EN
TR
Tüketim mekânlarının ve üçüncü yerlerin analizinde yeni bir kavram ve çerçeve önerisi: “mekânyer”
Öz
Bu çalışma coğrafyanın temel kavramlarından ‘mekân’ ve ‘yer’e ilişkin tartışmalar ışığında, tüketimin ve sosyalleşmenin biraradalığını sağlayan üçüncü yerler ile mikro ölçekteki tüketim mekânlarını “mekânyer” olarak kavramsallaştıran yeni bir nosyon ve çerçeve sunmayı amaçlamaktadır. Bu yeni nosyon ve çerçeve bize iki önemli olanak sunmaktadır. Bunlardan ilki, ekonomik coğrafya içerisinde tüketim mekânlarını öne çıkararak, klasik lokasyonel seçim ve ihtiyaç odaklı analizin ötesine geçen bir tartışma yapmamıza imkân sağlamaktadır. İkincisi ise, coğrafya literatüründe teorik olarak tartışılan ve tanımlanan ‘mekân’ ve ‘yer’ kavramlarının mikro tüketim mekânları ölçeğinde işlemselleştirilmesini sağlayarak daha kapsayıcı ve pratik bir yeni bir kavram ve analiz çerçevesi önerisi ortaya koymaktadır. Önerilen kavram hem hizmet ortamı, üçüncü yer ve ilişkisel üçüncü yer kavramsallaştırmaları üzerinden hem de saha çalışmasından elde edilen verilerin analizi ve farklı bir perspektifle yenilikçi olarak yorumlanması üzerinden geliştirilmiştir. Bu bağlamda önerilen ‘mekânyer’ kavramını tanımlayan özellikler, ayrım (tüketim pratikleri, yaşam tarzı ve kültürel sermaye), ölçek (bilinç-duygu, deneyimsel ve ilişkisel), yerin failliği (yerin serbestliği, yerin gerçekleşmesi ve yerin kimliği) ve ürün (sembolik, toplumsal ve bilişsel) olmak üzere dört bileşenden oluşmaktadır. Sözkonusu kavramın inşası ve geliştirilmesinde birbirinden farklı yapılara ve anlamlara sahip iki tüketim mekânı olan Starbucks ve Simit Sarayı örneklem alanı olarak kullanılmıştır. Çalışma hem nitel hem de nicel yöntemi bir arada içeren tasarıma sahiptir. Her iki mekânda toplam 426 anket yapılmıştır. Aynı zamanda Starbucks ve Simit Sarayında 26 tüketici ve 8 yönetici ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda çalışmanın en önemli bulgusu, mikro tüketim mekânlarının özellikle de üçüncü yerlerin sosyalleşmeye odaklı yerler olsalar da aynı zamanda toplumun kültürel ayrımlarını ve deneyimlerini hem ürün hem de mekân üzerinden yeniden üretmekte oldukları yönündedir. Bu nedenle tüketim mekânlarının işlemselleştirilmesinde önerilen ‘mekânyer’ kavramının ve sunduğu çerçevenin özelliklerinin birlikte düşünülmesi ve kullanılması daha kapsamlı ve derin bir analiz imkânı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Agnew, J. (1987). Place and politics: The geographical mediation of state and society. Allen & Unwin.
- Agnew, J. (2005). Space: Place. In P. Clocke & R. Johnston (Eds.), Spaces of geographical thought (pp. 81-96). Sage.
- Agnew, J. (2011). Space and place. In J. Agnew & D. N. Livingstone (Eds.), The sage handbook of geographical knowledge (pp.316-330). Sage.
- Alcalde, M. C. (2009). Between Incas and Indians Inca Kola and the construction of a Peruvian-global modernity. Journal of Consumer Culture, 9(1), 31–54. https://doi.org/10.1177/1469540508099700
- Amin, A. & Thrift, N. (2004). The blackwell cultural economy reader. Blackwell.
- Bağcı, U. E. & Yavan, N. (2022). Geleneksel perakendeci bakkalların rekabetçi stratejileri: Değer zinciri analizi. Ege Coğrafya Dergisi, 31(1), 17-31. https://doi.org/10.51800/ecd.1014325
- Bak, S. (2005). From strange bitter concoction to romantic necessity: The social history of coffee drinking in South Korea. Korea Journal, 45(2), 37-59.
- Bak, S. (2006). McDonald’s in Seoul: Food choices, identity and nationalism. In J. L. Watson (Ed.), Golden arches east McDonald’s in east Asia (2th edition, pp.136-160). Stanford University Press.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Beşeri Coğrafya
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
1 Haziran 2023
Kabul Tarihi
3 Temmuz 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Sayı: 84
APA
Yavan, N., & Kurtar Anlı, C. (2023). Tüketim mekânlarının ve üçüncü yerlerin analizinde yeni bir kavram ve çerçeve önerisi: “mekânyer”. Türk Coğrafya Dergisi, 84, 7-26. https://doi.org/10.17211/tcd.1308233
AMA
1.Yavan N, Kurtar Anlı C. Tüketim mekânlarının ve üçüncü yerlerin analizinde yeni bir kavram ve çerçeve önerisi: “mekânyer”. Türk Coğ. Derg. 2023;(84):7-26. doi:10.17211/tcd.1308233
Chicago
Yavan, Nuri, ve Ceyda Kurtar Anlı. 2023. “Tüketim mekânlarının ve üçüncü yerlerin analizinde yeni bir kavram ve çerçeve önerisi: ‘mekânyer’”. Türk Coğrafya Dergisi, sy 84: 7-26. https://doi.org/10.17211/tcd.1308233.
EndNote
Yavan N, Kurtar Anlı C (01 Aralık 2023) Tüketim mekânlarının ve üçüncü yerlerin analizinde yeni bir kavram ve çerçeve önerisi: “mekânyer”. Türk Coğrafya Dergisi 84 7–26.
IEEE
[1]N. Yavan ve C. Kurtar Anlı, “Tüketim mekânlarının ve üçüncü yerlerin analizinde yeni bir kavram ve çerçeve önerisi: ‘mekânyer’”, Türk Coğ. Derg., sy 84, ss. 7–26, Ara. 2023, doi: 10.17211/tcd.1308233.
ISNAD
Yavan, Nuri - Kurtar Anlı, Ceyda. “Tüketim mekânlarının ve üçüncü yerlerin analizinde yeni bir kavram ve çerçeve önerisi: ‘mekânyer’”. Türk Coğrafya Dergisi. 84 (01 Aralık 2023): 7-26. https://doi.org/10.17211/tcd.1308233.
JAMA
1.Yavan N, Kurtar Anlı C. Tüketim mekânlarının ve üçüncü yerlerin analizinde yeni bir kavram ve çerçeve önerisi: “mekânyer”. Türk Coğ. Derg. 2023;:7–26.
MLA
Yavan, Nuri, ve Ceyda Kurtar Anlı. “Tüketim mekânlarının ve üçüncü yerlerin analizinde yeni bir kavram ve çerçeve önerisi: ‘mekânyer’”. Türk Coğrafya Dergisi, sy 84, Aralık 2023, ss. 7-26, doi:10.17211/tcd.1308233.
Vancouver
1.Nuri Yavan, Ceyda Kurtar Anlı. Tüketim mekânlarının ve üçüncü yerlerin analizinde yeni bir kavram ve çerçeve önerisi: “mekânyer”. Türk Coğ. Derg. 01 Aralık 2023;(84):7-26. doi:10.17211/tcd.1308233
Cited By
Yer değiştiren yerleşmeleri hümanist coğrafya perspektifinden okumak: Bozkır filmi içerik analizi
lnternational Journal of Geography and Geography Education
https://doi.org/10.32003/igge.1465894Beşeri Coğrafya’da “Ev”: Teorik Bir Tartışma
Ege Coğrafya Dergisi
https://doi.org/10.51800/ecd.1559270