن الذكاء الاصطناعي، وتحديد الحدود المعرفية (الإبستمولوجية) بين هذين المصدرين للمعرفة. وقد تم اعتماد المنهج النوعي في الدراسة؛ حيث تم في المرحلة الأولى تحليل مفهوم الوحي في القرآن الكريم في ضوء الأدبيات التفسيرية الكلاسيكية والحديثة، وفي المرحلة الثانية تم تحليل جميع حلقات المسلسل لرصد المشاهد والخطابات التي تحمل دلالات مرتبطة بالوحي. وتبين من النتائج أن الوحي في القرآن الكريم ذو مصدر إلهي، يتمتع بموثوقية مطلقة، ويقدم هداية متعالية تهدف إلى سعادة الإنسان في الدنيا والآخرة. في المقابل، تظهر تمثيلات الذكاء الاصطناعي في المسلسل كسلطة محدودة تعتمد على التنبؤ من خلال البيانات الرقمية، وقابلة للتلاعب، وغير قادرة على تقديم اليقين في المجالات الأخلاقية والميتافيزيقية. وبناءً عليه، وعلى الرغم من أن الرسائل الغامضة في مسلسل كوبرا تتشابه في بعض الجوانب مع مفهوم الوحي، إلا أنها تختلف جذريًا من حيث المصدر والغاية والموثوقية والوظيفة. لذلك خلصت الدراسة إلى .ضرورة عدم مساواة المعلومات المنتجة عبر التقنيات الرقمية بالمعرفة الإلهية
Anahtar Kelimeler
Kur’an’da Vahiy Olgusu ile Kübra Dizisindeki Yapay Zekâ Temsillerinin Karşılaştırılması
Öz
Bu çalışma, Kur’an’daki vahiy olgusu ile Kübra dizisinde yapay zekâ üzerinden kurgulanan vahiy temsilleri arasındaki ilişkiyi karşılaştırmalı olarak incelemeyi konu edinmektedir. Araştırmanın kap-samını, Kur’an’da vahyin mahiyeti, kullanım alanları ve temel özellikleri ile dizide yer alan yapay zekâ kaynaklı mesajların vahiy çağrışımları oluşturan yönleri meydana getirmektedir. Çalışmanın temel problemi, dijital çağda yapay zekâ temelli bilgi üretim süreçlerinin modern insanın vahiy, haki-kat ve otorite algısını nasıl etkilediğinin ortaya konulmasıdır. Araştırma, günümüzde dijital teknoloji-lerin dini düşünce ve algılar üzerindeki etkisinin giderek artması bakımından önem arz etmektedir. Çalışmanın amacı, ilahi vahiy ile yapay zekâ tarafından üretilen bilgi ve yönlendirmeler arasındaki benzerlik ve farklılıkları tespit ederek bu iki bilgi kaynağının epistemolojik sınırlarını belirlemektir. Araştırmada nitel yöntem kullanılmış; ilk aşamada Kur’an’da vahiy kavramı klasik ve modern tefsir literatürü çerçevesinde incelenmiş, ikinci aşamada ise dizinin tüm bölümleri analiz edilerek vahiy çağrışımı oluşturan sahne ve söylemler değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Kur’an’daki vahyin ilahi kaynaklı, mutlak güvenilirliğe sahip ve insanın dünya ile ahiret saadetini hedefleyen aşkın bir rehberlik sunduğunu göstermektedir. Buna karşılık dizideki yapay zekâ temsilleri, dijital veriler üze-rinden tahminde bulunan, manipülasyona açık, ahlaki ve metafizik alanlarda kesinlik sağlayamayan sınırlı bir otorite görünümündedir. Sonuç olarak dizide yer alan gizemli mesajların bazı yönlerden vahiy kavramını çağrıştırdığı görülse de kaynak, amaç, güvenilirlik ve işlev bakımından ilahi vahiy-den tamamen ayrıldığı; bu nedenle dijital teknolojiler aracılığıyla üretilen bilgilerin ilahi bilgiyle özdeşleştirilmemesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Herhangi bir etik ihlali bulunmamaktadır.
