Sanal Müzelerle Kültürel Mirası Keşfetmek: Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Sanal Müzelere Yönelik Görüş ve Deneyimleri

Öz

Kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılmasında müzelerin rolü her geçen gün daha da önem kazanırken dijitalleşen dünyada sanal müzeler, bu mirası keşfetme ve öğrenme sürecine yeni bir boyut kazandırmıştır. Bu araştırmanın amacı sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sanal müzelere yönelik görüş ve deneyimlerinin incelenmesidir. Araştırma nitel araştırma yönteminde, fenomenoloji deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 45 öğretmen adayından oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak sanal müze görüş formu kullanılmıştır. Araştırma verileri dijital ortamda sanal müze görüş formlarının doldurulması suretiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizinden yararlanılmıştır. Veriler, alt temalar ve kodlar doğrultusunda tablolar halinde sunulmuş, doğrudan alıntılarla desteklenerek yorumlanmıştır. Öğretmen adaylarının sanal müze ziyaretleri; arkeoloji müzeleri, tarih ve etnografya müzeleri, bilim ve teknoloji müzeleri ile doğa ve çevre müzeleri temaları altında incelenmiş ve Göbeklitepe, Anadolu Medeniyetleri Müzesi gibi önemli mekânların ön plana çıktığı görülmüştür. Öğretmen adayları, öğrenme-öğretme sürecini somutlaştırarak kalıcı öğrenmeyi desteklemesi ve dersleri daha eğlenceli hale getirmesi gibi sebeplerle sanal müzelerin sosyal bilgiler derslerinde kullanılmasını olumlu değerlendirmişlerdir. Öğretmen adayları, sanal müzeleri kullanarak çeşitli öğrenme materyalleri ve etkinlikler tasarlamış, bu süreçte kültürel farkındalıklarını artırmış ve eğitim-öğretim hayatına katkılar sağlamışlardır. Araştırma sonucunda; sanal müzelerin eğitici etkisini artırmak için okulların teknik alt yapısının güçlendirilmesi, sanal müze içeriklerinin zenginleştirilmesi, öğretmen adaylarının sanal müzeleri ders materyali olarak kullanmaya teşvik edilmesi ile sanal ve fiziksel müze gezilerinin birleştirilmesi önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen Adayı
• Kültürel miras
• müze
• sanal müze
• sosyal bilgiler eğitimi

Exploring Cultural Heritage Through Virtual Museums: Social Studies Teacher Candidates' Views and Experiences with Virtual Museums

Öz

As the role of museums in preserving cultural heritage and passing it on to future generations becomes increasingly significant, virtual museums in a digitalized world have introduced a new dimension to the discovery and learning process of this heritage. This study aims to examine the views and experiences of social studies teacher candidates regarding virtual museums. The study was designed using a qualitative research method with a phenomenological approach. The study group consisted of 45 teacher candidates. A virtual museum interview form was used as the data collection tool. The data were collected in a digital environment through the completion of virtual museum interview forms. Content analysis was utilized for data analysis. The virtual museum visits of teacher candidates were analyzed under themes such as archaeology museums, history and ethnography museums, science and technology museums, and nature and environment museums, with prominent sites like Göbeklitepe and the Museum of Anatolian Civilizations coming to the forefront. Teacher candidates positively assessed the use of virtual museums in social studies lessons for reasons such as supporting permanent learning by concretizing the teaching-learning process and making lessons more enjoyable. They designed various learning materials and activities using virtual museums, increased their cultural awareness, and contributed to their educational practices. As a result of the study, it was suggested to strengthen schools’ technical infrastructure, enrich virtual museum content, encourage teacher candidates to use virtual museums as teaching materials, and integrate virtual and physical museum visits to enhance the educational impact of virtual museums.

Anahtar Kelimeler

• Cultural heritage
• museum
• virtual museum
• social studies education
• teacher candidate

Kaynakça

1. Adıgüzel, O., Batur, H. Z., & Ekşili, N. (2014). Kuşakların değişen yüzü ve y kuşağı ile ortaya çıkan yeni çalışma tarzı: Mobil yakalılar [The changing face of generations and the new working style emerging with generation y: Mobile collars]. Journal of Suleyman Demirel University Institute of Social Sciences, (19), 165-182.
2. Aktaş, V., Yılmaz, A., & İbrahimoğlu Z. (2021). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sanal müze kullanımına yönelik tutumları [Social sciences teachers' attitudes towards the use of virtual museums] Trakya Journal of Education, 11(3), 1294-1313.
3. Ata, B. (2010). Sosyal bilgiler eğitiminde müzelerin önemi [The importance of museums in social studies education] In R. Turan & K. Ulusoy (Eds.). Sosyal bilgilerin temelleri [Foundations of social studies] (pp. 191-205). Maya.
4. Barab, S. A., Thomas, M. K., Dodge, T., Carteaux, B., & Tüzün, H. (2005). Making learning fun: Quest Atlantis, a game without guns. Educational Technology Research and Development, 53(1), 86-107.
5. Barlas Bozkuş, Ş. (2014). Kültür ve sanat iletişimi çerçevesinde Türkiye'de sanal müzelerin gelişimi [The development of virtual museums in Turkey: As perspective of culture and art communication]. The Journal of Academic Social Science Studies, 26, 329-344.
6. Bogdan, R., & Biklen, S. K. (2007). Qualitative research for education: An introduction to theories and method. Allyn & Bacon.
7. Bowen, J. (2000). The virtual museum. Museum International, 52(1), 4-7.
8. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry & research design choosing among five approaches. Sage.

9. Çalışkan, E., Önal, N., & Yazıcı, K. (2016). Öğretim etkinliklerinde sanal müzelerin kullanımına ilişkin sosyal bilgiler öğretmen adayları ne düşünüyor? [What do social studies pre-service teachers think about virtual museums for instructional activities?]. Turkish Studies, 11(3), 689-706.
10. Çelik, Ö., & Ütkür Güllühan, N. (2022). Sanal müze gezilerine yönelik ilkokul öğrencilerinin görüş ve farkındalıklarının incelenmesi [Examination of primary school students’ views and awareness on virtual museum tours of our cultural richness]. Milli Eğitim Dergisi, 51(236), 2927-2946.
11. Çıldır, Z., & Karadeniz, C. (2014). Museum, education and visual culture practices: Museums in Turkey. American Journal of Educational Research, 2(7), 543-551.
12. Çınar, C., Utkugün, C., & Gazel A. A. (2021). Sosyal bilgiler dersinde sanal müze kullanımı hakkında öğrenci görüşleri [Student opinions about the use of virtual museum in social studies lesson]. International Journal of Social and Educational Sciences, 16, 150-170.
13. Çolak, C. (2006, December 21-23). Sanal müzeler [Virtual museums]. [Paper presentation]. XI Internet in Türkiye Conference. Ankara, Turkey.
14. Daniela, L. (2020). Virtual museums as learning agents. Sustainability, 12(7), 2698.
15. Durmuş, A. (2012). Sanal bilim ve teknoloji müzesinde eğitsel arayüz ajanı kullanımının öğrencilerin ilgi ve başarılarına etkisi [The effect of using educational interface agent in virtual science and technology museum on students' interest and achievement]. (Publication No. 311090) [Doctoral dissertation, Gazi University]. National Thesis Center.
16. Fokides, E., & Sfakianou, M. (2017). Virtual museums in arts education. results of a pilot project in primary school settings. Asian Research Journal of Arts & Social Sciences. 3(1), 1-10.
17. Glesne, C. (2016). Becoming qualitative researchers: An introduction. Pearson.
18. Gılıç, İ. (2020). Sanal müze destekli işbirlikçi İngilizce öğrenme etkinliklerinin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama başarılarına ve sanal müze memnuniyetlerine etkisi [The effect of virtual museum supported cooperative English learning activites on reading comprehension achievement and virtual museum satisfaction levels of secondary school 7th grade students]. (Publication No. 640185) [Master thesis, Mersin University]. National Thesis Center.
19. International Council of Museums (ICOM). (2007, August 24). Resolutions adopted by ICOM’s 22nd general assembly. Retrieved January 30, 2024, from http://icom.museum/en/resources/standards-guidelines/museum-definition
20. Iqbala, A., Kankaanrantaa, M., & Neittaanmäkia P. (2010). Engaging learners through virtual worlds. Procedia Social and Behavioral Sciences, 2, 3198–3205.
21. İlhan, G. O., & Dolmaz, M. (2022). Covid-19 pandemisi sürecinde İngilizce öğretmen adaylarının sanal müze deneyimleri [Virtual museum experiences of pre-service English teachers during the covid-19 pandemic process]. Bolu Abant Izzet Baysal University Journal of Faculty of Education, 22(4), 1313-1337.
22. İlhan, G. O., Tokmak, A., & Aktaş, V. (2021). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sanal müze deneyimleri [Virtual museum experiences of social studies teacher candidates]. Journal of International Museum Education, 3(1), 74-93.
23. İralı, A. E. (2019). Kültür varlıklarının sanal ortam uygulamalarının ziyaret yönünden incelenmesi: Sait Faik Abasıyanık müzesi üzerine bir inceleme [Analysis of virtual environment applications of cultural assets through visit motivation: An analysis on Sai̇t Fai̇k Abasiyanik Museum]. (Publication No. 555995) [Doctoral dissertation, İstanbul University]. National Thesis Center.
24. Kampouropoulou, M., Fokiali, P., Efstathiou, I., & Stefos, E. (2013). The virtual museum in educational practice. Review of European Studies, 5(4), 120‐129.
25. Karataş, H., Alcı, B., & Karabıyık Çeri, B. (2015). Öğretmen adaylarının bilgisayar destekli eğitime ilişkin tutumları [Attitudes of pre-service teachers to computer assisted education]. Journal of Research in Education and Teaching, 4(3), 1-9.
26. Kaya, R., & Okumuş, O. (2018). Sanal müzelerin tarih derslerinde kullanımının öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi [An evaluation of the use of virtual museums in history courses by student opinion]. Turkish History Education Journal, 7(1), 113-153.
27. Kayabaşı, Y. (2005). Sanal gerçeklik ve eğitim amaçlı kullanılması [Virtual reality and its use for educational purposes]. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 4(3), 151-158.
28. Kılıç, H., Turan, İ., Yalı, S., & Bulut, G. (2023). Eğitimde sanal müze uygulamaları [Virtual museum applications in education]. Journal of History School, 63, 850-867.
29. Kısa, Y., & Gazel, A. A. (2016). Sosyal bilgiler öğretiminde müze kullanımına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşlerinin incelenmesi (Afyonkarahisar müzeleri) [Examination of teacher and student opinions on the use of museums in social studies education (Museums of Afyonkarahisar)] International Journal of Field Education, 2(1), 96-119.
30. Koca, N., & Daşdemir, İ. (2018). Sosyal bilgiler öğretiminde sanal tur uygulamaları [Virtual tour application in social studies]. Turkish Studies, 13(27), 1007-1016.
31. Köksal Akyol, A., & Akyol, A. A. (2014). Okul öncesi eğitimde müzeler [Museums in preschool education]. In İ. Ulutaş (Ed.), Okul öncesinde görsel sanatlar eğitimi. Her yönüyle okul öncesi eğitim [Pre-school visual arts education. Pre-school education in all aspects] (pp. 275-291). Hedef.
32. Maxwell, J. A. (2018). Nitel araştırma tasarımı: Etkileşimli bir yaklaşım [Qualitative research design: An interactive approach]. (M. Çevikbaş, Trans.). Nobel.
33. Meirkhanovna, B. A., Begaliyeva, S. B., Makhabbat, A., Rakhat, Y., Abdualievich, Z. K., & Kaldyhanovna, K. R. (2022). Views of primary school teachers on value acquisition in virtual museums. World journal on educational technology: Current Issues, 14(2), 343-355.
34. Miles, B. M., & Huberman, A. M. (1994). Genişletilmiş bir kaynak: Nitel veri analizi [Qualitative data analysis: An expanded sourcebook]. (S. Akbaba & A. Ersoy, Trans.). Pegem.
35. Okolo, C. M., Englert, C. S., Bouck, E. C., Heutsche, A., & Wang, H. (2011). The virtual history museum: Learning U. S. history in diverse eighth grade classrooms. Remedial and Special Education, 32(5), 417–428.
36. Öner Armağan, F., Ezberci Çevik, E., & Köksal, E. A. (2023). Fen bilgisi öğretmen adaylarının sanal müze uygulamalarına yönelik görüşleri [Views of pre-service science teachers on virtual museum applications]. Journal of Computer and Education Research, 11(22), 459-481.
37. Öztürk Kömleksiz, F., & Gökmenoglu, T. (2020). Müze eğitim kitapçığı hazırlama sürecinde bir durum saptama çalışması: KKTC örneği [A situation determination study in the preparation process of the museum education booklet: The KKTC example]. Milli Eğitim Dergisi, 49(228), 365-385.
38. Peker, N. (2020, November 3-4). Sosyal bilgiler dersinde sanal müze kullanımı ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sanal müze kullanımına yönelik tutumları: Aksaray Müzesi örneği [The use of virtual museums in social studies courses and the attitudes of social studies teacher candidates towards the use of virtual museums: The example of Aksaray Museum]. [Paper presentation]. V. International Aksaray Symposium, Aksaray, Turkey.
39. Saraç, H., & Özarslan, M. (2017). Fen alanı öğretmen adaylarının bilgi ve iletişim teknolojilerine yönelik görüşleri [Views of science fields teacher's necessaries to information and communication technologies]. International e-Journal of Educational Studies (IEJES), 1(1), 32-46.
40. Serin, H. (2020). Virtual reality in education from the perspective of teachers. Amazonia investiga, 9(26), 291-303.
41. Sevi, E., & Er Türküresin, H. (2023). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sanal müzelerde değer kazanımına ilişkin görüşleri [Opinions of social studies teacher candidates on value acquisition in virtual museums]. Journal of International Museum Education, 5, 16-33.
42. Shehade, M., & Stylianou-Lambert, T. (2020). Virtual reality in museums: Exploring the experiences of museum professionals. Applied Sciences, 10(11), 4031.
43. Shim, K.-C., Park, J.-S., Kim, H.-S., Kim, J.-H., Park, Y.-C., & Ryu, H. I. (2003). Application of virtual reality technology in biology education. Journal of Biological Education, 37(2), 71–74.
44. Sungur T., & Bülbül, H. (2019). Sınıf öğretmeni adaylarının sanal müze uygulamalarına yönelik görüşleri [The opinions of the prospective classroom teachers on the applications of virtual museum]. Bolu Abant Izzet Baysal University Faculty of Education Journal, 19(2), 652-666.
45. Sürme, M., & Atılgan, E. (2020). Sanal müzede sanal tur yapan bireylerin memnuniyet düzeylerini belirlemeye yönelik bir araştırma [A research to determine the satisfaction levels of individual tours in the virtual museum]. Journal of Turkish Tourism Research, 4(3), 1794-1805.
46. Tsichritzis, D., & Gibbs, S. (1991) Virtual museums and virtual realities. In D. Tsichritzis (Ed.). Object composition: Composition d'objets (pp. 157-164). Genève: Centre universitaire d'informatique.
47. Tuncel, G., & Dolanbay, H. (2021). Sınıf dışı öğretim teknikleriyle sosyal bilgiler öğretimi [Teaching social studies with out-of-class teaching techniques]. In R. Sever, M. Aydın & E. Koçoğlu (Eds.). Alternatif yaklaşımlarla sosyal bilgiler eğitimi [Social studies education with alternative approaches] (pp. 341-397). Pegem.
48. Turan, İ. (2015). Okul dışı sosyal bilgiler öğretiminde sanal müze ve turlar [Virtual museums and tours in out-of-school social studies teaching]. In A. Şimşek & S. Kaymakcı (Eds.), Okul dışı sosyal bilgiler öğretimi [Teaching social studies outside of school] (pp.189-204). Pegem.
49. Turgut, G. (2015). Sosyal bilgiler dersinde bir eğitim aracı olarak sanal müze kullanımı [Benefit from the virtual museum as an educational tool in social studies lessons]. (Publication No. 413995) [Master thesis, Adnan Menderes University]. National Thesis Center.
50. Ulusoy, K. (2010). Open education students’ perspectives on using virtual museums application in teaching history subjects. Turkish Online Journal of Distance Education (TOJDE), 11(4), 36-46.
51. Ustaoğlu, A. (2012). İlköğretim 7. sınıf sosyal bilgiler dersi Türk tarihinde yolculuk ünitesinde sanal müzelerin kullanımının öğrenci başarısına etkisi [The effect of using virtual museum in travel in history of Turkish unit of primary education 7th grade social studies course on students academic success]. (Publication No. 317060) [Master thesis, Gazi University]. National Thesis Center.
52. Utkugün, C. (2022). Virtual museums from the perspective of social studies pre-service teachers. International Journal of Psychology and Educational Studies, 9(Special Issue), 1069-1084.
53. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri [Qualitative research methods in social sciences]. Seçkin.
54. Yıldırım, T., & Tahiroğlu, M. (2012). Sanal ortamda gerçekleştirilen müze gezilerinin ilköğretim öğrencilerinin sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlarına etkisi [The effects of virtual museum visits on elementary students’ attitudes towards social studies courses]. Electronic Journal of Social Sciences, 11(39), 104-114.