Solfej Eğitiminde Alto, Bariton ve Bas Ses Türlerine Göre Uygun Solfej Parçalarının Seçilememesi Problemi: Lavignac’ın Solfège des Solfèges Kitaplarının İncelenmesi

Öz

Solfej dersi öğretmenlerinin seçimleriyle solfej parçalarını seslendiren müzik bölümü öğrencilerin ses türleri birbirlerinden farklıdır. Solfej eğitiminde ses türü farklılıkları, solfej dersinin toplu biçimde yapılıyor olması ve solfej dersi öğretmenlerinin ses eğitimi alanı uzmanı olmamalarının etkisiyle öğrencilerin bireysel ses özelliklerine göre doğru solfej parçası seçimleri yapıp-yapamama ve öğrencilerin kendileri için seçilen solfej parçalarını yeterli başarıyla seslendirip-seslendirememe problemleri ile karşılaşılabilmektedir. Bu araştırmada, “Müzik eğitimi alan alto, bariton ve bas ses türlerindeki lisans 1. sınıf öğrencilerinin 1A, 1B, 1C, 1D ve 1E numaralı “Solfège des Solfèges” isimli solfej kitaplarıyla yaptıkları solfej çalışmalarında seslendirebilecekleri solfej parçaları hangileridir?” araştırma sorusundan yola çıkılmış ve bu solfejlerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada betimsel tarama modelinden faydalanılmış, doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Ulusal ve uluslararası kapsamda yaygın olarak kullanılan Albert Lavignac’ın 1A, 1B, 1C, 1D ve 1E numaralı “Solfège des Solfèges” kitaplarındaki toplam 707 solfej parçası, araştırmacı tarafından müzik ile ilişkili çeşitli değişkenlere göre incelenmiş ve verilere ulaşılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından hazırlanmış ve ses eğitimi alan uzmanları tarafından onaylanmış olan pes ses grubundaki lisans 1. sınıf öğrencilerinin ses sınırları tablosuna göre incelenmiştir. İnceleme sonrasında solfej parçaları ve solfej kitaplarına ilişkin çeşitli veriler bulgularda tablolar halinde sunulmuştur. 1A, 1B ve 1C solfej kitaplarında alto, bariton ve bas seslere uygun solfejlerin eşit sayıda olduğu, 1D kitabında alto-bariton seslere uygun ve 1E kitabında ise bas seslere uygun daha fazla sayıda solfej parçasının olduğu tespit edilmiş olan sonuçlardan bazılarıdır. Solfej eğitimi ve vokal eğitim almakta olan müzik bölümü lisans öğrencilerinin, ses türleri ve ses sınırlarına uygun solfej parçası seçimleri yapılması sayesinde, solfej başarılarının artabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Solfej
• ses türleri
• alto
• bariton
• bas
• Lavignac solfej kitapları

The Problem of Inability to Select Appropriate Solfege Pieces According to Alto, Baritone and Bass Voice Types in Solfege Training: An Examination of Lavignac’s Solfège des Solfèges Books

Abstract

The vocal ranges of music majors who perform solfege exercises and the preferences of solfege instructors vary considerably. In solfege instruction, differences in students’ voice types, the collective nature of solfege classes, and the fact that solfege instructors are not specialists in voice training may lead to problems regarding whether instructors can select appropriate exercises that match individual vocal characteristics and whether students can adequately perform the selected solfege pieces. This study was based on the research question: “Which solfege pieces in the Solfège des Solfèges books numbered 1A, 1B, 1C, 1D, and 1E can be performed by first-year undergraduate students with alto, baritone, and bass voice types?” and aimed to identify suitable pieces. A descriptive survey model was employed, and document analysis was used as the research method. Total of 707 solfege pieces from Albert Lavignac’s widely used Solfège des Solfèges books (1A–1E) were examined by the researcher according to various music-related variables. The data were analyzed in relation to the vocal range chart prepared by the researcher for low-pitched voice first-year students and validated by experts in voice training. The findings, presented in tables, show that books 1A, 1B, and 1C contain an equal number of suitable pieces for alto, baritone, and bass voices; book 1D includes more pieces appropriate for alto and baritone voices; and book 1E contains a greater number suitable for bass voices. It is argued that selecting solfege pieces aligned with students’ voice types and vocal ranges may enhance their overall solfege performance.

Keywords

• Solfege
• voice types
• alto
• baritone
• bass
• Lavignac solfege books

Kaynakça

1. Açılmış, H. (2015). Cumhuriyet döneminde yazılan nota okuma kitaplarının öğretim ilkeleri ve içerikleri açısından incelenmesi [Analysis of musical notation books prepared during republic age in terms of teaching pricinples and content]. (Publication No. 394954) [Master thesis, Adıyaman University]. National Thesis Center.
2. Aktakka, F. (2024). Konservatuvar lisans düzeyi opera bölümlerinde sınıf ve cinsiyet bazında repertuvar seçimi [Class and gender based repertoire selection in conservatory undergraduate level opera departments]. Online Journal of Music Sciences, 9(2), 738-751. https://doi.org/10.31811/ojomus.1461259
3. Aktüze, İ. (2003). Müziği anlamak, ansiklopedik müzik sözlüğü [Understanding music, encyclopedic music dictionary]. Pan.
4. Aladağ, Ç. (2021). Kontrtenor ses türünün repertuvar bağlamında incelenmesi [The review of countertenor voice in the aspect of repertory]. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 8 (71), 1438-1447. https://doi.org/10.26450/jshsr.2504
5. Ammer, C. (2004). Dictionary of music. Hinrichsen.
6. Atay Karlıdağ, B. (2024). Yapay zekâ teknolojisi destekli işlenen solfej derslerine ilişkin bir eylem araştırması [An action research on solfeggio lessons supported by artificial intelligence technology]. (Publication No. 875940) [Doctoral dissertation, Marmara University]. National Thesis Center.
7. Bowyer, J. (2015). More than solfege and hand signs: Philosophy, tools, and lesson planning in the authentic Kodály classroom. Music Educators Journal, 102(2), 69-76. https://doi.org/10.1177/0027432115611232
8. Büyüköztürk, Ş., Çakmak Kılıç, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri [Scientific research methods]. Pegem.

9. Çevik, S. (1999). Koro eğitimi yönetimi ve teknikleri [Choir education conducting and techniques]. Yurtrenkleri. Çevik, S. (2013). Koro eğitimi ve yönetimi [Choir education and conducting]. Müzik Eğitimi.
10. Demirci, A. (2014). Literatür taraması [Literature review]. In Y. Arı & İ. Kaya (Eds.), Geography research methods (pp.73-107). Association of Geographers.
11. Dokuz Eylül University State Conservatory Performing Arts-Opera Department Curriculum. (2025). Retrieved November 16, 2025 from https://konservatuvar.deu.edu.tr/wp-content/uploads/2025/09/OPERA-LISANS-2.jpg
12. Erol, T. (2019). Ülkemizdeki üç konservatuvarda kullanılan solfej materyallerinin incelenmesi [Examination of solfege course used in three conservatories in our country]. (Publication No. 568272) [Master thesis, Mersin University] National Thesis Center.
13. Felix, S. (2010). Music dictionary. Alpha.
14. Gazi University Gazi Faculty of Education Music Education Department Weekly course schedule. (2025). Retrieved November 16, 2025 from https://webupload.gazi.edu.tr/upload/92/2025/9/10/5be31a09-4a64-4c61-977f-be2f1b0a971c-2025-2026-guz-ders-programison2-1.pdf
15. Gürel, G. (2023). Fonksiyonel ses eğitimi [Functional vocal training]. Boyut.   Hasar, S. (2016). Müziksel işitme okuma ve yazma dersinde uygulanan geleneksel Türk müziği solfej eğitiminin değerlendirilmesi [Evaluation of traditional Turkish music solfege training in musical heraing reading and writing courses]. (Publication No. 445165) [Master thesis, Uludağ University]. National Thesis Center.
16. Helvacı, A. (2012). Şarkı söyleme eğitimi [Singing training]. Ekin.
17. İkesus, S. (1965). Ses eğitimi ve korunması [Voice training and protection]. Millî Eğitim.
18. Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi [Scientific research method]. Nobel Yayın.
19. Kendüzler, M. (2023). Başlangıç düzeyi solfej eğitiminde öğrencinin sesini kullanabilmesine yönelik bir model önerisi [A model suggestion for student to use their voice in beginner level solfege education]. (Publication No. 839402) [Doctoral dissertation, Gazi University]. National Thesis Center.
20. Kendüzler, M. (2023). Başlangıç düzeyi solfej eğitiminde öğrencinin sesini kullanamama ve doğru serlerle solfej yapamama problemi üzerine bir model önerisi [A model suggestion on the problem of not using the students’ voice and not performing solfege with the right voices in beginning level solfege education]. The Journal of Academic Social Science, 11(144), 450-460. https://doi.org/10.29228/ASOS.71024
21. Kendüzler, M. (2025). Başlangıç düzeyi solfej eğitiminde kullanılan kaynaklarda öğrencinin sesini kullanabilmesine yönelik çalışmaların yer alma durumu ve ses öğretim yöntemleri [The presence of studies on students’ ability to use their voice and voice teaching methods in resources used for beginner-level solfege education]. Yegâh Musicology Journal, 8(1), 494-528. https://doi.org/10.51576/ymd.1619729
22. Kendüzler, M., & Akkaş, S. (2025). Development and testing of a new pedagogical model in beginner-level solfege education. Frontiers in Education, 1-16. https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1637884
23. Kolçak, O. (1998). Ses eğitimi ve şarkı sanatı [Voice training and the art of singing]. Esin.
24. Korkmaz, I. (2019). İlkokul özengen solfej eğitiminde oyunun öğrenmeye etkisi [The effect of the game on learning in amateur primary school solfege education]. (Publication No. 560460) [Master thesis, Hacettepe University] National Thesis Center.
25. Kürün, A. R. (2024). Müzik yazılımlarıyla solfej deşifre ve çokses işitme çalışmalarının müzik öğretmeni adaylarının gelişim düzeyleri üzerine etkisi [The effect of sight reading and polyphone hearing studies with music software on the development levels of music teacher candidates]. (Publication No. 863300) [Doctoral dissertation, İnönü University] National Thesis Center.
26. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage.
27. Music Institute of Chicago-Conservatory Curriculum. (2025). Conservatory curriculum. Retrieved November 16, 2025 from https://www.musicinst.org/academy/conservatory-curriculum
28. Ömür, M. (2004). Sesin peşinde [Chasing the sound]. Pan.
29. Otacıoğlu, S. (2017). Ergen seslerinde ses değişimi ve eğitimi [Voice changing in adolescent voices and voice training]. Manisa Celal Bayar University Journal of Social Sciences, 15(1), 49-64. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.297841
30. Özbek, Ö. (2003). Müzik teorisi ve işitme eğitiminde uygulamaların çeşitlendirilmesi [Diversification of applications in music theory and ear training]. (Publication No. 136186) [Doctoral dissertation, Marmara University] National Thesis Center.
31. Özdemir, G. (2012). Müziksel okuma (solfej) performans testi tasarımı [Musical retading (solfege) performance test design]. (Publication No. 322262) [Doctoral dissertation, Burdur Mehmet Akif University] National Thesis Center.
32. Özdemir, K. E. (2010). Basbariton sesler için düzenlenmiş piyano eşlikli türkülerin ses eğitiminde kullanılabilirliği [The usability of the ballads with piano accompaniment arranged for bas-baritone basso contante in voice music education]. (Publication No. 264152) [Master thesis, Marmara University] National Thesis Center.
33. Özmen, O. (2009). Hacettepe Ünı̇versitesı̇ Ankara Devlet Konservatuvarı’nda uygulanan solfej eğı̇tı̇mı̇nde majör-mı̇nör modlara şartlanma sorunu ve çözüm önerisi [Problem of conditioning to major-minor scales practiced in solfege training at Hacettepe University Ankara State Conservatory and suggestions for ways of solving this problem]. (Publication No. 254810) [Master thesis, Hacettepe University] National Thesis Center.
34. Özsan, E. (2010). Metodik şan eğitimi [Methodical vocal training]. Moss.
35. Öztürk, B. M. (2010). Solfej öğretim yöntemlerinin bando okullar komutanlığı 9. sınıf müziksel işitme okuma ve yazma derslerinde kullanılabilirliği [The use of solfege teaching techniques in 9th grade musical hearing, reading and writing classes in band schools]. (Publication No. 278181) [Master thesis, Gazi University] National Thesis Center.
36. Sabar, G. (2008). Sesimiz eğitimi ve korunması [Our voice, education and protection]. Pan.
37. Sachs, C. (1965). Kısa dünya musikisi tarihi [A brief history of world music]. İstanbul Devlet Konservatuvarı & Millî Eğitim.
38. Say, A. (2002). Müzik sözlüğü [Music dictionary]. Müzik Ansiklopedisi.
39. Selanik, C. (1996). Müzik sanatının tarihsel serüveni [The historical adventure of the art of music]. Doruk.
40. Sökezoğlu Atılgan, D., & Davulcu Öztürk, N. (2025). Güzel sanatlar liseleri batı müziği teori ve uygulamaları dersine ilişkin öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi [Evaluation of teachers’ opinions on western music theory and practice course in art hight schools]. Yegâh Musicology Journal, 8 (3), 1073-1105.
41. Sözer, V. (2005). Müzik ansiklopedik sözlük [Encyclopedic dictionary of music]. Remzi.
42. Stainer, J., & Barrett, W. (Eds.). (2009). A dictionary of musical terms. Cambridge University.
43. Thomsen, K. M. (2011). Hearing is believing: Dalcroze solfege and musical understanding. Music Educators Journal, 98(2), 69-76.
44. Turabik, C. (2025). Solfej öğretiminde iki temel öğretme metodu üzerine bir inceleme: Fifty steps in sight-singing ve ear-training and sight-singing örneklemi [A study on two basic teaching methods in solfege teaching: Fifty steps in sight-singing and ear-training and sight-singing]. RumeliDE Journal of Language and Literature Studies, 45, 249-260. https://doi.org/10.5281/zenodo.15256382
45. Uluç, M. Ö. (2006). Müzik sözlüğü [Music dictionary]. Yurtrenkleri.
46. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri [Qualitative research methods in social sciences]. Seçkin.
47. Yıldız, F. (2022). Konservatuvar solfej dersi sınavlarında eğitimcilerin soru sorma stratejilerinin değerlendirilmesi ve yaklaşım önerileri [The evaluation of questioning strategies of educators in conservatory solfege lesson examinations and approach suggestions]. (Publication No. 762630) [Doctoral dissertation, Afyon Kocatepe University] National Thesis Center.
48. Yuvacı, G. (2012). Müzik bölümlerinde okutulan solfej kitaplarının motif özellikleri açısından analizi, Cumhuriyet Üniversitesi örneği [The analysis of solfege textbooks which are used music departments in respect of motive features, a sample of Cumhuriyet University]. (Publication No.323287) [Master thesis, Cumhuriyet University] National Thesis Center.