Paydaş Görüşlerine Göre Hafızlık Eğitimi Veren Kur’an Kurslarında PDR Hizmetleri

ملخص خدمات الإرشاد والتوجيه النفسي في دورات القرآن الكريم والتدريب على تحفيظه حسب آراء المعنيين ومن المؤسسات التي تقدم التعليم الديني في تركيا هي رئاسة الشؤون الدينية. يتم تنفيذ أنشطة التعليم الديني التي تقوم بها ديانت بشكل عام في المساجد وكذلك في دورات القرآن الكريم. ويتم في دورات القرآن تنفيذ سلسلة من البرامج التعليمية التي تركز على تعليم القرآن الكريم. وأهمها البرنامج التدريبي على الحفظ الذي يعتمد على حفظ القرآن الكريم كاملا. إن تزايد عدد هذه الدورات وطلابها يوما بعد يوم جعل من الضروري الاهتمام أكثر ببرنامج التدريب على الحفظ. ومن متطلبات منهج التعليم الحديث، أعدت مديرية الشؤون التعليمية في عام 2010 برنامج تحفيظ يتمحور حول الطالب ويستفيد من معطيات العلوم التربوية، كما أصدرت تعليمات تبين المبادئ التطبيقية لهذا البرنامج. يتم التركيز في البرنامج والتعليمات على خدمات الإرشاد والتوجيه النفسي (PDR) بقدر التركيز على النجاح الأكاديمي. ومع ذلك، يتم الكشف عن كفاءة وجودة الخدمات التعليمية من خلال تقييمات الجهات المعنية بالتعليم. وفي هذا السياق، من المهم تقديم خدمات PDR في دورات التحفيظ حسب آراء المعلمين والطلاب وأولياء الأمور من أجل فهم الوضع الحالي واستشرافه للمستقبل. وفي هذا السياق، أجريت المقابلات مع أصحاب المصلحة في إطار منهج البحث النوعي، وتم استخدام استمارة المقابلة شبه المنظمة لجمع الآراء، وتمت معالجة البيانات بتقنية تحليل المحتوى الوصفي. وفي النهاية، تم التوصل إلى أن خدمات PDR في الدورات، بشكل عام، لم تكن بالجودة والمستوى المطلوب. كما تم التوصل إلى أن عدد معلمي PDR غير كاف، وبالتالي سيكون من المناسب إعطاء ندوات حول PDR لمدرسي الدورات. مفتاح الكلام التعليم الديني، التعليم الديني غير الرسمي، دورات القرآن الكريم، التدريب على التحفيظ، خدمات الإرشاد والتوجيه النفسي

PCG Services In Quran Courses Providing Memory Education According To Stakeholders' Opinions Abstract In Turkey, one of the institutions that engages in formal religious education activities is the Presidency of Religious Affairs (PRA), Formal religious education activities are generally carried out in mosques as well as in Quran courses. In Quran courses, a series of educational programs that focus on teaching the Quran are implemented. The most important of these is the memorization (Quran by heart) training program based on memorizing the entire Quran. The increasing number of these courses and their students day by day has made it necessary to pay more attention to the memorization training program. As a requirement of the modern education approach, PRA prepared a memorization program in 2010, which is student-centered and benefiting from the data of educational sciences, and also issued instructions showing the application principles of this program. In the program and instructions, Psychological Counseling and Guidance (PCG) services are emphasized as much as academic success. However, the efficiency and quality of educational services are revealed by the evaluations of education stakeholders. In this context, it is important to present PCG services in memorization courses according to the opinions of instructors, students and parents in order to understand the current situation and project it into the future. In this context, interviews were held with stakeholders within the framework of the qualitative research method, a semi-structured interview form was used to collect opinions, and the data were processed with the descriptive content analysis technique. Ultimately, it was concluded that, in general, PCG services in the courses were not of the desired quality and level. It was also concluded that the number of PCG teachers is insufficient, therefore it would be appropriate to give seminars on PCG to the instructors of the courses. Key Words Religious Education, Formal Religious Education, Quran Courses, Memorization Training, PCG Service

Türkiye’de yaygın din eğitimi Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yürütülmekte, yaygın din eğitimi faaliyetleri ise genel olarak camilerin yanı sıra yoğun olarak Kur’an kurslarında gerçekleştirilmektedir. Kur’an kurslarında Kur’an öğretiminin yoğun olduğu bir dizi eğitim programı uygulanmaktadır. Bunların başında ise Kur’an’ı bütün olarak ezberlemeye dayanan hafızlık eğitim programı gelmektedir. Bu kursların ve öğrencilerinin sayısının gün geçtikçe artması, hafızlık eğitimi programı üzerinde daha önemli durmayı gerekli kılmıştır. Diyanet çağdaş eğitim anlayışının gereği olarak öğrenci merkezli ve eğitim bilimlerinin verilerinden yararlanarak 2010 yılında hafızlık programı hazırlamış, ayrıcı bu programın uygulama esaslarını gösteren yönergeler çıkarmıştır. Programda ve yönergelerde akademik başarı kadar, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik (PDR) hizmetlerine de vurgu yapılmıştır. Ne var ki eğitim hizmetlerinin verimliliği ve kalitesi, eğitimin paydaşlarının değerlendirmeleriyle açığa çıkmaktadır. Bu bağlamda hafızlık kurslarında PDR hizmetlerinin öğretici, öğrenci ve veli görülerine göre ortaya konulması mevcut durumun anlaşılması ve geleceğe projeksiyon tutulması adına önemlidir. Bu kapsamda nitel araştırma yöntemi çerçevesinde paydaşlarla görüşme gerçekleştirilmiş, görüşlerin toplanmasında yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış ve veriler betimsel içerik analiz tekniğiyle işlenmiştir. En nihayetinde genel olarak kurslarda PDR hizmetlerinin istenilen kalite ve seviyede olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca PDR öğretmenlerinin sayısının yetersiz olduğu, bu nedenle kursların öğreticilerine PDR konusunda seminerlerin verilmesinin yerinde olacağı kanaatine de varılmıştır.