Kur’an’ı Tercüme Etmiş Olan Mühtedi Hanımlar
Öz
Kadınların Kur’an eksenli çalışmaları Hz. Peygamber döneminden itibaren söz konusudur. Hz. Aişe ile başlatabileceğimiz tefsir çalışmaları yirminci yüzyılın son çeyreğinden itibaren bu alanda çalışma yapan yeni hanımlarla devam etmiştir. Günümüzde Kur’an’ı tefsir eden hanımların sayısında önemli bir artış söz konusudur. Kur’an tercümesi yapan hanımlara gelince, ondokuzuncu asrın ortalarında bir hanımın Kur’an’ı tercüme ettiğine şahit oluyoruz. Yirminci yüzyılın ortalarından itibaren –tefsir yapan hanımların sayısı gibi- Kur’an’ı tercüme eden hanımların sayısı da artmıştır. Bugün muhtelif ülkelerde Kur’an’ı tercüme faaliyeti içinde bulunan sayıları dikkat çekecek kadar çok hanım bulunmaktadır. Çalışmada bu hanımlardan ihtida ederek Müslüman olanlar ve yapmış oldukları tercümeler üzerinde durulmaktadır. Allah’ın hidayet nasip ettiği bu kadınlar muhtelif milletlere mensupturlar. Aralarında Rus, Amerikalı, İngiliz, Macar veya başka ülkelerden olanlar vardır. Bunların Kur’an’la tanışmaları farklı farklı olduğu gibi her birinin ihtida hikayesi de kendine özgüdür. Daha önce yayımlanan bir çalışmada Müslüman bir ailede doğup İslâmî bir çevre içinde büyüyen hanımların yapmış olduğu Kur’an tercümeleri işlenmiş idi. Burada ondan farklı olarak daha önce Müslüman değilken sonra İslam’la şereflenen hanımlar ve onların tercümeleri ele alınmaktadır. Kur’an’ı tercüme ettiği halde Müslüman olmayan hanımlar da vardır. İhtida etmiş hanımlar ile gayrimüslim hanımların yapmış oldukları Kur’an tercümelerine tek bir çalışmada yer vermek, makalenin sınırlarını aşacağından gayrimüslim hanımların Kur’an tercümelerini başka bir çalışmada incelemek düşüncesindeyiz. Burada yalnızca Kur’an’ı tercüme ettiğini tespit edebildiğimiz mühtedi Müslüman hanımların hayatları ve tercümeleri hakkında kısa bazı bilgiler verilmekte; tercüme yöntemlerine işaret edilmektedir. Ayrıca tercümelerinin kaynakları, çevrelerinde ve genel olarak Müslüman kamuoyunda meydana getirdikleri etkiler; bunlara dair oluşan tepkiler de beyan edilmektedir. Tercümelerinin muhtevası ve yaptıkları çevirilere dair örnekler üzerinde –makalenin hacmini büyüteceğinden- yoğunlaşılmamaktadır. Bununla birlikte bazı tercümelerden birkaç örnek verilmektedir. Bu hanımları Kur’an tercüme etmeye sürükleyen saiklere de değinilmektedir. Kur’an’ı tercüme eden mühtedi hanımların bir kısmı bunu tek başına yapmışken, bazıları da ortaklaşa yapmışlardır. Çalışmada bu noktaya da dikkat çekilmekte ve hanımların bu tercümelerdeki payları tespit edilmeye çalışılmaktadır. Mühtedi hanımlardan bazıları Kur’an’ın tamamını çevirirken bir kısmı da Kur’an’ın bazı cüzlerini, bazı surelerini, hatta seçilmiş bazı ayetlerini tercüme etmeyi tercih etmişlerdir. Burada sadece Kur’an’ın tamamını tercüme etmiş olanlar üzerinde durulmaktadır. Çalışmada sıralama, tercümelerin yapıldığı tarihe göre kronolojik olarak verilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Converted Ladies who Have Translated the Qur'an
Öz
The Quran-based work of women has been a topic of discussion since the time of the Prophet Muhammad. Exegesis (Tafsir) studies, which we can initiate with Hz. Aisha, have continued with new ladies working in this field since the last quarter of the 20th century. Today, there is a significant increase in the number of women interpreting the Quran. As for women translating the Quran, we witness a lady translating the Quran in the mid-19th century. Starting from the mid-20th century, just like the number of women engaged in exegesis, the number of women translating the Quran has also increased. Today, there are a considerable number of women in various countries involved in translating the Quran. This study focuses on women who have converted to Islam and their translations. These women, whom Allah has guided, come from various nations, including Russian, American, British, Hungarian, and others. Their encounters with the Quran vary, and each has a unique conversion story. Previously published work has examined Quran translations by women who were born into Muslim families and grew up in Islamic environments. Here, we will focus on women who were not Muslim before but later embraced Islam and their translations. There are also women who have translated the Quran without converting to Islam. Combining the translations of women who converted with those of non-Muslim women in a single study would exceed the scope of this article, so we plan to examine the Quran translations by non-Muslim women in a separate work. In this study, we provide brief information about the lives and translations of converted Muslim women whom we can identify as Quran translators. We also discuss their translation methods. Furthermore, we discuss the sources of their translations, the impact they have had on their communities and the broader Muslim public, and the reactions they have generated. While we do not delve into the content of their translations and specific examples in detail (as it would expand the article's size), we provide a few examples. We also touch upon the motivations that led these women to translate the Quran. Some of the converted women translated the Quran individually, while others did so collectively. This study also highlights this aspect and attempts to determine the contributions of these women in these translations. While some of the converted women translated the entire Quran, others preferred to translate specific sections, chapters, or even selected verses. Here, we only focus on those who translated the entire Quran. The ordering in this study is chronological based on the dates the translations were made.
Anahtar Kelimeler
