Farklı Heterotik Gruplar Arasındaki Tekli ve Üçlü Melez Atdişi Mısır (Zea mays indentata Sturt.) Populasyonlarında Verim ve Bazı Verim Komponentlerinin Değerlendirilmesi

Öz

Bu araştırmada hibrit mısır çeşidi geliştirilebilmesi için dört hat ve üç testerin LinexTester metoduna uygun melezlemeleri yapılmış ve denemeler Polen Tohumculuk ve Tarım Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti’nin Adana, İncirlik Dedepınarı mevkiindeki deneme istasyonunda gerçekleştirilmiştir. 2009 yılında line x tester melezlemeleri yapılarak F₁ tohumlukları elde edilmiştir. F₁ tohumlukları 2010 yılında Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre dört tekrarlı ekilmiş ve verim ve diğer verim komponentleri için ebeveynlere ait genel kombinasyon gücü, özel kombinasyon gücü tahminlemeleri yapılmıştır. Bunun yanında verim ve bitki boyu için heterobeltiosis yüzdeleri de saptanmıştır. Çalışmamız sonucunda, R4062xR4046 hattının verim, koçanda sıra sayısı, sırada tane sayısı özelliklerini döllerine yüksek oranda aktarabilme yeteneğine sahip olduğu anlaşılmaktadır. Aynı zamanda bu R4062 ve R4046 hatlarının çekirdek genlerinin büyük ölçüde birbirine benzediği de moleküler analizlerle ortaya konmuştur. Testerler içerisinde FR697’nin ıslah çalışmalarında iyi bir tester olarak kullanılabileceği görülmektedir. Melezler içerisinde ise R4062xFR697 tek melezinin tane verimi açısından, R4046xGS3507 melez kombinasyonunun ise tane verimi, koçan bağlama yüksekliği ve sırada tane sayısı açısından ümitvar hibrit kombinasyonları oluşturdukları ve dendogram analizlerinde de bu genotiplerin birbirlerinden genetiksel olarak uzak akraba oldukları görülmüştür. Bu kombinasyonların diğer agronomik ve kalite özellikleri de incelenerek hibrit çeşit olarak ele alınabilecekleri sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Hibrit mısır,heterosis

The Evaluation of Yield and Some Yield Components of Single and Three - Way Cross Dent Corn (Zea mays indentata Sturt.) Populations in Between Different Heterotic Groups

Öz

In this study, for the development of hybrid varieties of maize, four lines and three tester have been crossed according to the method of Linex Tester, and this trial has been conducted at the trial station of Polen Tohumculuk Ltd.Sti. located in Incirlik, Dedepinari of Adana Province. In 2009, the F₁ seed was obtained from line x tester cross. F₁ seeds have been planted in 2010 according to the randomized complete block design with four repeated and for the yield and yield components, general combining ability, specific combining ability of parents have been predicted. In addition, the percentage of heterobeltiosis for the yield and plant height was determined. It was found as result that, the line of R4062xR4046 has capable transferring of its yield, kernel row number, number of kernels on the row characters to offspring’s with very high rates, so that it can be used for this purpose. Also the core genes of R4062 and R4046 were revealed greatly resemble each other in the molecular analysis. Among the testers, the FR697 can be used as a good tester in the breeding programs. Among the hybrid crosses, R4062xFR697 is superior for grain yield and the hybrid combination of R4046xGS3507 in terms of grain yield, ear placement and number of kernels on the row was formed promising hybrid combinations. Dendogram analysis of these genotypes shows that these genotypes are genetically distant relatives, is noteworthy. As a result of examination of these combinations’ other agronomic and quality features, it is concluded that these genotypes can be handled as hybrid variety.

Anahtar Kelimeler

• Hybrid corn,heterosis

Kaynakça

1. Bozbek T., 2006. Pamuk Melez Populasyonlarında Verim Bileşenlerinin Kalıtımı ve Genetik Korelasyonların Saptanması (Doktora Tezi). Adnan Menderes Üni. Fen Bilimleri Enst., Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, 116p
2. Cengiz R., 2011. Mısır Hatları Arasındaki 8x8 Yarım Diallel M Elez Döllerinde Verim ve Verim Unsurlarının Kalıtımları Üzerine Araştırmalar (Yüksek Lisans Tezi). Trakya Üni. Fen Bilimleri Enstitüsü, 160 s
3. Davis R.L., 1927. Report of the Plant Breeder. Report of the Puerto Rico Agriculture Experiment Station, Puerto Rico, pp.14-15
4. Falconer D.S., 1981. Introduction to Quantitative Genetics. Donald Press Co., New York, USA
5. Griffing J.B., 1956. A generalized treatment of the use of diallel crosses in quantitative inheritance. Heredity, 10: 31-50
6. Hayman B.I., 1954. The Theory And Analysis of Diallel Crosses. Genetics, 39: 789-809
7. Kempthorne O., 1957. An introduction to genetic statistics. John Wiley and Sons. Inc., New York
8. Mathur R.K. and Bhatnagar S.K., 1995, Partial diallel cross analysis for grain yield and its component characters in maize. Annals of Agricultural Research, 16(3): 324-329

9. Özcan S., 2009. Modern dünyanın vazgeçilmez bitkisi mısır: genetiği değiştirilmiş (transgenik) mısırın tarımsal üretime katkısı. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 2(2), 01-34