Eğitim Teknolojisi Kavramıyla İlgili Ortaokul Öğretmenlerinin Zihinsel Modelleri

Öz

Eğitim teknolojisi, öğretmenlerin eğitim ve öğretim faaliyetlerinde sınıf içinde ve dışında yararlandıkları güncel bir kavramdır. Bu çalışma ortaokul öğretmenlerinin eğitim teknolojisi kavramıyla ilgili zihinsel modellerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma toplam 40 ortaokul öğretmeninin katılımıyla hazırlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma modeli kapsamında tekli durum çalışması deseninden ve verilerin toplanmasında ise bağımsız kelime ilişkilendirme testinden faydalanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizine göre düzenlenmiştir. Araştırma sonunda, ortaokul öğretmenlerinin eğitim teknolojisi kavramıyla ilgili zihinsel modelleri eğitim teknolojisi kavramıyla ilgili belirttikleri sözcüklerden ve cümlelerden oluşmuştur. Veriler ilgili olduğu kategorilerin altında yoğunlaşmıştır. Ortaokul öğretmenlerinin eğitim teknolojisi kavramıyla ilgili zihinsel modellerinin eğitim teknolojisinin teknoloji ürünü ve eğitim teknolojisinin tanımı kategorilerine yönelik boyutlarda yoğunlaştığı belirlenmiştir. Ayrıca ortaokul öğretmenlerinin eğitim teknolojisi kavramıyla ilgili birçok kategoride alternatif kavramlarının ve bilişsel yetersizliklerinin olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonunda konuyla ilgili öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim teknolojisi
• Zihinsel Model
• Bağımsız kelime ilişkilendirme testi
• Alternatif kavram

Mental Models of Secondary School Teachers Related to the Concept of Educational Technology

Abstract

Educational technology is an up-date concept that teachers use in their educathion and training activities both inside and outside the classroom. This research was conducted to determine the mental models of secondary school teachers regarding the concept of educational technology. The research was prepared with the participation of a total of 40 secondary school teachers. In the research, a single case study design was used in the qualitative research model and an independent word association test was used in data collection. The data obtained were arranged according to content analysis. At the end of the research, the mental models of secondary school teachers related to the concept of educational technology consisted of words and sentences that they stated about the concept of educational technology. The data are concentrated under the relevant categories. It has been determined that the mental models of secondary school teachers regarding the concept of educational technology are concentrated in the categories of technological products of educational technology and definition of educational technology. In addition, it has been determined that secondary school teachers have alternative concepts and cognitive deficiencies in many categories related to the concept of educational technology. At the end of the research, suggestions on the subject were presented.

Keywords

• Educational technology
• Mental model
• Independent word association test
• Alternative concept

Kaynakça

1. Akgün, A., Özden, M., Çinici, A., Aslan, A. & Berber, S. (2014). Teknoloji destekli öğretimin bilimsel süreç becerilerine ve akademik başarıya etkisinin incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 13(48), 27-46.
2. Aksoy, H. H. (2005). Medya ve bilgisayar teknolojisinin eğitimde kullanımının etkileri üzerine eleştirel görüşler. Eğitim Bilim Toplum, 3(11), 54-67.
3. Alkan, C. (1995). Özel öğretim ilke ve yöntemleri–Özel öğretim teknolojileri. Ankara: A.Ü. Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları.
4. Alkan, C. & Hacıoğlu, F. (1995). Öğretmenlik uygulamaları. Ankara: Önder.
5. Andersson, B. (1986). Pupils’ explanations of some aspects of chemical reactions. Science Education, 70 (5), 549-563.
6. Arık, A. (1998). Psikolojide bilimsel yöntem. İstanbul: Çantay Kitabevi.
7. Bahar, M. & Kılıçlı, F. (2001). Kelime ilişkilendirme testi yöntemi ile Atatürk ilkeleri arasındaki bağların araştırılması. X. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu.
8. Bahar, M. & Özatlı, N. S. (2003). Kelime iletişim test yöntemi ile lise 1. sınıf öğrencilerinin canlıların temel bileşenleri konusundaki bilişsel yapılarının araştırılması. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5 (1), 75- 8.

9. Batdal, G. (2005). Öğrenci odaklı bir yaklaşımla ilköğretim matematik programlarının değerlendirilmesi. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Pamukkale Üniversitesi, Türkiye.
10. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem.
11. Cleary, A. (1976). Education technology: Implications for early and special education. New York: John Wiley.
12. Chen, I. & Thieleman, J. (2008). Technology application competencies for K-12 teachers. Hershey: Information Science Pub.
13. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education. New York: Routledge.
14. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri. İçinde Bütün, M. ve Demir, S. B. (Ed.), Ankara: Siyasal.
15. Çoklar, A. N. & Odabaşı, H. F. (2010). Are teacher candidates able to use educational technologies effectively? a case study in terms of standards. Journal of Human Sciences, 7(2), 358-373.
16. Demir, A. & Sezek, F. (2009). İlköğretim sekizinci sınıf fen ve teknoloji dersi genetik ünitesindeki kavram yanılgılarının giderilmesinde grafik materyallerinin etkisi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(12), 573–587.
17. Dikici, A., Türker, H. H. & Özdemir, G. (2010). 5E öğrenme döngüsünün anlamlı öğrenmeye etkisinin incelenmesi. Çukurova University Faculty of Education Journal, 39(3), 100–128.
18. Ercan, F. & Taşdere, A. (2010). Kelime ilişkilendirme testi aracılığıyla bilişsel yapının ve kavramsal değişimin gözlenmesi. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 7(2).
19. Gökçe, O. (2006). İçerik analizi: Kuramsal ve pratik bilgiler. Ankara: Siyasal Kitabevi.
20. Ilgaz, H. & Usluel, Y. (2011). Öğretim sürecine bit entegrasyonu açısından öğretmen yeterlikleri ve mesleki gelişim. Journal of Educational Sciences & Practices, 10(19).
21. Januszewski, A., & Persichitte, K. A. (2008). A History of the AECT’s definitions of educational technology. In A. Januszewski & M. Molenda (Ed.), Educational Technology (ss. 259- 282). New York: Lawrence Erlbaum Associates.
22. Keser, H. (1991, Nisan 13-14). Eğitimde nitelik geliştirmede bilgisayar destekli eğitim ve ders yazılımlarının rolü. Eğitimde arayışlar 1. Sempozyumu, İstanbul: Özel Kültür Okulları Eğitim-Araştırma-Geliştirme Merkezi, Türkiye.
23. Kostova, Z., & Radoynovska, B. (2010). Motivating students’ learning using word association test and concept maps. Bulgarian Journal of Science and Education Policy, 4 (1), 62-98.
24. Kurt, H. (2013). Biology student teachers’ cognitive structure about “Living thing". Educational Research and Reviews, 8 (12), 871-880.
25. Kurt, H., Ekici, G. & Aksu, Ö. (2013). Tuz: Biyoloji öğretmen adaylarının zihinsel modelleri. Journal of Research in Education and Teaching. 2 (4),244-255.
26. McMillan, J.H. (2000). Educational research: Fundamentals fort he consumer. New York: Longman.
27. Merriam, S. (1998). Qualitative research and case study applications in education. Revised and expanded from case study research in education. USA: JB Printing.
28. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber. Ankara: Nobel.
29. Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Thousand Oaks, CA: Sage.
30. Molebash, P. (1999). Technology and education: Current and future trends. Journal of IT, 6(1).
31. Oskay, Ö. Ö. (2017). An Investigation of teachers’ self efficacy beliefs concerning educational technology standards and technological pedagogical content knowledge. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 13(8), 4739-4752.
32. Özden, M. (2003). Teknoloji ve eğitim: Ülke deneyimleri ve Türkiye için dersler. III. Türkiye’de İnternet Kullanımı Sempozyumu, 22A2.
33. Rubin, H. J., & Rubin, I. S. (1995). Qualitative interviewing: The art of hearing data. Newbury Park, CA: Sage.
34. Rushby, N. (2013). The future of learning technology: Some tentative predictions. Educational Technology & Society. 16 (2), 52–58.
35. Satıcı, Ö., Akkuş, Z. & Alp, A. (2009). Tıp fakültesi öğretim elemanlarının teknolojiye ilişkin tutumlarının chaid analizi ile incelenmesi. Dicle Tıp Dergisi, 36 (4), 267-274.
36. Spector, J.M. (2013). Emerging educational technologies and research directions. Educational Technology & Society. 16 (2), 21–30.
37. Tutkun, O. & Aksoyalp, Y. (2010). 21. yüzyılda program geliştirmede yönelim, kavram ve arayışlar. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19,156-169.
38. Uçar, M. (1999). İlköğretimde ders araç-gereçlerinin kullanımı konusunda öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3.
39. Yaylacı, H. S. & Yaylacı, F. (2006). Eğitim teknolojisi dersinde öğretim materyallerinin geliştirilmesi. AKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 1(3), 209-219.
40. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2000). Nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
41. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
42. Younie, S. & Leask, M. (2013). Teaching with technologies: The essential guide. England: Open University Pres.