Türkiye'de Arazi Toplulaştırması: Mevzuat ve Uygulamalar

Öz

Arazi; toprak, iklim, topografya, ana materyal, hidroloji ve canlıların değişik oranda etkisi altında bulunan yeryüzü parçasıdır. Dünya nüfusunun artması ile beraber tarım alanlarının azalmasıyla var olan alanların korunması zorunlu hale gelmiştir. Ayrıca ülkemizde miras ve intikal yoluyla tarım arazilerinin bölünmesi, var olan arazi kaynaklarının etkin kullanılması bakımından sorun teşkil etmektedir. Bu durumlardan dolayı var olan tarım arazilerinin korumak ve verimliliği sürdürmek için yasal düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemelerden biri de 2005 yılında yürürlüğe giren 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunudur. 2014 yılında 6537 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile özellikle arazilerin miras yoluyla bölünmesini engelleme ve yeter gelirli tarım arazi büyüklüğünün belirlenmesi konusunda büyük değişiklikler gerçekleşmiştir. 5403 sayılı Kanun ile toprağın korunması ve tarım arazilerinin sınıflandırılarak, arazi bölünmesinin önlenmesi ve planlı kullanımını sağlanması amaçlanmıştır. Bu çalışmada, mezkur yasal düzenlemelerin arazi toplulaştırmasına etkileri ile oluşan sorunlar değerlendirilmiş ve bazı çözüm önerileri geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• 5403 Sayılı Kanun,Arazi toplulaştırma,Nitel gözlem,Tarım arazileri

Land Consolidation In Turkey: Legislation and Practices

Öz

Land is the part of the earth that is under the influence of soil, climate, topography, parent material, hydrology, and living things different proportions. Protection of the existing land became obligatory as a result of increase of the world population with the decrease of agricultural land. Also in our country division of agricultural land through inheritance and transition, poses a problem in terms of efficient use of existing land resources. For these reasons, legal regulations have been made to protect the existing agricultural land and to maintain the productivity. One of these regulations is the Law No. 5403 on Soil Conservation and Land Use, which entered into force in 2005. The Law on the Amendment of the Law on Soil Protection and Land Use No. 6537 in 2014 has made significant changes in terms of preventing the division of land by inheritance and determining the land size of sufficient income. With the law numbered 5403, it was aimed to protect the land and to classify the agricultural land, to prevent the land division and to provide the planned use. In this study, the problems caused by the effects of the legal regulations on the land consolidation were evaluated and some solution proposals were developed.

Anahtar Kelimeler

• Law no. 5403,Land consolidation,Qualitative observation,Agricultural land

Kaynakça

1. Aktaş, E., Bilgili, M.E., Akbay, A.Ö., Bal, T. 2006. Adana İli Karataş İlçesi Yemişli Köyünde Arazi Toplulaştırması Kararını Etkileyen Sosyo-Ekonomik Faktörlerin Belirlenmesi, Türkiye VII. Tarım Ekonomisi Kongresi, Antalya, s.13-15
2. Arslan, F. ve Değirmenci, H. 2016. Çiftçilerin Arazi Toplulaştırma Projesine Bakışı: Kahramanmaraş Türkoğlu İlçesi ve Köyleri, Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 30(2): 23-34.
3. Boztoprak, T., Demir, O., Çoruhlu, Y.E., Nişancı, R. 2015. Arazi Toplulaştırmasının Tarımsal İşletmelere Etkilerinin Araştırılması, Selçuk Üniversitesi Mühendislik Bilim ve Teknolojik Bilim Dergisi, 3(3): 1-11.
4. Boztoprak, T., Demir, O., Çoruhlu, Y.E. 2016. Arazi Toplulaştırması Uygulamalarında Mevzuattan Kaynaklı Sorunlar ve Çözüm Önerileri, Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi, 8(1): 75-86. doi:10.15659/hartek. 16.04.270.
5. Ceylan, R.F., Sayın, C., Özalp, M. 2014. Türkiye'de İzlenen Arazi Toplulaştırması Politikalarının Sürdürülebilir Aile Çiftçiliği Modeline Etkileri, Ulusal Aile Çiftçiliği Sempozyumu, 30-31 Ekim 2014, Ankara, s.127-132.
6. Ciutacu, C., Chivu, L., Andrei, J.V. 2015. Similarities and Dissimilarities Between the EU Agricultural and Rural Development Model and Romanian Agriculture Challenges and Perspectives, Land Use Policy, 44( 2015): 169-176.
7. Çiftçi, M.K. 2011. Adana'da Arazi Toplulaştırması Adana ASO IV. Merhale Sulaması Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Yapım Çalışmaları (7YP 2 Sulama Sahaları Örneği), TMMOB Adana Kent Sorunları Sempozyumu-II, 20-21 Mayıs 2011, Adana, s.285-295.
8. Crecente, R., Alvarez, C., Fra, U. 2001. Economic, Social and Enviromental Impact of Land Consolidation in Galicia, Land Use Policy, 321: 1-13.

9. Demetriou, D., Stillwell, J., See, L. 2011. Land Consolidation in Cyprus: Why is an Integrated Planning and Decision Support System Required? Land use Policy, 29(1): 131-142.
10. DSİ. 2014. Stratejik Plan. T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı, Ankara.
11. Ekinci, K. ve Sayılı, M. 2010. Tarım Arazilerinin Parçalanmasını Önlemeye Yönelik Mevzuat Üzerine Bir İnceleme, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 27(2): 121-129.
12. Hartvigsen, M. 2014. Land Mobility in a Central and Eastern European Land Consolidation Context, Nordic Journal of Surveying and Real Estate Research, 10(1): 23-46.
13. Hartvigsen, M. 2015. Experiences With Land Consolidation and Land Banking in Central and Eastern Europe After 1989. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Working Paper No.26, Rome.
14. Kalkınma Bakanlığı. 2007. 9.Kalkınma Planı Toprak ve Su Kaynaklarının Kullanımı ve Yönetimi Özel İhtisas Komisyon Raporu. Ankara.
15. Kalkınma Bakanlığı. 2013. 10.Kalkınma Raporu. Ankara
16. Kalkınma Bakanlığı. 2014. 10. Kalkınma Raporu Tarım Özel İhtisas Komisyonu Tarım Arazilerinin Sürdürülebilir Kullanımı Çalışma Gurubu Raporu. Ankara.
17. Küsek, G. 2008. Arazi Toplulaştırması. II.Kadastro Kongresi.
18. Küsek, G. 2014. Türkiye'de Arazi Toplulaştırmasının Yasal Durumu ve Tarihsel Gelişimi, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 29 (1):1-6.
19. Peker, M. ve Dağdelen, N. 2016. Aydın'da Arazi Toplulaştırmasının Arazi Varlığı Üzerine Etkisi, Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 13(1):7-17.
20. Podhrazska, J., Vaishar, A., Toman, F., Knotek, J., Sevelova, M., Stonawska, K., Vasylchenko, A., Karasek, P. 2015. Evaluation of Land Consolidation Process By Rural Stakeholders, European Countryside, (3): 144-155.
21. Resmi Gazete. 2005a. Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu. Resmi Gazete. 2005b. Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu Uygulama Yönetmeliği. Resmi Gazete. 2014. Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun.
22. Resmi Gazete. 2017. Bazı ovaların Büyük Ova Koruma Alanı Olarak Belirlenmesine İlişkin Karar.
23. Sönmezyıldız, E. ve Çakmak, B. 2013. Eskişehir Beyazaltın Köyü Arazi Toplulaştırma Alanında Sulama Performansının Değerlendirilmesi, Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 26(1):33-40.
24. Şişman, C.B. ve Bilgin, C. 2016. Trakya Bölgesinde Arazi Toplulaştırma Uygulamalarının Üretici Boyutundaki Başarısı, Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 13(4): 52-60.
25. Tekelioğlu, Y. 2010. Toprak Reformu ve Türkiye Uygulamaları, Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi, 19: 43-80.
26. Tekin, H.H. 2006. Nitel Araştırma Yönteminin Bir Veri Tekniği Olarak Derinlemesine Görüşme, İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, (13):101-116.
27. TÜİK, 2001. Genel Tarım Sayımı. ISBN 975-19-3557-1, Yayın Numarası: 2898.Ankara.
28. Tüzüner, Ö. ve Öz, K. 2014. Aile Çiftçiliğinin Türk Hukuku Yönünden Değerlendirilmesi, Aile Çiftçiliği Sempozyumu, 30-31 Ekim 2014, Ankara, s.140-147.
29. Yavuz, C. ve Topuz, M. 2015. Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu'nun Miras Hukukuna İlişkin Hükümlerinde Yaptığı Değişiklikler, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 21(2): 663-700.
30. Yu, G., Feng, J., Lin, X., Hu, L., Yang, S. 2009. The Identification and Assesment of Ecological Risk For Land Consolidation Based on the Anticipation of Ecosytem Stabbilization : A Case Study in Hubei Province, China, Land Use Policy, 27(2010): 293- 303.