Araştırma Makalesi

Bir Bildungsroman Örneği Olarak El-Bâhis ‘Ani’l-Hakîka

Cilt: 6 Sayı: 3 20 Eylül 2021
PDF İndir
EN TR

Bir Bildungsroman Örneği Olarak El-Bâhis ‘Ani’l-Hakîka

Öz

Roman, anlatmaya dayalı bir türdür. O; kişi, zaman, mekân, olay örgüsü ve anlatım teknikleriyle kendine has bir kimlik edinir. Onun günümüzdeki hüviyetini edinmesi destan, hikâye, menkıbe ve mesnevi gibi klasik anlatımlardan aldığı mirasın sonucudur. Tarihî seyir içerisinde farklı çeşitlerine rastlanan romanın bir türü olan bildungsroman, kendine has kurgusuyla dikkat çeker. Kabul gören ilk bildungsroman, 18. yüzyılda Alman yazar Johann Wolfgang von Goethe tarafından kaleme alınan Wilhelm Meister’s Lehrjahre adlı eserdir. Goethe; burada toy bir erkek kahramanın ahlakî, psikolojik ve entelektüel gelişimini işler. Bu romanda kahramanın kemâle ermesi, fizikî açıdan ziyade içsel olarak kademe kademe değerlendirilir. Bu makalede modern Arap romanının tesisi ve ilk modern romanın mahiyetine dair bilgiler değerlendirilmektedir. Daha sonra Türkçede “oluşum romanı”, Arapçada “رواية التشكيل” ve İngilizcede “coming of age” gibi farklı adlarla kendine yer edinen ancak daha çok bildungsroman şeklinde bilinen bu roman türüne ait bilgiler sunulmaktadır. Çalışmada, modern Arap edebiyatının ilk edebî romanı kabul edilen Zeyneb’in bu türdeki aidiyetine bakılarak Arap bildungsromanın tarihî gelişimi üzerinde durulmaktadır. Bu hususta Arap ve Türk romanında bildungsroman olarak değerlendirilen Hüsn-ü Aşk ve es-Sâk ‘alâ’s-sâk gibi çalışmalara da değinilerek İbn Tufeyl’in Hay b. Yakzân isimli hikâyesi üzerinden yeniden bir çerçeve çizilmeye çalışılmaktadır. Araştırmanın ana omurgasını oluşturan el-Bâhis ‘ani’l-hakîka romanının yazarı Muhammed ‘Abdulhalîm Abdullah’a, onun modern Arap romanının teşekkülündeki yerinin tespiti için kısaca değinilmektedir. Abdullah’ın yazarlığının son döneminde kaleme aldığı el-Bâhis ‘ani’l-hakîka, Selmân b. Fârisî’nin hayatını bildungsroman türünde işlemesi açısından önemlidir. Zira araştırmamız, söz konusu eserin bir bildungsroman olduğu üzerine kurgulanmaktadır. Çalışmamızın Arap bildungsromanı üzerine yapılacak araştırmalara katkı sunması öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

yok

Proje Numarası

yok

Kaynakça

  1. ‘Abdullah, Muhammed ‘Abdulhalîm (ts.), el-Bâhis ‘ani’l-hakîka, Dâru’l-kitâbi’l-Mısrî, Kâhire.
  2. ‘Âşûr, Radvâ (2009) el-Hedâsetu’l-mumkine, eş-Şidyâk ve’s-sâk alâ’s-sâk er-rivâyetu’l-ulâ fî’l-edebi’l-‘Arabî’l-hadîs, Dâru’ş-şurûk.
  3. Asutay, Hikmet (2012) “Oluşum Romanı Geleneği̇ ile Günümüzdeki̇ İzleri̇ Üzeri̇ne”, ZfWT Vol. 4, No. 2, ss. 27-35.
  4. Aytekin, Arif (2017), “Delâilü’n-nübüvve’ ye Konu Teşkil Eden İki Sahâbî: ( Selmân-ı Farisî ve Abdullah b. Selâm)” Düzce Üni̇versi̇tesi̇ İlahi̇yat Fakültesi̇ Dergi̇si̇, 1/1, ss. 27-40.
  5. Badawi, M.M. (1992) Modern Arabic Literature, Cambridge University Press.
  6. Bayram, Yavuz (2007) “Bildungsroman Örneği Olarak Hüsn ü Aşk”, İlmî Araştırmalar, Sayı: 23, ss. 7-28.
  7. Er, Rahmi (2015), Modern Mısır Romanı, 1914-1944, Hece Yayınları, Ankara.
  8. Golban, Petru (2017). “Bildungsromanın Tarihsel Gelişimine Bir Bakış: Antik Dönemden Romantik Döneme Bildungsroman Alt Türünün Ortaya Çıkışı” Humanitas 5/10. ss.111- 141.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

31 Ağustos 2021

Kabul Tarihi

14 Eylül 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 6 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Bayram, E. (2021). Bir Bildungsroman Örneği Olarak El-Bâhis ‘Ani’l-Hakîka. Turkish Academic Research Review, 6(3), 955-968. https://doi.org/10.30622/tarr.989139
AMA
1.Bayram E. Bir Bildungsroman Örneği Olarak El-Bâhis ‘Ani’l-Hakîka. tarr. 2021;6(3):955-968. doi:10.30622/tarr.989139
Chicago
Bayram, Encümen. 2021. “Bir Bildungsroman Örneği Olarak El-Bâhis ‘Ani’l-Hakîka”. Turkish Academic Research Review 6 (3): 955-68. https://doi.org/10.30622/tarr.989139.
EndNote
Bayram E (01 Eylül 2021) Bir Bildungsroman Örneği Olarak El-Bâhis ‘Ani’l-Hakîka. Turkish Academic Research Review 6 3 955–968.
IEEE
[1]E. Bayram, “Bir Bildungsroman Örneği Olarak El-Bâhis ‘Ani’l-Hakîka”, tarr, c. 6, sy 3, ss. 955–968, Eyl. 2021, doi: 10.30622/tarr.989139.
ISNAD
Bayram, Encümen. “Bir Bildungsroman Örneği Olarak El-Bâhis ‘Ani’l-Hakîka”. Turkish Academic Research Review 6/3 (01 Eylül 2021): 955-968. https://doi.org/10.30622/tarr.989139.
JAMA
1.Bayram E. Bir Bildungsroman Örneği Olarak El-Bâhis ‘Ani’l-Hakîka. tarr. 2021;6:955–968.
MLA
Bayram, Encümen. “Bir Bildungsroman Örneği Olarak El-Bâhis ‘Ani’l-Hakîka”. Turkish Academic Research Review, c. 6, sy 3, Eylül 2021, ss. 955-68, doi:10.30622/tarr.989139.
Vancouver
1.Encümen Bayram. Bir Bildungsroman Örneği Olarak El-Bâhis ‘Ani’l-Hakîka. tarr. 01 Eylül 2021;6(3):955-68. doi:10.30622/tarr.989139

Cited By

Turkish Academic Research Review 
Creative Commons Lisansı Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır.