Examining Middle School Students’ Affective Characteristics Towards Mathematics Through Metaphors

Öz

The aim of this research is to reveal the affective characteristics of middle school students towards mathematics through metaphors. The research was conducted using a phenomenological design, a qualitative research method. Criterion sampling, a type of purposeful sampling, was used to determine the study group. The study group consists of 143 volunteer students attending a public middle school in the Onikişubat district of Kahramanmaraş province during the 2025-2026 academic year. Data were collected by having students complete the sentence: “If mathematics were a color/season/weather/game or toy/food/animal/music genre/sport/cartoon character, it would be ……… Because ……….” The data obtained in the research were analyzed using content analysis. As a result of the research, it was observed that students produced 264 metaphors in nine different categories. It was determined that students mostly produced negative metaphors. Based on students’ explanations, the metaphors were categorized into three themes (value, perception, and emotion) within the context of affective characteristics. The analyses revealed that the metaphors produced by the students were mostly concentrated on perception themes, followed by emotion and value themes, respectively. Furthermore, when the codes derived from the students’ explanations of the metaphors were examined, it was observed that negative affective characteristics (difficulty, complexity, dislike, fear) were prominent, especially in the perception and emotion themes. Considering that students’ affective characteristics towards mathematics are generally negative, it can be suggested that these characteristics should be taken into account when teaching mathematics in the classroom.

Anahtar Kelimeler

• Mathematics
• metaphor
• affective characteristics
• middle school students.

Ortaokul Öğrencilerinin Matematiğe Yönelik Duyuşsal Özelliklerinin Metaforlar Aracılığıyla İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin matematiğe yönelik sahip oldukları duyuşsal özellikleri metaforlar aracılığıyla ortaya koymaktır. Araştırma nitel araştırma deseni olan olgubilim deseninde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubu, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Kahramanmaraş ilinin Onikişubat ilçesinin bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 143 gönüllü öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri “Matematik bir renk/mevsim/hava durumu/oyun ya da oyuncak/yiyecek/hayvan/müzik türü/spor dalı/çizgi film kahramanı olsaydı ……… olurdu. Çünkü ……….” cümlesini tamamlamalarıyla toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda öğrencilerin dokuz farklı kategoride 264 metafor ürettikleri görülmüştür. Öğrencilerin daha çok olumsuz metafor ürettikleri tespit edilmiştir. Üretilen metaforlar, metaforların açıklamalarından hareketle duyuşsal özellikler bağlamında değer, algı ve duygu olmak üzere üç temada incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda öğrencilerin ürettikleri metaforların daha çok algı temasında yoğunlaştığı, bunu sırasıyla duygu ve değer temalarının izlediği belirlenmiştir. Ayrıca, öğrencilerin metaforlara ilişkin açıklamalarından türetilen kodlar incelendiğinde, özellikle algı ve duygu temalarında (zorlanma, karmaşık gelme, sevmeme, korkma) gibi olumsuz duyuşsal özelliklerin öne çıktığı görülmüştür. Öğrencilerin matematiğe yönelik sahip oldukları duyuşsal özelliklerin genel olarak olumsuz olduğu düşünüldüğünde, sınıfta matematik öğretimi yapılırken öğrencilerin duyuşsal özelliklerinin de dikkate alınması gerektiği önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Matematik
• metafor
• duyuşsal özellikler
• ortaokul öğrencileri.

Kaynakça

1. Akran, K. (2026). Examination of secondary school students’ metaphorical perceptions towards the mathematics textbook. International e-Journal of Educational Studies, 10. https://doi.org/10.31458/iejes.1696737
2. Arslan, M. M., & Bayrakcı, M. (2006). An examination of metaphorical thinking and learning from educational view. Millî Eğitim Dergisi, (171), 100-108.
3. Ayvaz-Can, A. (2021). Analysis of fourth grade primary school students’ perceptions of mathematical problem-solving by metaphors. Uşak University Journal of Educational Research 7(1), 103-118. https://doi.org/10.29065/usakead.882143
4. Berkant, H. G., & Çadırlı, G. (2019). Ortaokul öğrencilerinin geometri öz-yeterlik inançlarının ve geometrik düşünme becerilerinin incelenmesi [An analysis of secondary school students’ geometry self-efficacy beliefs and their geometric thinking skills]. Turkish Journal of Educational Studies, 6(3), 29–52. https://doi.org/10.33907/turkjes.602382
5. Bloom, B. S. (1976). Human characteristics and school learning. Mc-Graw Hill.
6. Botha, E. (2009). Why metaphor matters in education. South African Journal of Education, 29, 431-444.
7. Bozkurt, A., & Esendemir, Ö. (2015). Duyuşsal özellikler bağlaminda ilkokul matematik dersi öğretim programlarının incelenmesi [An examination of the affective characteristics of primary school mathematics curricula]. In M. F. Özmantar, A. Öztürk, & E. Bay (Eds.), Reform ve değişim bağlaminda ilkokul matematik öğretim programları [Primary school mathematics curricula in reform and change processes] (pp. 365-390). Pegem.
8. Büyükkarcı, A. (2023). Matematik kavramına yönelik metaforik algılar ve yaklaşımlar [Metaphorical perceptions and approaches to the concept of mathematics]. Trakya Journal of Education, 13(3), 2178-2191. https://doi.org/10.24315/tred.1348841

9. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri [Scientific research methods]. Pegem.
10. Creswell, J. W. (2021). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni [Qualitative research methods: Qualitative research and research design according to five approaches] (M. Bütün & S. B. Demir, Trans. Eds.). Siyasal.
11. Çadırlı, G., & Gürbüztürk, O. (2025). Ortaokul öğrencilerinin matematik öz yeterlik inancı kaynakları [Sources of secondary school students’ mathematics self-efficacy beliefs]. Kahramanmaras Sutcu Imam University Journal of Education, 7(1), 74-102.
12. Çalışıcı, H., & Özçakır-Sümen, Ö. (2019). Matematik öğretmen adaylarının matematiğe yönelik algıları: Bir metafor çalışması [Pre-service mathematics teachers’ perceptions about mathematics concept: A metaphor study]. International Journal of Educational Studies in Mathematics, 6(3), 108-123.
13. Demir, G. Y. (2005). Çevirmenin ön sözü: Metafora dönüş [Translator’s preface: return to metaphor]. In G. Lakoff & M. Johnson (Authors), Metaforlar: Hayat, anlam ve dil [Metaphors: Life, meaning and language] (pp. 9-18). (2nd ed.). İthaki.
14. Doğan, M., & Kahraman, İ. (2022). Ortaöğretim öğrencilerinin oluşturdukları metaforlar: Acil uzaktan eğitimde matematik dersi [Metaphors created by secondary students: A mathematics lessons in emergency distance education]. Eurasian Journal of Researches in Social and Economics, 9(1), 79-93.
15. Ernest, P. (2010). Mathematics and metaphor: A response to Elizabeth Mowat & Brent Davis. Complicity: An International Journal of Complexity and Education, 7(1), 98-104.
16. Goldin, G. A. (2002). Affect, meta-affect, and mathematical belief structures. In G. C. Leder, E. Pehkonen, & G. Törner (Eds.), Beliefs: A hidden variable in mathematics education? (pp. 59-72). Springer.
17. Guy, G. M., Cornick, J., & Beckford, I. (2015). More than math: On the affective domain in developmental mathematics. International Journal for the Scholarship of Teaching and Learning, 9(2), Article 7. https://doi.org/10.20429/ijsotl.2015.090207
18. Gürbüztürk, O., Koç Akran, S. & Can, E. (2022). Metaphorical perceptions of vocational high school students on the concept of “learning mathematics with distance education”. Inonu University Journal of the Graduate School of Education, 9(18), 12-31. https://doi.org/10.29129/inujgse.1088747
19. Gür, H., Hangül, T., & Kara, A. (2014). Ortaokul ve lise öğrencilerinin “matematik” kavramına ilişkin sahip oldukları metaforların karşılaştırılması [Comparing metaphors that middle school and high school students’ possess about the concept of “mathematics”]. The Journal of Academic Social Science Studies, 2014(25-I), 427-444.
20. Güveli, E., İpek, A. S., Atasoy, E., & Güveli, H. (2011). Sınıf öğretmeni adaylarının matematik kavramına yönelik metafor algıları [Prospective primary teachers’ metaphorical perceptions towards mathematics]. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 2(2), 140-159.
21. Hannula, M. S. (2012). Exploring new dimensions of mathematics-related affect: Embodied and social theories. Research in Mathematics Education, 14(2), 137-161. https://doi.org/10.1080/14794802.2012.694281
22. Kazak, E., & Koca, Z. (2024). Mesleki ve teknik anadolu lisesi öğrencilerinin matematik kavramına ilişkin metaforik algıları [Metaphorical perceptions of vocational and technical anatolian high school students regarding concept of mathematics]. Bolu Abant Izzet Baysal University Journal of Faculty of Education, 24(2), 954-979. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1408226
23. Kebap, M., & Çenberci, S. (2020). Ortaokul öğrencilerinin matematik dersi ve matematik öğretmeni kavramlarına ilişkin metaforik algılarının farklı değişkenlere göre karşılaştırılması [Comparison different variables of the secondary school students about the metaphoric perceptions of the concept of mathematics lesson and mathematics teachers]. Bolu Abant Izzet Baysal University Journal of Faculty of Education, 20(3), 1565-1589. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2020..-555400
24. Koçak, D., & Bilecik, T. (2019). Farklı eğitim düzeyindeki öğrencilerin matematik dersine ilişkin metaforlarının belirlenmesi ve karşılaştırılması [Determination and comparison of metaphors of mathematics education of students at different grade levels]. Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education, 13(2), 909-940. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.544055
25. Koç-Sarıer, H. (2020). Meslek lisesi öğrencilerinin matematiğe yönelik algılarının metaforlar yardımı ile belirlenmesi [Determining vocational high school students’ perceptions of mathematics with the help of metaphors]. Academia Journal of Educational Research, 5(2), 322-336.
26. Lakoff, G. & Johnson, M. (2005). Metaforlar: Hayat, anlam ve dil [Metaphors: Life, meaning and language] (G. Y. Demir, Trans.). İthaki.
27. Larsen, J. (2013). Attitude in Mathematics: A thematic literature review. Retrieved January 27, 2026, from http://peterliljedahl.com/wp-content/uploads/Sample-Lit-Lar-sen.pdf
28. Lim, S. Y., & Chapman, E. (2015). Identifying affective domains that cor-relate and predict mathematics performance in high-performing students in Singapore. Educational Psychology, 35(6), 747-764.
29. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. SAGE.
30. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber [Qualitative research: A guide to design and application] (S. Turan, Trans. Ed.). Nobel.
31. McLeod, D. B. (1992). Research on affect in mathematics education: A reconceptualization. In D. Grouws (Ed.), Handbook of research on mathematics teaching and learning (pp. 575-596). Macmillan.
32. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded source book (2nd Edition). SAGE.
33. National Council of Teachers of Mathematics [NCTM] (1989). Curriculum and evaluation standards for school mathematics. National Council of Teachers of Mathematics.
34. Niemi, L. H. L., Holm, M., Haataja, E., Ilomanni, P., & Laine, A. (2025). The role of teachers’ beliefs and professional development in students’ mathematics motivation in primary education. LUMAT: International Journal on Math, Science and Technology Education, 13(1), Article 2. https://doi.org/10.31129/LUMAT.13.1.2500
35. Özgün-Koca, S. A. (2010). If mathematics were a color. Ohio Journal of School Mathematics, (62), 4-10.
36. Özsoy, M., Eroğlu, A., & Yazıcı, N. (2024). Öğrenci ve öğretmen perspektifinden denklem, koordinat sistemi ve eğim kavramlarının metaforik analizi [Metaphorical analysis of equation, coordinate system and slope concepts from student and teacher perspective]. Cumhuriyet International Journal of Education, 13(4), 954-974. https://doi.org/10.30703/cije.1429611
37. Özyurt, Y., & Şentürk, C. (2024). Ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin tam sayılara ilişkin metaforik algılarının incelenmesi [Investigation of secondary school 6th grade students’ metaphorical perceptions of integers]. International Karamanoglu Mehmetbey Educational Research 6(2), 162-197. https://doi.org/10.47770/ukmead.1524675
38. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri [Qualitative research and evaluation methods]. (M. Bütün & S. B. Demir, Trans. Eds.). Pegem.
39. Reyes, L. H. (1984). Affective variables and mathematics education. The Elementary School Journal, 84(5), 558-581.
40. Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar [Metaphors about school]. Educational Administration: Theory and Practice, (55), 459-496.
41. Savaş, E., Taş, S., & Duru, A. (2010). Matematikte öğrenci başarısını etkileyen faktörler [Factors affecting students’ achievement in mathematics]. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 11(1), 113-132.
42. Sezgin-Memnun, D. (2015). Ortaokul öğrencilerinin matematik problemine ilişkin sahip oldukları metaforlar ve bu metaforların sınıf düzeylerine göre değişimi [Secondary school students’ metaphors about mathematical problem and change of metaphors according to grade levels]. Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics, 9(1), 351-374. https://doi.org/10.17522/nefefmed.06160
43. Sulhan, M., Bozkurt, Ö., & Isırgan R. (2024). 8. sınıf öğrencilerinin lgs matematik sorularına yönelik metaforik algılarının incelenmesi [8th grade students’ responses to lgs mathematics questions investigation of metaphorical perceptions]. International Journal of Mardin Studies, 5(2), 126-147. https://doi.org/10.63046/ijms.1496662
44. Şeker, F., & Bağdat, O. (2023). Altıncı sınıf öğrencilerinin yeni nesil matematik problemlerine ilişkin metaforik algıları [Metaphoric perceptions of 6th grade students towards new generation mathematics problems]. Journal of Computer and Education Research, 11(22), 1062-1088. https://doi.org/10.18009/jcer.1359192
45. Şengül, S., Katrancı, Y., & Gerez Cantimer, G. (2014). Ortaokul öğrencilerinin “matematik öğretmeni” kavramına ilişkin metafor algıları [Metaphor perceptions of secondary school students about “mathematics teacher”]. The Journal of Academic Social Science Studies. (25 -I), 89-111.
46. Tanışlı, D., & Danişman, Ş. (2018). Affective characteristics in middle school mathematics curricula. In M. F. Özmantar, H. Akkoç, B. Kuşdemir Kayıran & M. Özyurt (Eds.), Middle school mathematics curricula: A historical review (pp. 423-456). Pegem.
47. Thomson, S., Lokan, J., Lamb S., & Ainley, J. (2003). Lessons from the third international mathematics and science study. TIMSS Australia Monograph Series. Australian Council for Educational Research. https://research.acer.edu.au/timss_monographs/9
48. Turhan-Türkkan, B., & Yeşilpınar-Uyar, M. (2016). Ortaokul öğrencilerinin “matematik problemi” kavramına yönelik metaforları [The metaphors of secondary school students towards the concept of “mathematical problem”]. Çukurova University Faculty of Education Journal, 45(1), 99-129. Turkish Language Association [TLA]. (2023). Güncel Türkçe sözlük [Current Turkish dictionary].
49. Türkiye Academy of Sciences [TÜBA]. (2011). Dictionary of Turkish scientific terms, social sciences. Ankara.
50. Uygun, T., Gökkurt, B., & Usta, N. (2016). Üniversite öğrencilerinin matematik problemine ilişkin algılarının metafor yoluyla analiz edilmesi [Analysis of the perceptions of the university students about mathematics problem through metaphor]. Bartın University Journal of Faculty of Education, 5(2), 536-556. https://doi.org/10.14686/buefad.v5i2.5000187677
51. Yaman, F., & Yaman, B. (2020). Metaphoric perceptions of secondary school students on mathematic concept. Eurasian Journal of Researches in Social and Economics, 7(6), 250-265.
52. Yetim-Karaca, S., & Ada, S. (2018). Determining students’ perceptions regarding the mathematics course and mathematics teachers through metaphors. Kastamonu Education Journal, 26(3), 789-800. https://doi.org/10.24106/kefdergi.413327
53. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri [Qualitative research methods in social sciences]. Seçkin.
54. Wahyuningtyas, L., & Amir, M. F. (2025). Can metaphorical thinking learning model enhance students’ mathematical literacy in area conservation? Journal of Integrated Elementary Education, 5(1), 128-149. https://doi.org/10.21580/jieed.v5i1.25690