The Mediatıng Role Of Work-Life Balance In The Effect Of Burnout On Intention To Quit: The Case Of Istanbul Metropolitan Municipality Employees

Öz

This study aims to examine the mediating role of work life balance in the effect of burnout on turnover intention. The study population consists of white-collar employees in Istanbul Metropolitan Municipality. Convenience sampling method was used in the study and the data were collected through a questionnaire and the data were analysed with IBM SPSS Statistics 25.0 package programme. Kolmogorov-Smirnov, descriptive statistical analyses, t-test and one-way analysis of variance were used in data analysis. Regression analysis based on the bootstrap method was performed in order to reveal the mediating role of work-life balance in the effect of burnout on turnover intention. The study revealed that work-life balance has a mediating effect on the effect of burnout levels of Istanbul Metropolitan Municipality employees on turnover intention. It is necessary to develop appropriate policies and practices to reduce burnout levels of municipality employees and to ensure work-life balance. Again, it is thought that it will be useful to investigate the factors that cause burnout and to offer solutions for them in order to reduce turnover intentions. In addition, another aim of the study is to reveal the differences of variables according to demographic characteristics. As a result of the analyses conducted in this context, it was found that burnout, turnover intention and work-life balance did not differ according to gender and educational status, whereas they differed according to age, marital status, working time, working style, income status, income adequacy status and children status.

Anahtar Kelimeler

• Burnout
• Turnover İntention
• Work-Life Balance
• Municipal Employees.

TÜKENMİŞLİĞİN İŞTEN AYRILMA NİYETİNE ETKİSİNDE İŞ YAŞAM DENGESİNİN ARACI ROLÜ: İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE ÇALIŞANLARI ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışmada. tükenmişliğin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde iş yaşam dengesinin aracı rolünün incelenmesini amaçlamaktadır. Çalışma evrenini İstanbul Büyükşehir Belediyesindeki beyaz yakalı işgörenler meydana getirmektedir. Kolayda örnekleme yöntemi kullanılan araştırmada veriler anket yoluyla toplanmıştır ve verilerin analizi IBM SPSS Statistics 25.0 paket programıyla yapılmıştır. Verilerin analizinde Kolmogorov-Smirnov, tanımlayıcı istatistiki analizlerin, t-testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Çalışanlarda tükenmişliğin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde iş yaşam dengesinin aracı rolünün ortaya konması amacıyla bootstrap yöntemini esas alan regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmada, İstanbul Büyükşehir Belediye çalışanlarının tükenmişlik düzeylerinin işten ayrılmaya etkisinde iş-yaşam dengesinin aracı etkisinin olduğu ortaya çıkmıştır. Belediye çalışanlarının tükenmişlik düzeylerinin azaltılması ve iş-yaşam dengesinin sağlanması için uygun politika ve uygulamaların geliştirilmesi gerekmektedir. Yine işten ayrılma niyetlerinin azaltılması için tükenmişliğe sebep olan faktörlerin araştırılması ve bunlara yönelik çözümlerin sunulmanın faydalı olacağı düşünülmektedir. Bununla birlikte, çalışmanın bir diğer amacı değişkenlerin demografik özelliklere göre gösterdiği farklılıkların ortaya konmasıdır. Bu kapsamda yapılan analiz sonucunda; tükenmişlik, işten ayrılma niyeti ve iş yaşam dengesi; cinsiyet ve eğitim durumuna göre farklılık göstermezken; yaş, medeni durum, çalışma süresi, çalışma şekli, gelir durumu, gelirin yeterlilik durumu ve çocuk durumuna göre farklılık gösterdiği saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Tükenmişlik
• İşten Ayrılma Niyeti
• İş-Yaşam Dengesi
• Belediye Çalışanları.

Kaynakça

1. Altay, M., Turunç, Ö. (2018). İş Yükü, Çalışma Yaşam Kalitesi ve İşten Ayrılma Niyeti İlişkisi: Lider-Üye Etkileşiminin ve Örgütsel Bağlılığın Aracılık Rolü. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(17), 191-229.
2. Aydın, A. U., & Akgemci, T. (2020). Tükenmişlik Sendromunun İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkileri: Bankacılık Sektörü Çalışanları Örneği. Strategic Public Management Journal, 6(11), 103-114.
3. Bakker, A. B., Demerouti, E., & Schaufeli, W. B. (2002). Validation of the Maslach Burnout Inventory-General Survey: An internet study. Anxiety, Stress & Coping, 15(3), 245-260.
4. Brotheridge, C. M, &, Lee, R. T. (1998). On The Dimensionality of Emotional Labour: Development and Validation Of The Emotional Labour Scale. Paper presented at the First Conference on Emotions in Organizational Life, San Diego.
5. Cotton, J.L., Tuttle, J.M. (1986). Employee Turnover: A Meta-Analysis and Review with Implications for Research. Academy of Management Review, 11(1), 55-70.
6. Ergin, C. (1992). Doktor ve Hemşirelerde Tükenmişlik ve Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin Uyarlanması. VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Bilimsel Çalışmaları, VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Düzenleme Kurulu ve Türk Psikologlar Derneği Yayını, 22-25 Eylül 1992, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
7. Guest, D. E. (2002). Perspectives On The Study Of Work-Life Balance. Social Science Information, 41(2), 255-279.
8. Gürbüz, S. (2019). Sosyal Bilimlerde Aracı, Düzenleyici ve Durumsal Etki Analizleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

9. Hayes, A. F. (2018). The PROCESS Macro For SPSS And SAS (Version 3.0).
10. Hom, P.W., Caranikas-Walker, F., Prussia, G.E., Grifeth, R.W. (1992). A Meta-Analytical Structural Equations Analysis of a Model of Employee Turnover. Journal of App- lied Psychology, 77, 890-909.
11. Jackson, S.E., Maslach, C. (1982). After-Effects Of Job-Related Stress: Families As Victims. Journal of Occupational Behaviour, 3, 63-77.
12. Jackson, S.E., Schwab, R.L., Schuler, R.S. (1986). Toward An Understanding Of The Burnout Phenomenon, Journal of Applied Psychology , 71, 630-40.
13. Kanten P. (2014). İşyeri Nezaketsizliğin Sosyal Kaytarma Davranışı ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerinde ki Etkisinde Duygusal Tükenmenin Aracılık Rolü. Aksaray Üniversitesi I.I.B.F. Dergisi, 6(1), 11-26.
14. Kervancı, F. (2013). Tükenmişlik sendromunun örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyetine etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma (Master's thesis, Niğde Üniversitesi).
15. Kossek, E. E., Valcour, M., & Lirio, P. (2014). Organizational Strategies For Promoting Work–Life Balance And Wellbeing. Work and Wellbeing, 3, 295-319.
16. Labrague, L. J., Mcenroe-Petitte, D. M., Gloe, D., Tsaras, K., Arteche, D. L., Maldia, F. (2017). Organizational Politics, Nurses' Stress, Burnout Levels, Turnover Intention and Job Satisfaction. International Nursing Review, 64 (1), 109-116.
17. Lazaro, C., Shinn, M., & Robinson, P. E. (1984). Burnout, Job Performance, And Job Withdrawal Behaviors. Journal of Health and Human Resources Administration, 213-234.
18. Leiter, M. P., & Maslach, C. (1988). The Impact Of Interpersonal Environment On Burnout And Organizational Commitment. Journal Of Organizational Behavior, 9(4), 297-308.
19. Maslach, C., & Jackson, S. E. (1981). The Measurement Of Experienced Burnout. Journal Of Organizational Behavior, 2(2), 99-113.
20. Maslach, C., Schaufeli, W. B., & Leiter, M. P. (2001). Job Burnout. Annual Review Of Psychology, 52(1), 397-422.
21. Meier, K. J., & Hicklin, A. (2007). Employee Turnover And Organizational Performance: Testing A Hypothesis From Classical Public Administration. J Public Adm Res Theor 1(8), 573–590.
22. Mobley, W. H., (1977). Intermediate Linkages in the Relationship Between Job Satisfaction and Employee Turnover. Journal of Applied Psychology, 62 (2), 237- 240.
23. Netemeyer, R. G., Boles, J. S., & Mcmurrian, R. (1996). Development and Validation Of Workfamily Conflict And Family-Work Conflict Scales. Journal of Applied Psychology, 81(4), 400- 410.
24. Örücü, E., Gizlier, Ö., Onay, G. O. (2021). İşgören Sesliliğinin Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkisi: Belediye Çalışanları Üzerinde Bir Araştırma. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19 (2), 70-85.
25. Örücü, E., Uçku I. (2020). Duygusal Emek Algısının Tükenmişlik Seviyesine Etkisi: Bandırma Belediyesi Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. II. International Congress of Human and Social Scienc Researches, 261-273.
26. Öztürk Çiftçi, D., Meriç, E., & Meriç, A. (2015). Örgütsel sessizlik, tükenmişlik ve işten ayrilma niyeti ilişkisi: ordu ili özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde bir uygulama. Journal of International Social Research, 8(41).
27. Polat, S. (2009). İlköğretim müfettişlerinin örgütsel bağlılık, mesleki tükenmişlik ve işten ayrılma niyetleri arasındaki ilişki. Education Sciences, 4(3), 1150-1159.
28. Robbins, S., Judge, T. A., Millett, B., & Boyle, M. (2013). Organisational Behaviour. Pearson Higher Education AU. Rosin, H.M. ve Korabik, K. (1991). Workplace Variables, Affective Responses, And Intention To Leave Among Women Managers. Journal of Occupational Psychology, 64(4), 317-330.
29. Sang, K. J., Ison, S. G., & Dainty, A. R. (2009). The Job Satisfaction Of Uk Architects And Relationships With Work‐Life Balance And Turnover İntentions. Engineering, Construction and Architectural Management, 16(3), 288-300.
30. Schaufeli, W.B. ve Bakker, A.B. (2004). Job Demands, Job Resources, Amd Their Relationship With Burnout And Engagement: A Multi Sample Study. Journal of Organizational Study, 25, 293-315.
31. Singh, J., Goolsby, J.R. ve Rhoads, G.K. (1994). Behavioral And Psychological Consequences Of Boundary Spanning Burnout For Customer Service Representatives. Journal of Marketing Research, XXXI, 558-569.
32. Telli, Eda, Ünsar, A.Sinan, Oğuzhan, Adil (2012). Liderlik Davranış Tarzlarının Çalışanların Örgütsel Tükenmişlik ve İşten Ayrılma Eğilimleri Üzerine Etkisi: Konuyla İlgili Bir Uygulama. Electronic Journal Of Vocational Colleges, 2, 135-150.
33. Tumangkeng, E. G., Tumbuan, W. J.andTielung, M. V. (2019). Influence of Work Life Balance andIncome Towards Employee Turnover Intention at Murex Dive Resort Manado. JournalEMBA: JournalRiset Ekonomi, Manajemen, Bisnis dan Akuntansi, 7(2).
34. Tutcu, A. (2020). Çalışma Hayatında Duygusal Sermaye ve Tükenmişlik İlişkisi: Gaziantep İlindeki Belediye Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. Alanya Akademik Bakış Dergisi, 4(3), 713-721.
35. Unur, K., Atçı, D., Şanlı, C. Albayrak, Z. (2018). Ekmek Fırını Çalışanları Üzerine Keşifsel Bir Araştırma: Mersin Örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 2(1), 39-51.
36. Weisberg, J. (1994). Measuring Workers Burnout And Intention To Leave. International Journal of Manpower, 15(1), 4-14.
37. Yavuz, N., Sağlam, M. (2018). İşkolik ve İşten Ayrılma Niyeti Arasındaki İlişkide İş Yaşam Dengesinin Aracılık Rolü. İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(4), 922-952, DOI: 10.20491/isarder.2018.556.
38. Yıldırım, M. H., Erul, E. E., & Kelebek, P. (2014). Tükenmişlik İle İşten Ayrılma Niyeti Arasındaki İlişki Banka Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 6(1), 34-44.
39. 4847 sayılı İş Kanunu, https://mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857-20130425.pdf, Erişim tarihi: 4 Ekim 2023.