Araştırma Makalesi

Sıfat-ı Müşebbehenin Amel Etmesi ve Anlam Özellikleri

Cilt: 7 Sayı: 4 29 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Sıfat-ı Müşebbehenin Amel Etmesi ve Anlam Özellikleri

Öz

İslam tarihinde Câhiliyye Dönemi olarak kabul edilen zaman diliminde Arap dili, her kabilenin kendi aralarında konuştukları özel lehçelerini oluşturmalarıyla gelişmeye başlamış ve bölgede yaşayan Araplar arasında edebî bir dil hâline gelmiştir. Arapça Câhiliyye dönemi Arap şairlerinin şiirlerinden sonra Kur’ân’ın Arapça inmesiyle de Araplardan başka diğer insanlar arasında da yayılmıştır. Çünkü İslâmiyetin fetihler yoluyla Arap Yarımadasının dışında yayılmasıyla beraber bölgedeki birçok devletin anadili Arapça olmaya başlamıştır. Bunun yanında, milletine bakılmaksızın, Müslümanların tamamının da dînî anlamda ibadet dili hâline gelmiştir. Bu gelişmeler neticesinde Arapça, İslâmiyetin ilk asırlarından itibaren, Nahiv ilmi, Sarf ilmi ve Lugat ilmi gibi ana kısımlara ayrılmış ve bu ilim dallarına göre de anlamlı cümlelerin dilbilim ve anlambilim yönünden kuralları belirlenmiştir. Arapça dilbilimi ve anlambilimi açısından anlamlı cümleyi oluşturan kelimeler isim, fiil ve harf olmak üzere üç çeşittir. İsimlerin de kendi arasında birtakım sınıflandırılması vardır. Araştırmamızda ele aldığımız sıfat-ı müşebbehe konusu genel anlamda Arapça gramerde yani sarf ve nahiv ilimlerinde fiil, isim ve harf grubundan isim konusunda incelenmektedir. Şöyle ki Arapçada isimler de kendi arasında câmid ve türemiş isim olmak üzere iki kısma ayrılır. Nahiv ve sarf ilimleri açısından türemiş (mutasarrıf) isimlerin sayısı değişmektedir. İsm-i fâil, ism-i mefûl, sıfat-ı müşebbehe, mübâlağa sîgası ve ism-i tafdil mutasarrıf kelimelerdendir. Bu isimler nahiv açısından daha çok amel yönüyle, sarf açısından ise vezinleri yönünden ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmamızda Arapça cümle diziminde önemli bir yere sahip olan sıfat-ı müşebbehe olan isimlerin amel etme şartlarının yanında anlamlı cümle dizimi içindeki zaman ve sübut anlamları, diğer isimler ile arasındaki kullanım farklılıkları, Arapça cümleler ve Kur’ân-ı Kerimden ayetler ile örneklendirerek açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ‘Abbas, Hasan. 1971. en-Nahvu’l-Vâfî,. Kahire: Daru’l-Ma‘arif.
  2. el-Alûsî, Şihâbuddin Mahmud b.‘Abdullah el-Hüseynî. t.y. Ruhu’l-Ma‘ânî fi Tefsîri’l-Kur’âni’l- ‘Azîm. Daru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye.
  3. el-Antâkî, Muhammed. t.y. el-Muhît fî Usûli’l-‘Arabiyye Sarfihâ ve Nahvihâ. Beyrut: Daru’ş-Şarki’l-‘Arabiyye.
  4. Cemâleddîn b. Hişâm, Ebû Muḥammed ʿAbdullâh b. Yûsuf b. Aḥmed b. ʿAbdullâh İbn Yûsuf، Cemâleddîn İbn Hişâm. 1383. Şerḥu Ḳaṭru’n-Nedâ ve Bellu’ṣ-Ṣadâ. Kahire: y.y.
  5. Cemâleddîn b. Hişâm, Ebû Muḥammed ʿAbdullâh b. Yûsuf b. Aḥmed b. ʿAbdullâh İbn Yûsuf، Cemâleddîn İbn Hişâm. t.y.-a. Evḍaḥu’l-Mesâlik ilâ Elfiyyeti İbn Mâlik. b.y.: Dâru’l-Fikr li’t-Ṭabâʿati ve’n-Neşri ve’t-Tevzîʿi.
  6. Cemâleddîn b. Hişâm, Ebû Muḥammed ʿAbdullâh b. Yûsuf b. Aḥmed b. ʿAbdullâh İbn Yûsuf، Cemâleddîn İbn Hişâm. t.y.-b. Şerḥu Şuẕûri’ẕ-Ẕeheb fî Mʿarifeti Kelâmi’l-ʿArab. Suriye: y.y.
  7. ed-Damâminî, Bedreddin. t.y. el-Menhelu’s-Sâfî fî Şerhi’l-Vâfî. Beyrut: Dâru’l-Kutȗbi’l-’İlmiyye.
  8. Dayf, Şevkî. t.y. el-Medârisü’n-Nahviyye. Mısır: Dâru’l-Ma‘ârif.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

30 Ekim 2022

Kabul Tarihi

7 Aralık 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 7 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Yenice, M. (2022). Sıfat-ı Müşebbehenin Amel Etmesi ve Anlam Özellikleri. Turkish Academic Research Review, 7(4), 983-1004. https://doi.org/10.30622/tarr.1196491
AMA
1.Yenice M. Sıfat-ı Müşebbehenin Amel Etmesi ve Anlam Özellikleri. tarr. 2022;7(4):983-1004. doi:10.30622/tarr.1196491
Chicago
Yenice, Mehmet. 2022. “Sıfat-ı Müşebbehenin Amel Etmesi ve Anlam Özellikleri”. Turkish Academic Research Review 7 (4): 983-1004. https://doi.org/10.30622/tarr.1196491.
EndNote
Yenice M (01 Aralık 2022) Sıfat-ı Müşebbehenin Amel Etmesi ve Anlam Özellikleri. Turkish Academic Research Review 7 4 983–1004.
IEEE
[1]M. Yenice, “Sıfat-ı Müşebbehenin Amel Etmesi ve Anlam Özellikleri”, tarr, c. 7, sy 4, ss. 983–1004, Ara. 2022, doi: 10.30622/tarr.1196491.
ISNAD
Yenice, Mehmet. “Sıfat-ı Müşebbehenin Amel Etmesi ve Anlam Özellikleri”. Turkish Academic Research Review 7/4 (01 Aralık 2022): 983-1004. https://doi.org/10.30622/tarr.1196491.
JAMA
1.Yenice M. Sıfat-ı Müşebbehenin Amel Etmesi ve Anlam Özellikleri. tarr. 2022;7:983–1004.
MLA
Yenice, Mehmet. “Sıfat-ı Müşebbehenin Amel Etmesi ve Anlam Özellikleri”. Turkish Academic Research Review, c. 7, sy 4, Aralık 2022, ss. 983-1004, doi:10.30622/tarr.1196491.
Vancouver
1.Mehmet Yenice. Sıfat-ı Müşebbehenin Amel Etmesi ve Anlam Özellikleri. tarr. 01 Aralık 2022;7(4):983-1004. doi:10.30622/tarr.1196491

Turkish Academic Research Review 
Creative Commons Lisansı Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır.