Bakla (Vicia faba L.)’da Farklı Ekim Sıklıklarının Yaprak Alanı ve Verim Unsurlarına Etkisi

Öz

Baklagillerin yaprak alan indeksleri yüksek, fakat ışık geçirgenlik katsayıları düşüktür. Bu nedenle gölgelenen yapraklarda fotosentez azalmakta, solunum artmasıyla asimilantların kaybı söz konusu olmaktadır. Bu çalışma farklı sıklıklarda yetiştirilen baklada yaprak alan değişimi, verim ve verime etki eden özelliklerin tespiti için planlanmıştır. Deneme iki yıl süreyle Samsun şartlarında, Filiz-99 bakla çeşidi ile 6 farklı ekim sıklığında (25x15, 25x25, 50x15, 50x25, 75x15, 75x25) 3 tekrarlamalı tesadüf blokları deneme desenine göre yürütülmüştür. Veriler yıllar üzerinden birleştirilerek varysans analizi yapılmıştır. Varyans analiz sonucuna göre sıra aralıklarının bakla sayısı, gövde çapı, yüz tane ağırlığı, tane verimi ve yaprak alanına; sıra üzeri mesafelerin bitki boyu, ilk bakla yüksekliği ve tane verimine; yılların bitki boyu, dal sayısı, bakla sayısı, gövde çapı, bakla uzunluğu, yüz tane ağırlığı, tane verimi ve yaprakçık sayısına istatistiki olarak etki ettiği tespit edilmiştir. Farklı sıra aralığı mesafelerinde ayrı ayrı yapılan korelasyon analizi sonucu; her 3 sıra aralığında da tane veriminin bakla sayısı, gövde çapı, bakla boyu ve yüz tane ağırlığı ile pozitif ilişkili olduğu görülmüştür. Yaprak alanı ile diğer özellikler arasında 25 cm sıra aralığında hiçbir ilişki görülmezken, 50 cm sıra aralığında yaprak alanı ile gövde çapı arasında pozitif, 75 cm sıra aralığında yaprak alanı ile yaprakçık sayısı arasında pozitif, baklada tane sayısı ile negatif ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bakla,ekim sıklığı,yaprak alanı,korelasyon

Leaf Area and Yield Components Relationship of Broad Bean (Vicia faba L.)

Öz

Leaf area index are high but light transmission coefficients are low in Legumes. Therefore, photosynthesis decreases in shaded leaves and loss of asimilant comes true with the increase of respiration. This study was planned to determine leaf area change, yield and properties effective on yield of broad bean sowed in different densities. Experiment was conducted in Samsun conditions for two years with Filiz-99 broad bean variety and at six different sowing densities (25x15, 25x25, 50x15, 50x25, 75x15, 75x25) according to randomized completed block design with three replications. Datas were combined over the years and variance analysis was done. According to variance analysis result, those were determined that row spacing affected pod number, stem diameter, a hundred seed weight, seed yield and leaf area; intrarow distances affected plant height, first pod height and seed yield; years affected plant height, branches number, pod number, stem diameter, pod length, a hundred seed weight, seed yield and leaflet number, statistically. As a result of correlation analysis made separately for different row spacing distances, a positive correlation between seed yield and pod number, stem diameter, pod height and a hundred seed weight was seen at three row spacing. When there was no relationship between leaf area and other features at 25 cm row spacing, a positive correlation was determined between leaf area and stem diameter at 50 cm row spacing and also for 75 cm row spacing leaf area had a positive correlation with leaflet number and a negative correlation with seed number in the pod.

Anahtar Kelimeler

• Broad bean,sowing density,leaf area,correlation

Kaynakça

1. Akçin A., 1988. Yemeklik Dane Baklagiller. Selçuk Üni. Yay.:43, Ziraat Fak. Yay No:8
2. Alan Ö. ve Geren H., 2006. Ödemiş-İzmir koşullarında yetiştirilen bazı bakla (Vicia faba Var. Major) çeşitlerinin tohum verimi ve diğer bazı özellikleri üzerinde bir araştırma. Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 43(1): 13-20
3. Albayrak S., Türk M. and Yüksel O., 2011. Effect of row spacing and seeding rate on hungarian vetch yield and quality. Turkish J. Field Crops, 16 (1): 54-58
4. Artık C. ve Peşken E., 2006. Gama işınlamasının m2 generasyonunda bakla (Vicia faba L.)’nın tane verimi ve bazı bitkisel özellikleri üzerine etkileri. OMÜ Zir. Fak. Dergisi, 21(1): 95-104.
5. Bozoğlu H., 1989. Samsun ekolojik şartlarında farklı zamanlarda ekilen bakla çeşitlerinin gelişme durumları ve verimleri üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, s. 83
6. Ciampitti I.A. and Vyn T.J., 2011. A comprehensive study of plant density consequences on nitrogen uptake dynamics of maize plants from vegetative to reproductive stages. Field Crop Res, 121:2–18
7. Dantuma G. and Thompson R., 1983. Whole-crop physiology and yield components. The Faba Bean (Vicia faba L.), (Editor: Hebblethwaite PD), Butterworths Publisher, London, p.143–158
8. Della A., 1988. Characteristics and variation of Cyprus faba bean germplasm. Faba Bean Abstract, 10: 2

9. Erdoğan C., 2012. A leaf area estimation model for faba bean (Vicia faba L.) grown in the Mediterranean type of climate. Süleyman Demirel Üni. Ziraat Fak. Dergisi, 7(1): 58-63
10. FAO 2013. http://faostat.fao.org/site/567/ DesktopDefault.aspx?PageID=567#ancor, 14.06.2015
11. Khalil S.K., Wahab A., Khan A. and Khan A.Z., 2011. Variation in leaf traits, yield and yield components of faba bean in response to planting dates and densities. Egypt. Acad. J. Biolog. Sci., 2(1): 35-43
12. Kıtıkı A. ve Açıkgöz N., 1994. Baklada verime katkısı olan özelliklerin katkı paylarının belirlenmesi. I. Tarla Bitkileri Kongresi, 25-29 Nisan 1994, İzmir, 112-115
13. Loss S.P., Siddique K.H.M., Martin L.D. and Crombie A., 1998. Responses of faba bean (Vicia faba L.) to sowing rate in South-Western Australia. Part II: Canopy development, radiation absorption and dry matter partitioning. Aust. J. Agric. Res, 49: 999–1008.
14. Özdemir S., 2002. Yemeklik Baklagiller. Hasad Yayıncılık Ltd. Şti
15. Pandey S.K. and Singh H., 2011. A simple, cost-effective method for leaf area estimation. Journal of Botany, 2011: 6
16. Peşken E., 2006. Bakla (Vicia faba L.)’da özellikler arasındaki ilişkiler ve tane verimi bakımından seleksiyon kriterlerinin belirlenmesi. OMÜ Zir. Fak. Dergisi, 22(1): 73-78
17. Pilbeam C.J., Duc G. and Hebblethwaite P.D., 1990. Effects of plant population density on spring-sown field beans (Vicia faba) with different growth habits. The J. of Agricultural Science, 114(1): 19-33
18. Poulain D., 1984. Influence of density on the growth and development of winter field bean (Vicia faba). Vicia faba: Agronomy, Physiology and Breeding World Crops: Production, Utilization, Description, 10: 159-167
19. Rafiei M., 2009. Influence of tillage and plant density on mungbean. Am.-Eurasian J. Sustain. Agric., 3(4): 877-880
20. Ricciardi L., 1985. Variability of biological and agronomic characters in accessions of Vicia faba L. Annali della Facolta di Agraria, Universita di Bari, 32: 119–144
21. Saberi A., 2015. Response of faba bean (Vicia faba L.) to different planting pattern; an overview. Journal of Natural Sciences, 3(1): 1-6
22. Sindhu J.S., Singh O.P. and Singh K.P., 1985. Component analysis of the factors determining grain yield in faba bean (Vicia faba L.). Faba Bean Abstract, 6:4
23. Thalji T., 2010. Effect of plant density on seed yield and agronomic characters of faba bean (Vicia faba L.) under green house conditions. Bioscience Research, 7(1): 22-25