ÇELTİK ÜRETİMİNDE KİMYASAL İLAÇ KULLANIMINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ANALİZİ: SAMSUN İLİ ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, Samsun ili Alaçam, Bafra ve Terme ilçelerinde çeltik üretiminde; üreticilerin bitki koruma yönünden karşılaştıkları sorunların ve tarımsal ilaç kullanım durumunu etkileyen faktörlerin tespit edilmesidir. Araştırmada, Alaçam, Bafra ve Terme ilçelerinden seçilen 15 köyde yapılan 100 anket çalışması sonuçlarından, yerli ve yabancı literatür ile kamu kurum ve kuruluşlarından elde edilen verilerden yararlanılmıştır. Anket verileri 2011 üretim yılını kapsamaktadır. Çalışmanın yürütüldüğü yerlerde çiftçilerin çeltik, alanlarında bitki koruma yönünden özellikle yabancı ot olmak üzere hastalık ve zararlılar bakımından problemler yaşadıkları belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; aile reislerinin eğitim düzeyinin artması, hanelerin gelirinin artması çeltikte kullanılan ilaç miktarını negatif etkilemektedir. Hanelerin harcamasının artması, kredi alması, kullanılan gübre miktarının artması ise ilaç kullanım miktarını pozitif yönde etkilemektedir. Ayrıca işletmelerin yetersiz girdi kullanım sorunu ortaya çıktığında daha az ilaç kullandıkları belirlenmiştir

Anahtar Kelimeler

• Çeltik, Samsun, Faktör ve Regresyon Analizi, Tarımsal İlaç

ANALYSIS OF FACTORS AFFECTING PESTICIDE USE IN RISE PRODUCTION: THE CASE STUDY OF SAMSUN

Öz

The aim of this study was to determine the problems of plant protection encountered by producers and the factors affected pesticide use in rice production, in Alacam, Bafra and Terme districts of Samsun province. In this study, it was referred from the results of 100 survey studies made in selected 15 districts, local and foreign literature and obtained data from state institutions and organizations. The survey data cover production year of 2011. It was determined that farmers were confronted with plant protection problems in terms of diseases, pests and in particular to weeds in the field cultivated rice in districts. According to the results, the increase in educational level of heads of families and household’s income negatively affects the amount of pesticide used in the households. The increase in household’s expenditure, the amount of fertilizer used and taking the credit positive impact amount of pesticide used in the households. It was also determined that enterprises used less pesticide when problem of insufficient input used to arise

Anahtar Kelimeler

• Rice, Samsun, Factor and Regression Analyze, Pesticide

Kaynakça

1. Alabi, O.O., Lawal, A.F., Coker, A.A. and Awoyinka, Y.A., 2014. Probit Model Analysis of Smallholder’s Farmers Decision to Use Agrochemical Inputs in Gwagwalada and Kuje Area Councils of Federal Capital Terrıtory, Abuja, Nigeria. International Journal of Food and Agricultural Economics, 2(1):85-93.
2. Alamerie, K., Ketema, M. and Gelaw, F., 2013. Risk Management Strategies and Pesticides Use in Vegetable Production: The Case Of Smallholder Farmers In Kombolcha Woreda, East Hararge Zone, Oromia National Regional State, Ethiopia. Journal of Economics and Sustainable Development, 4(7):108-116.
3. Anonim, 2010. Edirne İli İpsala ve Meriç İlçeleri Arazi Kullanım Planlaması Projesi Raporu. T.C. Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü, Ankara.
4. Anonim, 2011. Çeltik Sulama Yöntemleri. Bahçe Bitkileri Web Sayfası. http://www.bahce.gen.tr/celtik-sulama- yontemleri.html. Erişim Tarihi: 05.05.2013.
5. Anonim, 2013a. Çeltik. http://faostat.fao.org. Erişim Tarihi: 05.05.2013.
6. Anonim, 2013b. Bitkisel Üretim İstatistikleri. Çeltik Üretimi. http://tuikapp.tuik.gov.tr. Erişim Tarihi: 05.05.2013.
7. Anonim, 2013c. Uzun Taneli Kahverengi ve Beyaz Pirinçler. Web Sayfası: http://www.samlilar.com.tr/uzun_taneliler.htm. Erişim Tarihi: 07.05.2013.
8. Atan, M., Göksel, A. ve Karpat, G., 2002. Üniversite Öğrencilerinin Başarılarını Etkileyen Faktörlerin Çok Değişkenli İstatistiksel Analiz Yöntemleri ile Tespiti. XI. Eğitim Bilimleri Kongresi, 23-26 Ekim, Yakın Doğu Üniversitesi, Lefkoşe, KKTC.

9. Bellitürk, K., Karakaş, Ö., Arabacı, O., Kocaman, P. ve Güra, P., 2012. Çeltik Tarımı Yapılan Toprakların Beslenme Durumlarının Belirlenmesi: İpsala ve Meriç Örneği. Sakarya Üniversitesi Fen Edebiyat Dergisi 1(2012):187-196.
10. Berg, H. and Tam, N.T., 2012. Use of Pesticides and Attitude to Pest Management Strategies Among Rice and Rice- Fish Farmers in The Mekong Delta, Vietnam Int J Pest Manag, 58 (2): 153-164.
11. Beşer, N., 2012. Dünyada ve Türkiye’de Çeltik Araştırma Çalışmaları. Çeltik Çalıştayı ve Tarla Günü, 13-14 Eylül 2012, Edirne.
12. Chen, R., Huang, J.and Qiao, F., 2013. Farmers' Knowledge on Pest Management and Pesticide Use in Bt Cotton Production in China. China Economic Review, 27, 15-24.
13. Ecevit, O. ve Mennan H., 1998. Bafra Ovasında Sulamanın Yaygınlaştırılması ile Meydana Gelebilecek Bitki Koruma Sorunları ve Çözüm Önerileri, O.M.Ü Ziraat Fakültesi Dergisi, 1(1998):187-200.
14. Erdoğan, İ., 1972. “Kültürün Yönetim Fonksiyonlarının Uygulanmasına Etkisi ve Faktör Analizi Yöntemi ile Bir Araştırma. İstanbul Üniversitesi, Yayınlan, Sermet Matbaası, İstanbul.
15. Escalada, M.M., Heong, K.L. and Chien, H.V., 2009. Changes in Rice Farmers’ Pest Management Beliefs and Practices in Vietnam: An Analytical Review of Survey Data from 1992 to 2007. In: Heong, K.L., Hardy, B., Editors. Planthoppers: New Threats to The Sustainability of İntensive Rice Production Systems in Asia. Los Banos (Philippines): International Rice Research Institute. P: 447-456.
16. Gedikli, O., 2012. Samsun İli Alaçam, Bafra ve Terme İlçeleri Üreticilerinin Bitki Koruma Yönünden Karşılaştıkları Sorunlar İle Tarımsal İlaç Kullanım Durumunu Etkileyen Faktörlerin Değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yükseklisans Tezi, Erzurum.
17. Krishna, V.V. and Qaim, M., 2011. Pesticide Reduction Sustainability of Bt Technology in India. International Congress, August 30-September 2, 2011, Zurich, Switzerland (No. 114696). European Association of Agricultural Economists.
18. Mauceri, M., Alwang, J., Norton, G., and Barrera, V., 2007. Effectiveness of İntegrated Pest Management Dissemination Techniques: A Case Study of Potato Farmers in Carchi, Ecuador. Journal of Agricultural And Applied Economics, 39(3):765-780.
19. Newbold, P. 1995. Statistics for Business and Economics. Prentice Hall Inc., USA. Pages 1016.
20. Nguyen, T.D., Lee, B.S., Lee, B.R., Lee, D.M. and Lee, G.H., 2007. A multiresidue Method for the Determination of 109 Pesticides in Rice Using Quick Easy Cheap Effective Rugged and Safe (QuEChERS) Sample Preparation Method and Gas Chromatography/Mass Spectrometry with Temperature Control and Vacuum Concentration. Rapid Communications in Mass Spectrometry, 18(2007):3115-3122.
21. Nkamleu, G.B. and Adesina, A.A., 2000. Determinants of Chemical İnput Use in Peri-Urban Lowland Systems: Bivariate Probit Analysis in Cameroon. Agricultural systems, 63(2):111-121.
22. Özşahin, E., 2008. Gönen Ovasında Pirinç Tarımı. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2):49-70.
23. Öztürk, D. ve Akçay, Y., 2010. Güney Marmara Bölgesinde Çeltik Üretiminin Genel Bir Değerlendirmesi. GOÜ, Ziraat Fakültesi Dergisi, 27(2):61-70.
24. Pareja, L., Fernandez-Alba, A.R., Cesio, V.and Heinzen, H., 2011. Analytical Methods for Pesticide Residues in Rice. Trends Anal Chem., 30(2011):270-291.
25. Ryan, T. P., 1997. Modern Regression Methods. John Wiley Sons, New York.
26. Sade, B., Soylu, S., Sezer, İ., Başer, N., Sürek, H., Şahin, M. ve Yetiş, T., 2011, Ulusal Hububat Konseyi Çeltik Raporu, Konya.
27. Şahin, A., Cankurt, M., Günden, C. ve Miran, B., 2008. Çiftçilerin Risk Davranışları: Bir Yapısal Eşitlik Modeli Uygulaması. Dokuz Eylül Üniv., İ.İ.B.F. Dergisi, 23 (2), 153-172.
28. Sezer, İ., Akay, H., Öner, F. ve Şahin, M., 2012. Çeltik Üretim Sistemleri. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 5(2):6-11.
29. Sharma, R., Peshin, R., Shankar, U., Kaul, V. and Sharma, S., 2015. Impact Evaluation İndicators of An Integrated Pest Management Program in Vegetable Crops in The Subtropical Region of Jammu And Kashmir, India. Crop Protection, 67, 191-199.
30. SPSS Base 15.0, 2006. SPSS Base 15 User’s Guide, Page: 161-184. Chicago, IL.
31. Taşlıgil, N. ve Şahin, G., 2011. Türkiye’de Çeltik (Oryza Sativa L.) Yetiştiriciliği ve Coğrafi Dağılımı. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(4):182- 203.
32. Topcu, Y., 2012. Uygulamalı Tarımsal Pazarlama Araştırma Teknikleri Ders Notları (Basılmamış). Atatürk Üniv. Ziraat Fak., Tarım Ekonomisi Böl., Erzurum.
33. Topcu, Y., Uzundumlu, A. ve Hun, Ş., 2012. Modern Elma Bahçelerinde Yetiştiricilik Yapan Üreticilerin Üretimle İlgili Tutum ve Davranışlarının Analizi: Isparta İli Örneği, Tarım Sempozyumu, 20-23 Nisan 2012, Çankırı.
34. Uzundumlu, A.S., 2005. Erzurum İli Pasinler İlçesinde Patates Üretim Maliyeti ve Tarımsal İlaç Kullanımının Maliyetler Üzerine Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
35. Uzundumlu, A.S., 2011. Erzurum İlinde İşlenmiş ve İşlenmemiş İçme Sütü Tüketim Davranışlarının İncelenmesi, Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
36. Uzundumlu, A.S., Aksoy A.ve Işık, H.B., 2011. Arıcılık İşletmelerinde Mevcut Yapı ve Temel Sorunlar: Bingöl İli Örneği. Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi, 42(1):49-55.
37. Yıldırım, E., 2012. Genel Entomoloji. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ofset Tesisi, 229 s, Erzurum.
38. Zengin, H., 2001. Genel Herboloji. Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Ders Notları, Erzurum, 125 s. Sorumlu Yazar: A.Semih UZUNDUMLU
39. [e-mail]
40. Geliş Tarihi : 29/11/2014
41. Kabul Tarihi : 16/01/2015