Araştırma Makalesi

Kocaeli ilinde uydu verileri ve yer istasyonu ölçümlerine bağlı olarak hava kalitesinin değerlendirilmesi

Sayı: 81 31 Aralık 2022
PDF İndir
TR EN

Kocaeli ilinde uydu verileri ve yer istasyonu ölçümlerine bağlı olarak hava kalitesinin değerlendirilmesi

Öz

Sanayi faaliyetlerinin ve nüfus miktarının fazla olduğu yerleşim alanlarında hava kalitesinin sürekli kontrolü yaşamsal bir zorunluluktur. Bu öneme bağlı olarak araştırmanın alan kapsamını Kocaeli ili, konu kapsamını ise sahadaki kirleticilerin dağılımı oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı çeşitli kaynaklardan atmosfere bırakılan kirleticilerin alansal dağılışını ve atmosferde ulaşacağı yaklaşık yükselti seviyesini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda Sentinel-5P (Troposferic Monitoring Instrument) uydusuna ve Kocaeli ilinde bulunan Marmara Temiz Hava Merkezine ait istasyon verileri kullanılmıştır. Uydu verilerine ait analizler Google Earth Engine ara yüzü ile gerçekleştirilmiş, haritalamalarda ise Arc GIS 10.4 programından faydalanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda İzmit ilçesinin körfez kıyısının, Derince ve Körfez ilçeleri sınırını oluşturan sahil şeridinin; Dilovası, Gebze ve Darıca sahil kuşağının hava kirliliğinin en yoğun yaşandığı alanlar olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca belirlenen aerosol yüksekliğine paralel olarak araştırma sahasında kirleticiler, 0-500 metre yükselti aralığında yoğunlaşmaktadır. Hem uydu hem de yer istasyon verileri incelendiğinde azot oksitler, karbon monoksit ve kükürt dioksit arasında pozitif korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Kış mevsiminde atmosferdeki yoğunluğu artan bu gazlar, yaz aylarında seyrelmektedir. Formaldehit ve aerosol indeksi verileri ise fotokimyasal süreçlerin etkisiyle yaz mevsiminde daha yüksek değerler göstermektedir. Kocaeli gibi hem sanayi hem de nüfus anlamında önlerde yer alan şehirlerde, çok yönlü araştırmaların artırılması öncü bilgiler sağlayarak daha sağlıklı bir hava kalitesini beraberinde getirecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdi, H., & Williams, L. J. (2010). Principal component analysis. Wires Computational Statistics, 2(4), 433–459. https://doi. org/10.1002/wics.101
  2. Aghlmand, M., Kalkan, K., Onur, M. İ., Öztürk, G., & Ulutak, E. (2021). Google Earth Engine ile arazi kullanımı haritalarının üretimi. Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 10(1), 38–47. https://doi.org/10.28948/ngumuh.795977
  3. Akyürek, Ö., Arslan, O., & Karademir, A. (2013). SO2 ve PM10 hava kirliliği parametrelerinin CBS ile konumsal analizi: Kocaeli örneği. TMMOB coğrafi bilgi sistemleri kongresi, Ankara.
  4. Archibald, A., Turnock, S., Griffiths, P., Cox, T., Derwent, R., Knote, C., & Shin, M. (2020). On the changes in surface ozone over the twentyfirst century: sensitivity to changes in surface temperature and chemical mechanisms. Philosophical transactions. Series A, Mathematical, physical, and engineering sciences, 378, 20190329. https://doi.org/10.1098/rsta.2019.0329
  5. Ashar, N. G. (2016). Chemical and physical properties of sulphur dioxide and sulphur trioxide bt - advances in sulphonation techniques: liquid sulphur dioxide as a solvent of sulphur trioxide (N. G. Ashar (ed.); ss. 9–19). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-22641-5_2
  6. Bar, S., Parida, B. R., & Pandey, A. C. (2020). Landsat-8 and Sentinel-2 based Forest fire burn area mapping using machine learning algorithms on GEE cloud platform over Uttarakhand, Western Himalaya. Remote Sensing Applications: Society and Environment, 18, 100324. https://doi.org/10.1016/j.rsase.2020.100324
  7. Bhaskar, C., & Lakshminarayanachari, K. (2021). Numerical model for primary and secondary air pollutants emitted from an area and point source in an urban area with chemical reaction and removal mechanisms. Materials Today: Proceedings, 37, 2961–2967. https://doi.org/10.1016/j.matpr.2020.08.706
  8. Çapraz, Ö., & Deniz, A. (2018). Analysing of a Saharan dust event in İstanbul using remote sensing data. Türkiye Ulusal Jeodezi ve Jeofizik Birliği Bilimsel Kongresi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beşeri Coğrafya

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

24 Nisan 2022

Kabul Tarihi

27 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 81

Kaynak Göster

APA
Coşkun, M., Şahiner, H., Abujayyab, S. K. M., & Canbulat, O. (2022). Kocaeli ilinde uydu verileri ve yer istasyonu ölçümlerine bağlı olarak hava kalitesinin değerlendirilmesi. Türk Coğrafya Dergisi, 81, 53-68. https://doi.org/10.17211/tcd.1108123
AMA
1.Coşkun M, Şahiner H, Abujayyab SKM, Canbulat O. Kocaeli ilinde uydu verileri ve yer istasyonu ölçümlerine bağlı olarak hava kalitesinin değerlendirilmesi. Türk Coğ. Derg. 2022;(81):53-68. doi:10.17211/tcd.1108123
Chicago
Coşkun, Mücahit, Hüseyin Şahiner, Sohaib K M Abujayyab, ve Onur Canbulat. 2022. “Kocaeli ilinde uydu verileri ve yer istasyonu ölçümlerine bağlı olarak hava kalitesinin değerlendirilmesi”. Türk Coğrafya Dergisi, sy 81: 53-68. https://doi.org/10.17211/tcd.1108123.
EndNote
Coşkun M, Şahiner H, Abujayyab SKM, Canbulat O (01 Aralık 2022) Kocaeli ilinde uydu verileri ve yer istasyonu ölçümlerine bağlı olarak hava kalitesinin değerlendirilmesi. Türk Coğrafya Dergisi 81 53–68.
IEEE
[1]M. Coşkun, H. Şahiner, S. K. M. Abujayyab, ve O. Canbulat, “Kocaeli ilinde uydu verileri ve yer istasyonu ölçümlerine bağlı olarak hava kalitesinin değerlendirilmesi”, Türk Coğ. Derg., sy 81, ss. 53–68, Ara. 2022, doi: 10.17211/tcd.1108123.
ISNAD
Coşkun, Mücahit - Şahiner, Hüseyin - Abujayyab, Sohaib K M - Canbulat, Onur. “Kocaeli ilinde uydu verileri ve yer istasyonu ölçümlerine bağlı olarak hava kalitesinin değerlendirilmesi”. Türk Coğrafya Dergisi. 81 (01 Aralık 2022): 53-68. https://doi.org/10.17211/tcd.1108123.
JAMA
1.Coşkun M, Şahiner H, Abujayyab SKM, Canbulat O. Kocaeli ilinde uydu verileri ve yer istasyonu ölçümlerine bağlı olarak hava kalitesinin değerlendirilmesi. Türk Coğ. Derg. 2022;:53–68.
MLA
Coşkun, Mücahit, vd. “Kocaeli ilinde uydu verileri ve yer istasyonu ölçümlerine bağlı olarak hava kalitesinin değerlendirilmesi”. Türk Coğrafya Dergisi, sy 81, Aralık 2022, ss. 53-68, doi:10.17211/tcd.1108123.
Vancouver
1.Mücahit Coşkun, Hüseyin Şahiner, Sohaib K M Abujayyab, Onur Canbulat. Kocaeli ilinde uydu verileri ve yer istasyonu ölçümlerine bağlı olarak hava kalitesinin değerlendirilmesi. Türk Coğ. Derg. 01 Aralık 2022;(81):53-68. doi:10.17211/tcd.1108123

Cited By

Yayıncı: Türk Coğrafya Kurumu