TÜRKİYE'DE TARIM SEKTÖRÜNDE KULLANILAN MAZOTA YÖNELİK VERGİ VE DESTEKLER

Öz

Türkiye'de tarım sektöründe artan makineleşmeyle birlikte mazot kullanımı da artmıştır. Bunun sonucunda mazot, tarımsal ürün maliyetleri içerisinde önemli bir paya sahip olmuştur. Mazot fiyatlarındaki artış seyri Türkiye'de tarım sektörüne yönelik mazot desteklemelerini zorunlu hale getirmiştir. Özellikle 2000 sonrası dönemde çiftçilere mazot desteği verilmeye başlanmıştır.Tarım kesimine yönelik mazot desteklemeleri ile mazottan alınan vergiler ve mazot fiyatları karşılaştırıldığında desteklerin çok yüksek boyutlarda olmadığı söylenebilir. Türkiye'de mazot vergileme açısından iyi bir gelir kaynağı olarak görülmüştür. Türkiye'nin mazot fiyatları diğer ülkelerle karşılaştırıldığında, en yüksek mazot fiyatlarının uygulandığı ülkelerden biri olduğu görülmektedir. Türkiye'de artan tarımsal girdi fiyatları ile birlikte, tarım ürünleri fiyatlarındaki reel düşüş, Türkiye tarımında yaşanan krizi daha da derinleştirebilir

Anahtar Kelimeler

• Mazot, Vergi, Destekleme, Tarım, Türkiye

Taxes and Subsidies for Diesel Fuel Used in Turkey's Agricultural

Öz

Usage of diesel fuel increased in parallel with the increased usage of machines in the agricultural Sector in Turkey. Consequently, the cost of diesel fuel has taken a substantial share within the cost of agricultural products. The ongoing rising trend in diesel fuel prices forced subsidies for diesel fuel to be granted in Turkey's agricultural sector. Farmers have been granted subsidies for diesel fuel especially after the year 2000. When the subsidies for diesel fuel in the agricultural sector are compared with diesel fuel prices along with the taxes levied on the diesel fuel, it can be said that the level of subsidies for diesel fuel used in the agricultural sector are not too high. Diesel fuel is seen as a good source of income in Turkey in terms of taxation. A comparison of the price of diesel fuel in Turkey with the price of diesel fuel in other countries showed Turkey among the countries having the highest diesel fuel prices. Increasing agricultural production costs along with the decline in the prices of agricultural products in Turkey may deepen the ongoing crisis in Turkey's agricultural sector

Anahtar Kelimeler

• Diesel Fuel, Tax, Subsidization, Agriculture, Turkey

Kaynakça

1. SONUÇ Dünyada artan petrol kullanımı birlikte artan
2. Ali, M., B., 2002. Characteristics and Production Costs of U.S. Wheat Farms, Statistical Bulletin Number 974-5. U.S. Department of Agriculture, Washington, D.C., 2002.
3. bu ülkelerin en önemli vergi gelirleri arasına girmiştir.
4. Türkiye'de de artan akaryakıt kullanımına paralel
5. tarımda da artan makineleşmeyle birlikte, mazot
6. kullanımı hızla artmaktadır. Türkiye özellikle,
7. akaryakıta uyguladığı ÖTV ve KDV oranları ile
8. dünyada ön plana çıkan ülkelerden biri olmuştur.

9. Akdemir, Ş., Şengül, H., Gül, A., Yurdakul, O.,Berk, Y., Ören, N., 1994. Çukurova Bölgesi Tarım İşletmelerinde Önemli Ürünlerde Girdi-Çıktı İlişkisinin Değerlendirilmesi ve İzlenmesi. Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu. Tarım ve Ormancılık Araştırma Grubu, Proje No:TAOG-941, 128s.Adana.
10. Küreselleşmeyle süreciyle artan rekabet,
11. Akder, H., 1998. Türkiye'de Tarımsal Mekanizasyon ve
12. akaryakıt fiyatlarının yükselişi, Türkiye'de tarım
13. kesiminde kullanılan akaryakıttan alınan yüksek
14. vergileri daha da tartışılır hale gelmiştir. Türkiye'de
15. yılında 1 kg buğday ile 1.07 lt mazot
16. alınabilirken, 2000'lerde bu değer 0.32 lt ve 2008
17. yılında 0.17 lt'ye düşmüştür. İşgücü. Türkiye'de Tarımsal Yapı ve İstihdam. T.C. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü Yayın No: 2210. Ankara.
18. Aktaş, E., Yurdakul, O., 2005. Ç.Ü. Destekleme ve Teknoloji Politikalarının Çukurova Bölgesinde Mısır Tarımı Üzerine Etkisi, Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi. Cilt 20. Sayı 2 (19-28). Adana.
19. Türkiye'de bitkisel ürünler ile ilgili yapılan
20. maliyet ve arz duyarlılığı analizlerinde de mazot
21. girdisi ön plana çıkmaktadır. Bu durum, mazotu en
22. önemli destekleme politikası araçlarından biri
23. yapmaktadır. Türkiye'de ve ABD'de çeşitli ürünler
24. itibariyle toplam üretim masrafları içinde mazot
25. maliyetlerinin oranları karşılaştırıldığında;
26. Türkiye'deki tarımsal üretim maliyeti içinde, mazotun
27. oranının ABD'ye göre 4-5 kat daha fazla olduğu gözlenmektedir.
28. Aktaş, E., 2006. Çukurova Bölgesi'nde Pamuk Arz Duyarlılığının Tahmini Üzerine Bir Çalışma. Tarım Ekonomisi Dergisi, 2006 yılı 12. Cilt 2. İzmir.
29. Anonim, 2008. Petrol Sanayi Derneği 2007 Sektör Raporu. İstanbul.
30. Brooks, N., L., 2001. Characteristics and Production Costs of U.S. Cotton Farms, Statistical Bulletin Number 974- 2. U.S. Department of Agriculture, Washington, D.C., 2001.
31. Dellal, İ., Özat, H., Özüdoğru, T., 2007. Tarımda Mazot
32. 'li yıllardan sonra artmaya devam eden
33. Kullanımı ve Mazot Destekleri Çalışma Raporu. Tarım
34. ve Köyişleri Bakanlığı Tarımsal Ekonomi Araştırma
35. Enstitüsü. Yayın No: 163. Ankara.
36. desteklemelerini gündeme getirmiştir. Bu yüzden,
37. yılında çiftçilere mazot desteği verilmeye
38. başlanmıştır. Fakat mazottan alınan yüksek vergiler ile
39. verilen mazot desteği kıyaslanamayacak ölçüde düşük
40. kalmıştır. 2008 yılında mazot destekleme kapsamında
41. çiftçiye verilen desteğin on katı, tarımda kullanılan
42. mazot için alınan vergi ile geri alınmıştır. Hatta
43. Türkiye'de tarıma verilen toplam desteğin (DGD,
44. gübre ve mazot desteği), yalnızca mazottan alınan
45. vergi ile hemen hemen geri alındığı söylenebilir.
46. Enerji Bakanlığı, 2008. Tarım Sektörü Enerji Tüketimi. http://www.enerji.gov.tr/istatistik.asp. (Erişim: 01.12.2008).
47. FAO 2008. FAOSTAT Agriculture Data. http:www// a p p s . f a o . o r g / p a g e / c o l l e c t i o n s ? s u b s e t = agriculture.Paris. (Erişim: 05.11.2008).
48. Foreman, L. 2001. Characteristics and Production Costs of U.S. Corn Farms, Statistical Bulletin Number 974. U.S. Department of Agriculture, Washington, D.C., 2001
49. Kibritçioğlu, A., Kibritçioğlu, B., 1999. Ham Petrol ve
50. Türkiye'de özellikle akaryakıtta uygulanan
51. Akaryakıt Urunu Fiyat Artışlarının Türkiye'deki
52. Enflasyonist Etkileri. T.C. Başbakanlık Hazine
53. Müsteşarlığı Ekonomik Araştırmalar Genel
54. Müdürlüğü. Araştırma-İnceleme Dizisi No:21. Ankara etkinsizleştirmektedir. Bu yüzden, Türkiye'de mali
55. politikalar oluşturulurken üretim destek politikaları
56. v e y a ü r e t i m e y ö n e l i k d e s t e k p o l i t i k a l a r ı
57. oluşturulurken mali politikalar iyi incelenmelidir.
58. yılında başlayan küresel mali kriz için bazı
59. sektörlere uygulanan ÖTV ve KDV indirimlerinin,
60. tarımda kullanılan mazot için de uygulanması
61. gerekmektedir. Bununla birlikte, tarımsal girdi
62. destekleri daha da arttırılmalıdır. Aksi durumda,
63. yaşanan krizden önemli düzeyde etkilenen
64. sektörlerden birinin de tarım sektörünün olacağı ve
65. Türkiye'deki tarımsal ithalatın daha fazla artacağı
66. öngörülebilir. Artan tarımsal girdi fiyatları ile birlikte,
67. tarım ürünleri fiyatlarındaki reel düşüş, Türkiye
68. tarımında yaşanan krizi daha da derinleştirebilecektir.
69. Koç A, A, F. Budak, H. Tanrıvermiş, Budak F., Gündoğmuş, E., İnan, İ., H., Kubaş, A., Özkan, B., 2001. Türkiye Tarımında Kimyasal İlaç Kullanımı: Etkinsizlik, Sorunlar ve Alternatif Düzenlemelerin Etkileri. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Ekonomisi Araştırma Enstitüsü. TEAE Yayınları, Yayın No:63.Ankara.
70. Köymen, O., 1999. “Cumhuriyet Döneminde Tarımsal Yapı ve Tarımsal Politikalar” 75 Yılda Köylerden Şehirlere, Tarih Vakfı Yayınları, İstanbul.
71. Kulu, M., B., 2001. Akaryakıt Üzerinden Alınan Vergilerde AB Ülkeleri Vergi Yapısı ve ATV ile Karşılaştırması. Vergi Dünyası. Sayı 236, Nisan 2001.
72. Livezey, J., Foreman, L. 2004. Characteristics and Production Costs of U.S. Rice Farms, Statistical Bulletin Number 974-7. U.S. Department of Agriculture, Washington, D.C., 2004.
73. Maliye Bakanlığı; 2009. Muhasebat Genel Müdürlüğü. http://www.muhasebat.gov.tr/ ekogosterge/index.php (Erişim: 09.11.2008).
74. OECD, 2007. Economic, Environmental and Social Statistics - ISBN 92-64-02946-X - © OECD 2007
75. OECD, 2008. Energy Prices&Taxes, Quarterly Statistics, Fourth Quarter. IEA Statistics, International Energy Agency.
76. P E T D E R , 2 0 0 8 . 2 0 0 7 Y ı l ı S e k t ö r R a p o r u , www.petder.org.tr. (Erişim: 01.10.2008).
77. Taşyürek A.,2007. Mazot Üzerinden Siyaset Yapmak, www.muhasebe.com.tr, (Erişim: 17.11.2009).
78. TMO,2008. Buğday Fiyatları. Toprak Mahsulleri Ofisi.www.tmo.gov.tr. (Erişim: 15.10.2008).
79. TÜİK, Çeşitli Yıllar.Türkiye İstatistik Kurumu, www.tuik.gov.tr. (Erişim: 01.12.2008).
80. TZOB,2008. Türkiye Mazot Raporu (Yayınlanmamış). Türkiye Ziraat Odaları Birliği. Ankara. (Erişim: 05.12.2008).
81. Washington State Department of Revenue, 2009. Special Notice: Farm Fuel Users Sales and Use Tax Exemption Update. http://dor.wa.gov/Docs/Pubs/SpecialNotices/ 2006/sn_06_farm_fuel_exemptions.pdf).
82. Yavuz, F., Tan, D., Ertürk, Y., E., 2003. Tarım Sektöründe Kullanılan Motorinin Sübvanse Edilmesinin Türkiye Tarımına Olası Etkileri”,. ODTÜ Ekonomi Kongresi, 6-9 Eylül 2003, Ankara.
83. (ii) OECD, 2008 “Energy Prices and Taxes” ve Enerji Bakanlığı istatistiklerinden derlenmiştir ve ABD dolar kuru 1.3 TL olarak belirlenmiştir. Sorumlu Yazar Erkan AKTAŞ
84. [e-mail] Geliş Tarihi Kabul Tarihi :01.02.2010