Şekerpancarının (Beta vulgaris L.) Farklı Çeşitlerinde Kalite Kriterleri Üzerine Bir Araştırma

Öz

Şekerpancarının (Beta vulgaris L.) rekabet gücünü artırmak amacıyla bir hayli yol alınmıştır. Şeker üretiminde pancarda bulunan şekerin tamamı kristalize edilememektedir. Şekerpancarı kalitesini tanımlayan bazı özellikler arasında şeker dışı maddeler şeker kristalizasyonunu etkiler. Şekerpancarından şeker üretimini artırmak amacıyla büyük bir etkiye sahip olan çeşit faktörü, bu araştırmada değerlendirilmiştir. Bu araştırma 2005-2006 yıllarında İran’ın şekerpancarı açısından önemli bölgelerinden biri olan Batı Azerbaycan’ın Sulduz yöresinde bulunan şekerpancarı fabrikasında 7 tane çeşidi kullanarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma tesadüf blokları deneme desenine göre, 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Örneklerdeki şeker oranı, Na, K ve N miktarları Betalyser Sistemi (Sucromat otomatik sakkarimetre, alev fotometre ve testamin fotometre) kullanılarak analiz edilmiştir. Bu sonuçlardan bilgisayar programı yardımıyla kristalize edilebilen şeker miktarı, alkalinite ve melastaki şeker oranı belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre; şeker oranı %14.88-19.21, K miktarı 3.71-5.05 mg/l,  görünmüştür.  Na miktarı 1.4-3.73 mg/l, N miktarı 1.91-2.89 mg/l, alkalinite 2.48-7.35, kristalize edilebilen şeker oranı %11.63-16.53, şeker randımanı %78.08-87.85 ve melastaki şeker oranı %2.28-3.25 arasında değişmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Alkalinite,Sulduz,şekerpancarı,şeker randımanı

A Research on Quality Criteria in Different Cultivars of Sugar Beet

Öz

In order to increase sugarbeet competitiveness it is necessarry to consider many things. It is not possible to crystalyze all sugar in sugarbeet. Some characteristics of sugarbeet that determine the quality are non-sugar substances. The aim of the study was to find the effects of different sugarbeet cultivars on the quality of the plant. the study was carried out during 2005-2006 at the agricultural lands of Sulduz region (most important region in terms of sugarbeet production), West Azerbaycan Province, Iran, affiliated to the Sugarbeet Factory of the region. The sugar percentage and the amounts of Na, K and N were analysed by Betalyser System (Sucromat automatic Saccharometer, flame photometer and testamin photometer). Crystallized sugar percentage, alkalinity, the precentage of sugar in molasses and sugar yield were  also determined. The findings showed that sugar percentage, amount of K, Na, N, alkalinity, crystallized sugar percentage, sugar yield and percentage of sugar in molasses were between %14.88-19.21, %3.71-5.05 (meq/100 g pulp), 1.4-3.73 (meq/100 g pulp), 1.91-2.89 (meq/100 g pulp), 2.48-7.35, %11.63-16.53, %78.08-87.85 and %2.28-3.25 respectively.

Anahtar Kelimeler

• Alkalinity,Sulduz,sugar beet,sugar yield

Kaynakça

1. Abdel-Motagally F.M.F., Attia K.K., 2009. Response of sugar beet plants to nitrogen and potassium fertilization in sandy calcareous soil. Int. J. Agric. Biol., 11 (6): 695-700.
2. Aghaalinejad M., 2011. Florsitic Evaluation of Plant Diversity in Naghadeh (Sulduz). A thesis in biology branch, Marand islamic university. Marand, Iran. (Farsça)
3. Anonim 2014. http://www.pankobirlik.com.tr (alıntının yapıldığı tarih: 07.07.2015).
4. Bayramoğlu Z., 2010.Tarımsal verimlilik ve önemi. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 24 (3): 52-61.
5. Çamaş N., Çırak C. and Albayrak S., 2007. Yield and quality of sugarbeet growen under northern Turkey condition. Int. J. of Agricultural Reserch, 2(3): 296-301.
6. Günel E., Çalışkan M.E., Tortopoğlu A.İ., Kuşman N., Tuğrul K.M., Yılmaz A., Dede Ö. ve Öztürk M., 2005. Nişasta ve Şeker Bitkileri Üretimi. Türkiye Ziraat Mühendisliği VI. Teknik Kongresi Bildiri Kitabı, 431-457, Ankara.
7. Nourju A., Baghayikiya M., 2004. Study on the irrigation scheduling effects in different growth stages on quantity and quality of sugarbeet in Khoy region, İran. J. of Sugarbeet.20(1): 27-38. (Farsça)
8. Sohrabi Y. and et al., 2006. Investigation of limited irrigation and root harvesting dates on yield and some of quality charactrestices of sugarbeet. J. of Pajouhesh and Sazandeghi. 70: 8-15.

9. Vokov K., 1977. Physices and chemistry of sugarbeet in sugar manufacture. Elsever. Amesterdam: 595.
10. Vukov K., 1971. Şekerpancarının fizik ve kimyası. T.Ş.F.A.Ş., Yayınları: 208: 97, Ankara.
11. Oral E., 1979. Nişasta ve Şekerli Bitki Yetiştiriciliği Tekniği. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fak. Yayınları.
12. Hilde D.J., Bass S.R., Levos S., Ellingson R.L., 1983. Grower practices system promotes beet quality improvment in the Red River Valley. J. Am. Soc. Sugar beet Technol., 22: 73-88.
13. Alexander J.T., 1971. Factors affecting quality.P: 371-381. In Johnson RT, Alexander JT, Rush GE, Hawkes GR(eds). Advances in sugar beet production; Principles and practices. The Iowa State Univ. Press. Ames.IA.
14. Sheykholeslami R., 1996. Şeker üretimi ve şekerpancarında kaliteyi tanımlamak için formüllerin daha kullanışlı yapmak, Şekerpancarı bilimsel dergisi, 1-2: 72. (Farsça)
15. Baykut N., 1958. Dünya ve memleketimizde şeker sanayinin doğuşu ve erzurum şeker fabrikasının bölge üzerindeki iktisadî ve sosyal tesirleri. Şeker, 3(36): 3; T. Veldet. 30. Yılında Türkiye Şeker Sanayi, Ankara, 4-6.
16. Akyol H., ve Arda M., 1942. Genel coğrafya. Maarif matbaası, İstanbul.
17. Rahimi A. ve Arslan N., 2012. Farklı Rakımlarda Yetiştirilen Şekerpancarlarının (Beta vulgaris L.) Kalite Yönünden Karşılaştırılması . 1. Uluslararası anadolu şeker pancarı sempozyumu, Kayseri, Türkiye, 136-142.
18. Ilkaii M.N., Habibi D., Fruzesh P., Fathollah Taleghani D., Rajabi A., Orujnia S. and Fard Davudi M., 2012. Investigation of quality and quantity properties in different sugar beet genotypes under drought stress, Tarım ve Islah Dergisi, 8(4): 101-111. (Farsça)