İktisatın Unutulmuş Çocuğu: Tarım Sektörü ve Tarımın Orta Doğu’daki Geleceği
Öz
Amaç: Bu yazıda, gün geçtikçe daha fazla önem kazanan gıda güvencesi ve tarım sektöründe sürdürülebilirlik konularını Orta Doğu bölgesi üzerinden inceleyerek ele alıyoruz.
Tasarım/Metodoloji/Yaklaşım: Çalışmamızda Mısır, Lübnan ve Türkiye’nin tarım sektöründeki kırılganlıklar ve gıda güvencesi risklerini incelerken, tarım politikalarına ve bu politikaların ekonomi açısından ne gibi etkilere sebep olduğunu kısaca ele almaya çalışıyoruz.
Bulgular: 1980’lerde başlayan liberalizm akımıyla uluslararası ekonomik ilişkilerde ve ülkelerin bireysel politikalarında değişimler görülmüş, ekonomide kamu sektörünün rolü ve devlet müdahaleciliği oldukça azaltılmış, piyasa odaklı bir düzen mekanizması izlenmiştir. Neoliberalist düşünürlerin iddialarının aksine, bu durum gelişmekte olan ülkelerin tarım sektörleri ve üretimleri üstünde pozitif etkilere yol açmamıştır. Ticarette de liberalleşme ile gıda ürünlerinde ve/veya tarımsal girdilerde ithalata bağımlılık ortaya çıkmıştır. Mısır’da tarımsal üretimin yurt içi talebi karşılamakta yetersiz kalması, ekonominin bu talebi ithalatla karşılamak için yeterince güçlü olmaması, politik dengesizliklerin beraberinde getirdiği verimsiz tarım politikaları gıda güvencesini tehlikeye sokmaktadır. Lübnan’ın da iklimsel ve coğrafik kısıtlamalar sonucu yaşadığı tarımsal üretim sıkıntıları, ekonomik yetersizlik, çarpık kentleşme ve etkin olmayan devlet politikaları, ülkenin gıda güvencesi açısından sorun yaşamasına sebep olmaktadır. Türkiye’de ise özellikle son yıllarda devletin önemli tarım kurumlarını özelleştirmeye gitmesi, çiftçilere verilen desteklerin ve tarımsal politikalarının yetersizliği sonucunda potansiyelinin altında performans gösterdiğini görüyoruz. Dünyanın yaşadığı zor dönemi de göz önüne aldığımızda Mısır, Lübnan ve Türkiye’de gıda güvencesinin ve tarımsal üretimin, kapsamlı tarımsal politikalar aracılığıyla iyileştirilmesi bir zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır.
Özgünlük/Değer: Bu çalışmamızda Mısır, Lübnan ve Türkiye’nin tarım sektörlerinin karşılaştırmalı analizini yaparak özellikle Orta Doğu’da önemi gittikçe artan gıda güvencesi meselesine dikkat çekmeyi amaçlamaktayız.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abou-Najem, S., Palacios-Rodríguez, G., Darwish, T., Faour, G., Kattar, S., Clavero Rumbao, I., & Navarro-Cerrillo, R. M., 2019. Land Capability for Agriculture, Hermel District, Lebanon. Journal of Maps, 15: 1–9.
- Akder, A. H., 2006. Doha Gelişme Gündemi ve Türkiye. İktisat Dergisi, 477, Ekim 2016, 15-19. Akder, A. H., 2010. Kırsal kalkınma politikasına yeni yaklaşımlar. Görüş, Sayı 64, 56-60.
- Aytekin, A., Ayaz, A. and Tüminçin, F., 2019. Intelligent and Natural Agriculture With Industry 4.0. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 21(3), 938-944.
- Bahn, R. A., Nisr, R. and El Labban, S., 2018. Food Policy in Lebanon. Reference Module in Food Science. London, UK.
- Bayraç, H. N. ve Doğan, EM., 2015. Türkiye’de İklim Değişikliğinin Tarım Sektörü Üzerine Etkileri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, Nisan 2016, 11(1), 23-48.
- Bogardi, J. J. and Renaud F. G., 2005. Food Security, Water Scarcity and Human (in)Security: The Role of UNU-EHS. Food Security under Water Security in the Middle East: Problems and Solutions. 57-63.
- Bush, R. 2010. “Food Riots: Power, Poverty, and Protest” Journal of Agrarian Change, January 2010, p. 119-129.
- Cassing, J., S. Nassar, G. Siam, and H. Mousa. 2009. “Arab Republic of Egypt.” In Distortions to Agricultural Incentives in Asia, edited by Kym Anderson and William A. Masters, 71–98. World Bank. Retrieved April 28, 2020 from http://elibrary.worldbank.org.offcampus.lib.washington.edu/docserver/download/9780821376621.pdf
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği, İşletme
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Mislina Ersöz
*
Bu kişi benim
0000-0001-7780-0995
Türkiye
Esra Bingöl
Bu kişi benim
0000-0001-6438-9594
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Temmuz 2022
Gönderilme Tarihi
19 Ocak 2021
Kabul Tarihi
7 Haziran 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 28 Sayı: 1
Cited By
An Analysis of the Relationship between Interest-Free Financing of Agricultural Production and Agricultural Growth Using Contemporary Econometric Methods
Kocatepe İslami İlimler Dergisi
https://doi.org/10.52637/kiid.1508721Tarımda Dijital Dönüşüm ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Üzerinden Çok Boyutlu Bir Değerlendirme
İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.15869/itobiad.1744124