Zarar Sigortalarında Ekspertiz Raporuna Konu Edilmeyen Zarar Kalemlerinin Ne Zaman Muaccel Olacağı ve Sigortacının Ne Zaman Temerrüde Düşeceği Sorunu
Öz
Zarar sigortalarında sigorta tazminatının muaccel olacağı an, TTK m. 1427/2’de; sigortacının sigorta tazminatı ödeme borcunda temerrüde düşeceği an ise, TTK m. 1427/4’te düzenlenmiştir. TTK m. 1427/2 c. 1 uyarınca, sigorta tazminatı, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her halde rizikonun gerçekleştiğine ilişkin ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur. Sigorta tazminatı alacağı muaccel olunca ihtara gerek olmaksızın sigortacı temerrüde düşer (TTK m. 1427/4). Uygulamada, sigortacı TTK m. 1427/2 kapsamındaki araştırmalarını sigorta eksperi vasıtasıyla gerçekleştirmektedir. Ancak ekspertiz raporuna konu edilmeyen zarar kalemleri bakımından ekspertiz raporunun hazırlanması bu alacakların muaccel hale gelmesini sağlamamaktadır. Ayrıca ekspertiz raporunun daha önce hazırlanmamış olması ihtimalinde, rizikonun gerçekleştiğine ilişkin ihbarın üzerinden kırk beş gün geçmesi de ekspertiz raporuna konu edilmeyen zarar kalemlerini muaccel hale getirmemektedir. Bu nedenle, bu zarar kalemleri bakımından sigortacının temerrüde düşmesi de söz konusu değildir. Ekspertiz raporunun tamamlanma tarihinden yahut rizikonun gerçekleştiğine ilişkin ihbardan kırk beş gün geçtikten sonra doğdukları için “ekspertiz raporuna konu edilmeyen zarar kalemleri” doğdukları tarihte muaccel olmaktadırlar. Ayrıca bu zarar kalemlerini ödeme borcu bakımından sigortacının temerrüde düşebilmesi için genel hükümler çerçevesinde ihtara gerek vardır. Bir diğer anlatımla, bu zarar kalemlerine ilişkin sigortacının temerrüdü bakımından TTK m. 1427/4’te yer alan esas uygulanmaz. Zira ekspertiz incelemesinden sonra ortaya çıkan zarar kalemleri bakımından ekspertiz incelemesi yapılmadığından sigortacının bu zararlar hakkında bilgisi mevcut değildir. Dolayısıyla bu zararlar kalemleri bakımından sigortacı TBK m. 117/1 uyarınca, ihtar ile temerrüde düşer.
Anahtar Kelimeler
The Problem of Determining the Maturity of Loss Items Excluded from the Expert Report and the Point at Which the Insurer is Considered in Default under Indemnity Insurance
Öz
In indemnity insurance, the time when the insurance indemnity becomes due is regulated under Article 1427/2 of the Turkish Commercial Code (“TCC”), while the point at which the insurer falls into default with respect to the obligation to pay the insurance indemnity is set forth in Article 1427/4 of the TCC. Pursuant to Article 1427/2, first sentence, the insurance indemnity becomes due after the occurrence of the insured event and the delivery of the relevant documents to the insurer, once the insurer has completed its investigation concerning its performance; in any case, the indemnity becomes due forty-five days after the notification of the occurrence of the insured event. Once the insurance indemnity claim becomes due, the insurer falls into default without the need for any notice of default (Article 1427/4 TCC). In practice, the insurer conducts the investigation stipulated under Article 1427/2 TCC through an insurance expert (loss adjuster). However, with respect to items of loss not included in the expert report, the preparation of such a report does not render these claims due and payable. Furthermore, even if no expert report has been prepared, the mere lapse of forty-five days following the notification of the occurrence of the insured event does not render the loss items excluded from the expert report due. Consequently, the insurer cannot be deemed in default in relation to these loss items. As the “loss items not included in the expert report” arise after the completion date of the expert report or after the expiry of the forty-five-day period following the notice of occurrence, these items become due on the date they actually arise. Moreover, for the insurer to fall into default regarding the payment obligation for such loss items, a notice of default (demand) is required pursuant to the general provisions of law. In other words, Article 1427/4 TCC does not apply to the insurer’s default concerning these items. This is because the insurer has no knowledge of such losses, given that they were not subject to the expert examination. Therefore, in respect of these loss items, the insurer falls into default only upon notice, in accordance with Article 117/1 of the Turkish Code of Obligations (“TCO”).
Anahtar Kelimeler
