Etki değerlendirme ve kırsal konulu akademik çalışmaların bibliyometrik analizi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, etki değerlendirme ve kırsal kalkınma konularında yapılmış akademik araştırmaları bibliyometrik yöntemlerle analiz ederek, bu alanlardaki yayın eğilimlerini, öne çıkan temaları, işbirliği ağlarını ve araştırma boşluklarını ortaya koymaktır. Tasarım/Metodoloji/Yaklaşım: Bu çalışmada 01.10.2025 tarihinde Web of Science (WoS) -Core Collection veri tabanında “impact* evaluation*” AND “rural*” (etki değerlendirme ve kırsal) anahtar kelimelerini birlikte içeren bir tarama yapılmıştır. 581 adet sonuç elde edilmiştir. Elde edilen veri setinin analizinde betimsel analiz ile bibliyometrik analiz yöntemi kullanılmıştır. Bibliyometrik analiz için VOSviewer 1.6.20 paket programı, betimsel içerik analizi için ise WoS veri tabanında bulunan Analyze Results menüsünden yararlanılmıştır. Araştırmada ortak-yazar analizi, ortak-kelime analizi ve atıf analizi kullanılmıştır. Bulgular: Bibliyometrik analiz sonuçlarına göre en üretken, kaliteli olarak nitelendirilebilecek yüksek atıf sayısına sahip, iletişim ve etkileşim ağ oranı yüksek olan çalışmaların ABD, İngiltere, Çin gibi ülkelerde yapıldığı belirlenmiştir. Bu konuları içeren çalışmaların beklendiği üzere kırsal kalkınma, kalkınma ekonomisinde yoğunlaşırken, sağlık ekonomisi gibi alanlarda da etki değerlendirme metodolojisinin kullanıldığı belirlenmiştir. Özgünlük Değer: Bu çalışma, etki değerlendirme ve kırsal kalkınma konularını birlikte ele alarak bibliyometrik açıdan inceleyen ilk araştırmalardan biridir. Çalışma, literatürdeki yayınların gelişim dinamiklerini, öne çıkan araştırma temalarını ve işbirliği ağlarını bütüncül bir bakış açısıyla ortaya koyarak, bu alanda gelecekte yapılacak çalışmalara yön verecek özgün bulgular sunmaktadır. Ayrıca, etki değerlendirme yöntemlerinin kırsal kalkınma bağlamında nasıl konumlandığını sistematik bir biçimde analiz etmesi, çalışmayı hem akademik hem de uygulamalı politika geliştirme açısından değerli kılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Değişim teorisi
• deneme deseni
• karşıt durum
• müdahale etkisi
• politika analizi

Bibliometric analysis of academic studies on ımpact evaluation and rural ıssues

Öz

Purpose: The aim of this study is to analyze academic research on impact assessment and rural development through bibliometric methods, and to reveal publication trends, prominent themes, collaboration networks, and research gaps in these fields. Design/Methodology/Approach: In this study, a search was performed on 01.10.2025 in the Web of Science (WoS) -Core Collection database, including the keywords “impact* evaluation*” AND “rural*”. The study yielded a total of 581 results. The analysis of the obtained data set was conducted utilizing both descriptive analysis and bibliometric analysis methods. The VOSviewer 1.6.20 package program was utilized for bibliometric analysis, while the Analyze Results menu in the WoS database was employed for descriptive content analysis. The present study used a range of analytical techniques, including co-author analysis, co-word analysis, and citation analysis. Findings: The bibliometric analysis revealed that the most productive and impactful studies, distinguished by high citation counts and extensive communication and interaction networks, as expected, were primarily conducted in nations such as the United States, the United Kingdom, and China. These studies were largely centered on rural development and development economics, with impact evaluation methodologies being employed in disciplines like health economics. Originality/Value: This study is among the first to examine the topics of impact assessment and rural development together from a bibliometric perspective. It provides unique insights into the developmental dynamics of the literature, the prominent research themes, and collaboration networks, offering guidance for future studies in this field. Furthermore, by systematically analyzing how impact assessment methods are positioned within the context of rural development, the study contributes valuable knowledge both for academic research and for practical policy-making.

Anahtar Kelimeler

• Theory of change
• experimental design
• counterfactual
• treatment effect
• policy analysis

Kaynakça

1. Abramsky, T., Devries, K., Kiss, L., Nakuti, J., Kyegombe, N., Starmann, E., Cundill, B., Francisco, L., Kaye, D., Musuya, T., Michau, L., Watts, C. (2014), “Findings from the SASA! Study: a cluster randomized controlled trial to assess the impact of a community mobilization intervention to prevent violence against women and reduce HIV risk in Kampala, Uganda”, BMC Medicine, 12(122).
2. Aubert, F., Frere, Q., Lepicier, D., Vedrine, L. (2025), “Decentralization and Rural Development Policies Effectiveness: A Quasi-Experimental Evaluation of the LEADER Programme”, Regional Studies, 59(1): 2129606.
3. Aydın, B., Öztürk, O., Çobanoğlu, F., Çebi, Ü., Özkan, E., Özer, S. (2020), “Damla Sulama Desteklemelerinin Silajlık Mısır Üretimi Üzerine Etkisi: Edirne İli Örneği”, Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 6(3): 496-505.
4. Ağır, H.B., Akbay, C. (2018), “Üreticilerin Besi Sığırcılığı Desteklerinden Yararlanması Üzerine Etkili Faktörler”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 21(5): 738-744.
5. Baird, S. J., Garfein, R. S., McIntosh, C. T., Özler, B (), “Effect of a cash transfer programme for schooling on prevalence of HIV and herpes simplex type 2 in Malawi: a cluster randomised trial”, The Lancet, 379(9823): 1320-1329.
6. Bayramoğlu, Z., Ağızan, K., Ağızan, S. (2021), “Kamu Desteklerinin Tarımsal Ürün Piyasalarına Bozucu Etkisi”, Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(4): 3184-3194.
7. Birol, D. Ç., Çobanoğlu, F., Akdemir, H. A., Yılmaz, H. İ. (2024), “Impact of Young Farmer Support Program for Livestock Enterprises”, Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences, 38(2): 243-264.
8. Block, J., Fisch, C. (2020), “Eight Tips and Questions for Your Bibliographic Study in Business and Management, Research”, Management Review Quarterly, 70(3): 307-312.

9. Boyack, K. W., Klavans, R. (2014), “Creation of a Highly Detailed, Dynamic, Global Model and Map of Science”, Journal of the Association for Information Science and Technology, 65, 4, 670-685.
10. Callon, M., Courtial, J.P., Laville, F. (1991), “Co-Word Analysis as a Tool for Decising the Network of Interactions between Basic and Technological Research: The Case of Polymer Chemistry”, Scientometrics, 22(1): 155-205.
11. Clasen, T., Boisson, S., Routray, P., Torondel, B., Bell, M., Cumming, O., Ensink, J., Freeman, M., Jenkins, M., Odagiri, M., Ray, S., Sinha, A., Suar, M., Schmidt, W. P. (2014), “Effectiveness of a rural sanitation programme on diarrhoea, soil-transmitted helminth infection, and child malnutrition in Odisha, India: a cluster-randomised trial”, The Lancet, 2(11), e645-e653.
12. Cobo, M.J., Lopez-Herrera, A.G., Herrera-Viedma, E., Herrera, F. (2011), “Science Mapping Software Tools: Review, Analysis, and Cooperative Study among Tools”, Journal of the American Society for Information Science and Technology, 62(7): 1382-1402.
13. Copestake, J. (2025), “Mixed-Methods Impact Evaluation in International Development Practice: Distinguishing between Quant-Led and Qual-Led Models”, Journal of Development Effectiveness, 17(1): 1-20.
14. Çalık, M., Sözbilir, M. (2014), “İçerik Analizinin Parametreleri”, Eğitim ve Bilim, 39(174): 33-38.
15. Çobanoğlu, F., Yılmaz, H.İ., Bozkıran, S., Öztürk, Y. (2021), “Bazı Tarımsal Girdilere Uygulanan Katma Değer Vergisi (KDV) İndiriminin Üreticiler Açısından Değerlendirilmesi”, Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 18(1): 103-109.
16. Çobanoğlu, F., Yılmaz, H.İ., Tunalıoğlu, R., Bozkıran, S., Nalbantoğlu, A., Yıldız, H. (2018), Kırsal Kalkınma Yatırımlarını Destekleme Programının Etkisinin Değerlendirilmesi: Sorunlar ve Olası Çözüm Önerileri, Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü (TEPGE), Yayın No: 275, Ankara.
17. Çobanoğlu, F., Yılmaz, H.İ. (2020), Stata Uygulamalı Etki Değerleme Analizleri. Sonçağ Akademi, ISBN: 978-625-7918-79-4.
18. Dinçer, S. (2018), “Content Analysis in Scientific Research: Meta-Analysis, Meta-Synthesis, and Descriptive Content Analysis”, Bartın University Journal of Faculty of Education, 7(1): 176-190.
19. Dolea, C., Stormont, L., Braichet, J. M. (2010), “Evaluated strategies to increase attraction and retention of health workers in remote and rural areas”, Bulletin of the World Health Organization, 88(5): 379-385.
20. Gittelsohn, J., Rowan, M., Gadhoke, P. (2012), “Interventions in small food stores to change the food environment, improve diet, and reduce risk of chronic disease”, Preventing Chronic Disease, 9, E59.
21. Glanzel, W., Schubert, A. (2006), Analysing Scientific Networks Through Co-Authorship, In Moed, H.F., Glänzel, W., Schmoch, U. (Eds.), Handbook of Quantitative Science and Technology Research (pp. 257–276). Springer.
22. Guitierrez-Salcedo, M., Martinez, M.A., Moral-Munoz, J A., Herrera-Viedma, E., Cobo, M.J. (2018), “Some Bibliometric Procedures for Analyzing and Evaluating Research Fields”, Applied Intelligence, 48(5): 1275-1287.
23. Han, P., Shi, J., Li, X., Wang, D., Shen, S., Su, X. (2014), “International Collaboration in LIS: Global Trends and Networks at the Country and Institutional Level”, Scientometrics, 98: 53-72.
24. Hazners, J., Veveris, A., Benga, E. (2024), “Impact Evaluation of the Rural Development Programme Support to Small Farms with Regression Discontinuity Design”, Economics, 39: 124-129.
25. Hu, J., Zhang, Y. (2015), “Research Patterns and Trends of Recommendation System in China using Co-Word Analysis”, Information Processing & Management, 51(4): 329-339.
26. İmamoğlu, H., Çobanoğlu, F. (2018), “Balıkesir İlinde Tarımsal Danışmanlık Hizmetinin Etkisinin Değerlendirilmesi”, Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 22(2): 263-274.
27. Kahraman, N. (2024), “E-Devlet Başlığı ile Yayınlanan Makalelerin VosViewer ile Bibliyometrik bir Analizi”, Bitlis Eren Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(1): 141-162.
28. Korkmaz, S., Çobanoğlu, F. (2018), “Mikro Kredi Kullanımının Tarım Sektörü Açısından Değerlendirilmesi: Aydın İli Örneği”, Researcher: Social Science Studies, 6(4): 310-339.
29. Köse, S. (2024), “Akademik Liyakat: VOSviewer ile Bibliyometrik bir Haritalama Analizi ve İçerik Analizi”, Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi, 10(22): 156-176.
30. Lin, H., Peng, P. (2025), “Impacts of Digital Inclusive Finance, Human Capital and Digital Economy on Rural Development in Developing Countries”, Finance Research Letters, 73: 106654.
31. Mojo, D., Fischer, C., Degefa, T. (2017), “The determinants and economic impacts of membership in coffee farmer cooperatives: recent evidence from rural Ethiopia”, , Journal of Rural Studies, 50, 84-94.
32. Molinillo, S., Ekinci, Y., Whyatt, G., Occhiocupo, N., Stone, M. (2016), Private Label Management, Insights and Research Directions. In Gómez-Suarez, & Martínez-Ruiz (Eds.), Handbook of Research on Strategic Retailing of Private Label Products in a Recovering Economy’ (pp. 1-27). IGI Global.
33. Özdemir, İ., Çobanoğlu, F., Yılmaz, H.İ., Özkan, E., Kadıoğlu, B., Yılmaz, H., Yılmaz, Ş.G., İpekçioğlu, Ş., Terzi, Y.E. (2022), “Türkiye’de Üreticilere Verilen Toprak Analizi ve Gübre Desteklemesinin Etki Değerlemesi”, Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 19(2): 313-323.
34. Öztürk, O. (2021), “Bibliometric Review of Resource Dependence Theory Literature: An Overview”, Management Review Quarterly, 71: 525-552.
35. Öztürk, O., Gürler, G. (2022), Bir Literatür İncelemesi Aracı Olarak Bibliyometrik Analiz, 3. Basım, Yayın No: 613, Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic. Ltd. Şti., Ekim 2022.
36. Özüdoğru, T., Çobanoğlu, F., Hasdemir, M., Erbay, M., Yılmaz, H.İ., Yılmaz, S.B. (2023), Türkiye’de Yurtiçi Sertifikalı Tohum Üretim ve Kullanım Desteklemelerinin Etkisi, Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü (TEPGE), Yayın No: 378, Ağustos, Ankara.
37. Page, M.J., McKenzie, J.E., Bossuyt, P.M., Boutron, I., Hoffmann, T.C., Mulrow, C.D., ... , Moher, D. (2021), “The PRISMA 2020 Statement: An Updated Guideline for Reporting Systematic Reviews”, The BMJ, 372(71): 1-9.
38. Pollock, A., Berge, E. (2018) “How to do a Systematic Review”, International Journal of Stroke, 13(2): 138-156.
39. Ponomariov, B., Boardman, C. (2016), “What is co-authorship?”, Scientometrics, 109(3): 1939-1963.
40. Semerci, A. (2021), “Tarımsal Destekleme Uygulamalarının Ürün Geliri, Üretim Maliyeti ve Brüt Kar Değeri Üzerine Etkileri”, EJONS International Journal on Mathematic, Engineering and Natural Sciences, 5(18): 169-185.
41. Su, H.N., Lee, P.C. (2010), “Mapping Knowledge Structure by Keyword Co-Occurrance: A First look at Journal papers in Technology Foresight”, Scientometris, 85(1): 65-79.
42. Subelj, L., Van Eck, N.J., Waltman, L. (2016), “Clustering Scientific Publications based on Citation Relations: A Systematic Comparison of Different Methods”, PLOS ONE, 11(4): e0154404.
43. Suri, H., Clarke, D. (2009), “Advancements in Research Synthesis Methods: From a Methodologically Inclusive Perspective”, Review of Educational Research, 79(1): 395-430.
44. Tan, S., Özen, A., Everest B. (2016), “Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Yatırım ve Hibe Projelerinin Değerlendirilmesi: Aydın İli Örneği”, ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 4(2): 29-36.
45. Tandoğan, S. (2008), “Destek Programları Etki Analizinde Güncel Kavramlar”, TÜBİTAK, 12 Haziran 2008, Antalya. https://tubitak.gov.tr/tubitak_content_files/BTYPD/DKF/Sunuslar/TUBITAK_Sinan_TANDOGAN.pdf Erişim: 25 Nisan 2024.
46. Van Eck, N.J., Waltman, L. (2010), “Software Survey: VOSviewer, a Computer Program for Bibliometric Mapping”, Scientometrics, 84: 523-538.
47. Van Eck, N. J., Waltman, L. (2014), “Visualizing Bibliometric Networks”, In: Measuring Scholarly Impact (Ed. Ding, Y., Rousseau, R., Wolfram, D.), Springer, 285-320.
48. Van Eck, N.J., Waltman, L. (2020), “VOSviewer Manual Version 1.6.16”.
49. Wagstaff, A., Lindelow, M., Gao, J., Xu, L., Qian, J. C. (2008), “Extending health insurance to the rural population: An impact evaluation of China's new cooperative medical scheme”, Journal of Health Economics, 28(1): 1-19.
50. Wang, X., Li, R., Ren, S., Zhu, D., Huang, M., Qiu, P. (2014), “Collaboration Network and Pattern Analysis: Case Study of Dye-Sensitized Solar Cells”, Scientometrics, 98(3): 1745-1762.
51. WoS (2025), Web of Science. (https://www.webofscience.com/wos/woscc/summary/b5e57a21-a901-4a3e-947b-7adece900ba3-017dba5b50/a6d790dd-5d64-453b-811c-fee078e822f3-017dba5b1d/author-ascending/1) Erişim: 29 Eylül 2025.
52. Wossen, T., Abdoulaye, T., Alene, A., Haile, M. G., Feleke, S., Olanrewaju, A., Manyong, V. (2017), “Impacts of extension access and cooperative membership on technology adoption and household welfare” Journal of Rural Studies, 54, 223-233.
53. Yan, E., Guns, R. (2014), “Predicting and Recommending Collaborations: An Author-, Institution- and Country-Level Analysis”, Journal of Informetrics, 8(2): 295-309.
54. Yılmaz, H.İ., Çobanoğlu, F. (2024), “Analysis of the Impact of Sustainability-Based Agricultural Certificates: The Case of Fig Growing in Aydın Province”, Turkish Journal of Agricultural and Natural Sciences, 11(4): 1168-1181.
55. Zubik, I, Cater, T. (2015), “Bibliometric Methods in Management and Organization”, Organizational Research Methods, 18(3): 429-472.