Yıl 2019, Cilt 38 , Sayı 66, Sayfalar 479 - 499 2019-09-30

“ORTANIN SOLU” DÜŞÜNCESİNDE KEMALİZM
KEMALISM IN “LEFT OF CENTER” THOUGHT

İhsan Ömer Atagenç [1]


Türk siyasal hayatının 1960’lı yıllara damgasını vuran en önemli gelişmelerden bir tanesi ülkenin kurucu ideolojisinin temsilcisi olan CHP’de yaşanan değişim ve dönüşüm sürecidir. 27 Mayıs askeri müdahalesinin ardından gelişen süreçte sol siyasetin artan etkisi CHP’nin de bu dönüşüme dahil olmasını beraberinde getirmiştir. CHP açısından 27 Mayıs sonrası dönem yeni bir sürecin başlangıcına da işaret etmektedir. Siyasal olarak sol bir söyleme sahip bu dönemdeki değişimin adı “Ortanın Solu” olarak tanımlanmıştır. “Ortanın Solu”, CHP’nin Avrupa merkezli bir sosyal demokrasi düşüncesi ile daha yakın ilişki kurmasını sağlamıştır. Sosyal demokrasi söyleminin geleneksel sola karşı eleştirel tutumu CHP’yi de etkisi altına almıştır. “Ortanın solu” düşüncesi, “radikal” olarak tarif edilen ve daha çok SSCB eksenli bir sosyalizm siyasetine alternatif olmayı amaçlamıştır. Avrupa solu içindeki Stalinizm eleştirilerinin Türkiye’deki yansıması olarak görebileceğimiz “Ortanın Solu” düşüncesi benzer bir biçimde Türkiye tarihine de eleştirel bir perspektiften bakmıştır. Tek parti dönemi ve Kemalizm de bu eleştirilerin merkezinde yer almaktadır. Kemalizmin sosyalist sol içinde tartışılmaya başlandığı bu dönemde CHP de bu tartışmalara dahil olmuştur. Asya Tipi Üretim Tarzı (ATÜT) tartışmaları aracılığı ile merkeziyetçilik ve bürokrasi üzerine pek çok eleştiri getirilmiştir. Kurtuluş Savaşı ve tek parti dönemi de bu eleştiri sürecine dahil edilmiştir.

CHP, Ortanın Solu, Sosyal Demokrasi, Tek Parti Dönemi
  • Ahmad, F., Modern Türkiye’nin Oluşumu, Çev. Yavuz Alogan, Kaynak Yayınları, İstanbul 2012.Atılgan, G., “Türkiye Sosyalist Hareketinde Anti-Emperyalizm ve Bağımsızlıkçılık (1920-1970)”, Modern Türkiye’de Siyasal Düşünce: Sol, Ed. Murat Gültekingil, Cilt 8, İletişim Yayınları, İstanbul 2007, s. 661-704.Bora, T., Cereyanlar: Türkiye’de Siyasi İdeolojiler, İletişim Yayınları, İstanbul 2017.Bozkurt, C. E., Kemalizm, Marksizm ve Ecevit, Boğaziçi Yayınları, İstanbul 1976.Cem, İ., Sosyal Demokrasi –ya da Demokratik Sosyalizm- Nedir, Ne Değildir, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2010.Cumhuriyet Halk Partisi Programı 1976, Ajans Türk Matbaacılık Sanayi, Ankara 1976.Çolak, M., Bülent Ecevit, İletişim Yayınları, İstanbul 2016.Coşkun, A., Cumhuriyet Halk Partisi ve Demokratik Sol, Tekin Yayınevi, İstanbul 1978.Demokratik Sol Düşünce Forumu, Kalite Matbaası, Ankara 1974.Ecevit, B., Atatürk ve Devrimcilik, İş Bankası Yayınları, İstanbul 2015.Ecevit, B., Demokratik Sol, İş Bankası Yayınları, İstanbul 2010.Ecevit, B., Ortanın Solu, Üçüncü Baskı, Ulusal Basımevi, Ankara 1966. Eley, G., Demokrasiyi Kurmak: Avrupa Solunun Tarihi 1850-2000, Çev. Ahmet Yiğit Güney, Doruk Yayınları, İstanbul 2008.Emre, Y., CHP, Sosyal Demokrasi ve Sol. Türkiye’de Sosyal Demokrasinin Kuruluş Yılları (1960-1966), İletişim Yayınları, İstanbul 2015.Emrealp, S., Sosyal Demokrasi’den “Sosyal Demokrasi”ye…, Afa Yayınları, İstanbul 1991.Güneş, T., Araba Devrilmeden Önce, Kaynak Yayınları, İstanbul 1983.Güneş, T., Türk Demokrasisinin Analizi, Yay. Haz. Hurşit Güneş, Agora Kitaplığı, İstanbul 2009.Hatipoğlu, A., CHP’nin İdeolojik Dönüşümü: Kemalizmden Sosyal Demokrasi’ye, Kaynak Yayınları, İstanbul 2012.İşyar, Ö. G., Karşılaştırmalı Dış Politikalar: Yöntemler-Modeller-Örnekler ve Karşılaştırmalı Türk Dış Politikası, Dora Yayınları, Bursa 2013.Kili, S., 1960-1975 Döneminde Cumhuriyet Halk Partisinde Gelişmeler, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, İstanbul 1976.Koç, A., CHP’de “Ortanın Solu” Söylemi ve 1965 Seçimleri, Dezanj Yayınları, İstanbul 2014.Ölçen, A. N., Demokratik Sosyalizme Giriş, Ayyıldız Matbaası, Ankara 1976.Özdalga, H., Sosyal Demokrasinin Kuruluşu, İmge Kitabevi Yayınları, Ankara 2001.Perek, H., Ecevit Tipi “Ortanın Solu” Sosyalizmdir, Balkanoğlu Matbaacılık, Ankara 1967.Sönmezoğlu, F., II. Dünya Savaşı’nda Günümüze Türk Dış Politikası, Der Yayınları, İstanbul 2006.Şener, M., Türkiye Solunda Üç Tarz-ı Siyaset: Yön, MDD ve TİP, Yordam Kitap, İstanbul 2010.Uyar, H., İki Darbe Arasında CHP 1960-1971, Doğan Kitap, İstanbul 2017.
Birincil Dil tr
Konular Tarih
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-8853-4749
Yazar: İhsan Ömer Atagenç
Kurum: KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Eylül 2019

Bibtex @araştırma makalesi { tariharastirmalari548427, journal = {Tarih Araştırmaları Dergisi}, issn = {1015-1826}, address = {dtcftarih@humanity.ankara.edu.tr}, publisher = {Ankara Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {38}, pages = {479 - 499}, doi = {10.35239/tariharastirmalari.548427}, title = {“ORTANIN SOLU” DÜŞÜNCESİNDE KEMALİZM}, key = {cite}, author = {Atagenç, İhsan Ömer} }
APA Atagenç, İ . (2019). “ORTANIN SOLU” DÜŞÜNCESİNDE KEMALİZM. Tarih Araştırmaları Dergisi , 38 (66) , 479-499 . DOI: 10.35239/tariharastirmalari.548427
MLA Atagenç, İ . "“ORTANIN SOLU” DÜŞÜNCESİNDE KEMALİZM". Tarih Araştırmaları Dergisi 38 (2019 ): 479-499 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/tariharastirmalari/issue/48588/548427>
Chicago Atagenç, İ . "“ORTANIN SOLU” DÜŞÜNCESİNDE KEMALİZM". Tarih Araştırmaları Dergisi 38 (2019 ): 479-499
RIS TY - JOUR T1 - “ORTANIN SOLU” DÜŞÜNCESİNDE KEMALİZM AU - İhsan Ömer Atagenç Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.35239/tariharastirmalari.548427 DO - 10.35239/tariharastirmalari.548427 T2 - Tarih Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 479 EP - 499 VL - 38 IS - 66 SN - 1015-1826- M3 - doi: 10.35239/tariharastirmalari.548427 UR - https://doi.org/10.35239/tariharastirmalari.548427 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Tarih Araştırmaları Dergisi “ORTANIN SOLU” DÜŞÜNCESİNDE KEMALİZM %A İhsan Ömer Atagenç %T “ORTANIN SOLU” DÜŞÜNCESİNDE KEMALİZM %D 2019 %J Tarih Araştırmaları Dergisi %P 1015-1826- %V 38 %N 66 %R doi: 10.35239/tariharastirmalari.548427 %U 10.35239/tariharastirmalari.548427
ISNAD Atagenç, İhsan Ömer . "“ORTANIN SOLU” DÜŞÜNCESİNDE KEMALİZM". Tarih Araştırmaları Dergisi 38 / 66 (Eylül 2019): 479-499 . https://doi.org/10.35239/tariharastirmalari.548427
AMA Atagenç İ . “ORTANIN SOLU” DÜŞÜNCESİNDE KEMALİZM. TAD. 2019; 38(66): 479-499.
Vancouver Atagenç İ . “ORTANIN SOLU” DÜŞÜNCESİNDE KEMALİZM. Tarih Araştırmaları Dergisi. 2019; 38(66): 499-479.