Physical Resilience Assessment of Bozkurt (Kastamonu, Türkiye) For Flash Flood and Flood Hazard

Öz

On 11 August 2021, the Ezine Stream experienced a severe flash flood and flood event, causing a major disaster in the town of Bozkurt (Kastamonu, Türkiye). Considering the regional geomorphological setting, fluvial geomorphology and morphodynamic processes, climatic conditions, and land-use practices, future flood events capable of causing similar disasters in Bozkurt should be anticipated. This study aims to examine the Ezine Stream and the town of Bozkurt from a geomorphological perspective in relation to the 11 August 2021 flood event and to evaluate the physical resilience of Bozkurt to future flood hazards by considering the flood protection measures implemented after the 11 August 2021 disaster. Aerial photographs from the years 1950, 1968, 2023, Google Earth image of 2021, 1:25.000 scale topography map of Kastamonu (E32-a1), DJI Mini Drone, laser meter, and Garmin handheld GPS were used for field measurements. Spatial and hydrological analyses were carried out using ArcMap 10.8 software. The population data used in the study were obtained from the Turkish Statistical Institute. Since 1950, two major interventions in the natural channel of the Ezine Stream, along with the conversion of land reclaimed from the river channel into residential areas, significantly increased the flood risk and contributed to the disaster that occurred on 11 August 2021. Measures intended to enhance resilience to flash flood and flood hazards and strengthen physical resistance should be reassessed considering the river's fluvial geomorphology and morphodynamic processes.

Anahtar Kelimeler

• Flash flood and flood
• Geomorphology
• Fluvial processes
• Physical resilience

Destekleyen Kurum

This study has not been supported in any way.

Etik Beyan

Ethics Committee Approval is not required for this study.

Teşekkür

I would like to express my sincere gratitude to the Governor of Kastamonu, Mr. Meftun Dallı; the District Governor of Bozkurt, Mr. Cebrail Kale; the Mayor of Bozkurt, Mr. Muammer Yanık; and the Director of the Kastamonu Provincial Disaster and Emergency Directorate, Mr. Suat Tüfekçi, for their kind interest and support, and for sharing their views and experiences during the field studies conducted in Bozkurt and its surroundings on different dates.

Bozkurt'un (Kastamonu, Türkiye) sel ve taşkın tehlikesi için fiziksel dirençlilik değerlendirmesi

Öz

11 Ağustos 2021 tarihinde Ezine Çayı’nda sel ve taşkın olmuş, Bozkurt şehri (Kastamonu, Türkiye) bunlarda afet niteliğinde olumsuz olarak etkilenmiştir. Genel jeomorfolojik özellikler, Akarsu jeomorfolojisi ve morfodinamik süreçler, klimatik özellikler ve arazi kullanım tercihleri dikkate alındığında, gelecekte Ezine Çayı’nda, Bozkurt şehrinde yeni afetlere neden olacak sel ve taşkınlar beklenmelidir. Bu çalışmada; Ezine Çayı ve Bozkurt şehrinin, 11 Ağustos 2021 sel-taşkını için jeomorfoloji perspektifinde incelenmesi, 11 Ağustos 2021 tarihinden sonra yapılan sel-taşkın koruma projeleri dikkate alınarak, bozkurt şehrinin sel-taşkın tehlikeleri için fiziksel dirençlilik değerlendirmesi yapılması amaçlanmıştır. Araştırmada veri kaynağı olarak 1950, 1968 ve 2023 yıllarına ait hava fotoğrafları, 2021 yılına ait Google Earth görüntüsü, 1:25.000 ölçekli Kastamonu E32-a1 topografya paftası, saha ölçümlerinde DJI Drone Mini, lazer metre, Garmin el GPS kullanılmış, haritalamalar, mekânsal ve hidrolojik analizler ArcMap 10.8 yazılımı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kullanılan nüfus verileri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ten temin edilmiştir. 1950 yılından bu yana Ezine Çayı doğal yatağına iki kez önemli müdahale yapıldığı görülmektedir. Akarsu yatağından kazanılan alanın yerleşime açılması, 11 Ağustos 2021 tarihli sel ve taşkın afetine davet çıkartmıştır. Sel-taşkın tehlikesine karşı dayanıklılığın arttırılması ve fiziksel direncin güçlendirilmesi amaçlı çalışmaların; akarsu jeomorfolojisi ve morfodinamik süreçler dikkate alınarak tekrar gözden geçirilmeye ihtiyacı olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sel ve taşkın
• Jeomorfoloji
• Akarsu süreçleri
• Fiziksel dirençlilik

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, herhangi bir şekilde desteklenmemiştir.

Etik Beyan

Bu çalışma için Etik Kurul Onay Belgesi gerekmemektedir.

Teşekkür

Farklı tarihlerde, Bozkurt ve çevresinde gerçekleştirilen arazi çalışmalarında yapılan sözlü görüşmelerde fikirlerini ve yaşanmışlıklarını paylaşan Kastamonu Valisi Sayın Meftun Dallı, Bozkurt Kaymakamı Sayın Cebrail Kale, Bozkurt Belediye Başkanı Sayın Muammer Yanık, Kastamonu İl Afet ve Acil Durum Müdürü Sayın Suat Tüfekçi’ye ilgi ve alakaları için teşekkür ederim.

Kaynakça

1. AFAD (2021). Bartın, Kastamonu ve Sinop’ta Meydana Gelen Yağışlar Hakkında. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, 21.08.2021 tarihli Basın Duyurusu. https://www.afad.gov.tr/bartin-kastamonu-ve- sinopta-meydana-gelen-yagislarhakkinda---2100
2. Azadgar, A., Nyka, L. & Salata, S. (2024). Advancing Urban Flood Resilience: A Systematic Review of Urban Flood Risk Mitigation Model, Research Trends, and Future Directions. Land, 13, 2138. https://doi.org/10.3390/land13122138
3. Balaian, S.K., Sanders, B.F. & Qomi, M.J.A. (2024). How urban form impacts flooding. Nature Communications, 15, 6911. https://www.nature.com/articles/s41467-024-50347- 4
4. Bozkurt Belediyesi (2021). Ezine Çayı Islah Ediliyor (13 Aralık 2021). https://www.bozkurt.bel.tr/ezine-cayi-islah- ediliyor/223/
5. CSB (2020). Bölgesel İklim Değişikliği Eylem Planları, ISBN: 978-625-7076-13-5. https://webdosya.csb.gov.tr/db/ordu/menu/bidep_ra por_v14_maket-1_20210315075810.pdf
6. Cutter, S. L. (2016). Resilience to What? Resilience for Whom? The Geographical Journal, 182(2): 110-113. https://www.jstor.org/stable/43868692
7. Czarnecki, J.M.P., Baker, B.H., Brison, A.M. & Kröger, R. (2014). Evaluating flood risk and alterations to hydraulic patterns following installation of low-grade weirs in agricultural systems. Agricultural Water Management, 146, 69-74. https://doi.org/10.1016/j.agwat.2014.07.018
8. Gürbüz, M. (2008). Karadeniz Bölgesinde Kırsal Göçler ile Sosyoekonomik Özellikler Arasındaki İlişkilerin Analizi (An Analysis of Relationships between Rural Migration and Socio-Economic Properties in Bleaksea Region). Marmara Coğrafya Dergisi, 18, 50-75. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3167

9. İbret, B.Ü. (2011). Kastamonu’nun Göç Olgusu (The State of Migration in Kastamonu). Coğrafya Dergisi, 20, 34-47. https://dergipark.org.tr/tr/download/article- file/231065
10. Kastamonu Valiliği (2024). 11 Ağustos 2021'de Sel Felaketini Yaşayan Bozkurt 3 Yılda Yeniden İnşa Edildi. http://www.kastamonu.gov.tr/11-agustos-2021de- sel-felaketini-yasayan-bozkurt-3-yilda-yeniden-insa- edildi
11. Kır, G., Keskin, A.Ü. & Zeybekoğlu, U. (2023). Karadeniz Bölgesi Yağış, Sıcaklık ve Rüzgâr Hızı Parametrelerinin Homojenliklerinin ve eğilimlerinin belirlenmesi. Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi (Journal of Sustainable Engineering Applications and Technological Developments), 6(1), 129-145. https://dergipark.org.tr/tr/download/article- file/2991709
12. Knighton, D. (1998). Fluvial Forms and Processes. A New Perspective. 2nd Edition. London. https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.4324 /9780203784662/fluvial-forms-processes-david- knighton
13. Leta, B.M., Adugna, D. & Wondim, A.A. (2024). Comprehensive investigation of flood‐resilient neighborhoods: the case of Adama City, Ethiopia. Applied Water Science, 14, 14. https://doi.org/10.1007/s13201-023-02053-7
14. Li, J., Zou, Y., Li, J. & Si, S. (2024). Urban spatial, engineering and management resilience capacity enhancement from a flood safety perspective. Water-Energy Nexus, 7, 213-226. https://doi.org/10.1016/j.wen.2024.07.002
15. McClymont, K., Morrison, D., Beevers, L. & Carmen, E. (2020). Flood resilience: a systematic review. Journal of Environmental Planning and Management, 63(7), 1151-1176. https://doi.org/10.1080/09640568.2019.1641474
16. Okay, A., Sunal, G., Tüysüz O., Altıner D. & Kılıç A.M. (2013). Orta Karadeniz Dağlarında Sakarya ile İstanbul zonları arasındaki Pontid-İçi sınırın niteliği ve jeolojik evrimi. TÜBİTAK Proje No: 109Y049. https://open.metu.edu.tr/bitstream/handle/11511/50 535/TVRJek56SXk.pdf?utm_source=chatgpt.com
17. Öğ, B., Gürer, T., Cengiz, S., Öztürk, A., Turan, E. & Özgür, E. (2024). Doğu ve Orta Karadeniz Bölgesi yağışlarının aylık, mevsimlik ve yıllık trend analizi (Monthly, seasonal and annual trend analysis of precipitation for Eastern and Central Black Sea Region of Türkiye). Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi (GUFBD / GUJS), 14(1), 131-148. https://dergipark.org.tr/en/download/article- file/3277183
18. Peiris, M.T.O.V. (2024). Assessment of Urban Resilience to Floods: A Spatial Planning Framework for Cities. Sustainability, 16, 9117. https://doi.org/10.3390/su16209117
19. Prashar, N., Lakra, H.S., Shaw R. & Kaur, H. (2023). Urban Flood Resilience: A comprehensive review of assessment methods, tools, and techniques to manage disaster. Progress in Disaster Science, 20, 100299. https://doi.org/10.1016/j.pdisas.2023.100299
20. Rollet, A.J., Reulier, R., Fantino, G. & Glais, A. (2024). Investigating the influence of weirs and small dams on coarse sediment connectivity in low-energy rivers: A case study of the orne and vire rivers in Normandy, France. Geomorphology, 465, 109356, https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2024.109356
21. Tian F., Ma, B., Yuan, X., Wang, X. & Yue, Z. (2019). Hazard Assessments of Riverbank Flooding and Backward Flows in Dike-Through Drainage Ditches during Moderate Frequent Flooding Events in the Ningxia Reach of the Upper Yellow River (NRYR). Water, 11(7), 1477. https://doi.org/10.3390/w11071477
22. TÜİK (2025). Türkiye İstatistik Kurumu, İstatistik Veri Portalı, Nüfus ve Demografi. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Nufu s-ve-Demografi-109
23. Turoğlu, H. (2007). Flood and flash floods analysis for Bartin River Basin, International River Basin Management Congress, Proceedings, 22–24 March 2007, pages: 0– 14, Antalya, Turkey.
24. Turoğlu, H. (2011). Flashfloods and Floods in Istanbul. Ankara University Journal of Environmental Sciences. 3/1, 39–46. https://doi.org/10.1501/Csaum_0000000043
25. Turoğlu, H. & Uludağ, M. (2010). Floods and Flashfloods in Edirne (Turkey). 10 Th International Multiciplinary Scientific Geoconference SGEM 2010, 20–26 June 2010, Conference Proceedings Volume II, Section “Hydrology and Water Resources, pages: 7–14, Albena, Bulgaria.
26. Turoğlu, H. (2014). Detection of Changes on Temperature and Precipitation Features in Istanbul (Turkey). Atmospheric and Climate Sciences, 4, 549-562. Online: 2160-0422. https://www.scirp.org/pdf/ACS_2014091814562695.p df
27. Turoğlu, H., Erginal, A.E., Cürebal, İ. & Döker, M.F. (2015). Hopa’da Yağışın Tetiklediği Sel, Taşkın ve Heyelan Afetleri (24.08.2015) [Torrent, Flood and Landslide Disasters (24.08.2015) Triggered by Rainfall in Hopa (Artvin)]. Ulusal Jeomorfoloji Sempozyumu 2015, 19 Mayıs Üniversitesi, 16–17 Ekim 2015. Bildiriler Kitabı, ISBN 9786051802008, 553-557, Samsun.
28. Turoğlu, H. (2016a). Drought hazard and water shortages in Istanbul, Turkey. 16th International Multidisciplinary Scientific GeoConference SGEM 2016, www.sgem.org SGEM2016 Conference Proceedings, ISBN 978-619- 7105-61-2 / ISSN 1314-2704, June 28- July 6, 2016, Book3 Vol. 1, pages: 259-266, https://sgem.org/sgemlib/spip.php?article7710
29. Turoğlu, H. (2016b). Climatic Assessment of Sustainable Water Management in Melen River Basin (NW Turkey). 4th International Geography Symposium, May 23-26, 2016- Kemer, Antalya, TURKEY. (Editors. R. EFE, İ. CÜREBAL, L. LÉVAI) GEOMED 2016 Conference Proceedings, pages: 164-173, https://drive.google.com/file/d/0BwLmYj286TziZ05Ycl ZmZ0QwQ3c/view
30. Turoğlu, H. (2016c). Sensitivity of streamflow to climate change in Melen River basin (NW Turkey). 16th International Multidisciplinary Scientific GeoConference SGEM 2016, www.sgem.org SGEM 2016 Conference Proceedings, ISBN 978-619-7105-61- 2 / ISSN 1314-2704, June 28- July 6, 2016, Book3 Vol. 1, pages: 645-652, DOI: 10.5593/SGEM2016/B31/S12.084
31. Turoğlu, H. (2019). Şehir Seli ve Taşkını Araştırmalarında Sayısal Yüzey Modellemesi (SYM) ve İnsansız Hava Aracı (İHA) Verisi Kullanımı. Bölüm: 1, sayfa: 01-28. İçinde: Akköprü, E. & Döker, M.F. (Editörler). Coğrafya Araştırmalarında Coğrafi Bilgi Sistemleri Uygulamaları, Pegem Akademi Yayınevi. https://depo.pegem.net/9786052419878.pdf
32. Turoğlu, H. (2023). Jeomorfolojik Açıdan Akarsu Kıyıları ve Kıyı Kanunu (Riverbanks and Coastal Law in The Geomorphological Perspective). Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi / Journal of Geomorphological Researches, 10, 34-48. https://dergipark.org.tr/en/pub/jader/issue/73495/12 07711
33. Turoğlu, H. (2024). Akarsu Kıyı Kenar Çizgisinin Sel ve Taşkın için Önemi (Importance of the river coastline for flash floods and floods). Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi/Journal of Geomorphological Researches, 13, 94-110. https://doi.org/10.46453/jader.1545943
34. Turoğlu, H. (2025). Sel ve Taşkınların Genel Özellikleri ve Edirne Özelinde Afete Dönüşme Süreçleri, sayfa: 11- 38. Uludağ, M. & Bitek, D. (Editörler). Edirne Afetlere Hazırlanıyor. Trakya Üniversitesi Yayın No: 334, ISBN 978-975-374-385-3, Edirne.
35. URL 1 https://www.bismilhaber.com.tr/sel-felaketinden- etkilenen-ailelere-38-milyon-lira-destek
36. 2 https://www.iha.com.tr/haber-sel-felaketinin- vurdugu-bozkurtta-catilarda-kurtarilmayi-bekleyenler- var-962748
37. 3 https://www.iklimhaber.org/yeni-calisma-iklim- krizini-biliyoruz-ve-endiseliyiz-ancak-siyasi- kutuplasma-bu-konuda-da-etkili/
38. URL 4 https://www.aa.com.tr/tr/gundem/bozkurttaki-sel- felaketinin-20nci-gununde-calismalar-araliksiz- suruyor/2351279 URL 5 https://image.yenisafak.com /resim/imagecrop/2021/08/24/11/20/resized_1e0e3- 91e58c204aed9540ebb842f39292ba96.jpg
39. Wohl, E. (2014). Rivers in the Landscape. Science and Management. John Wiley & Sons, Ltd. https://ndl.ethernet.edu.et/bitstream/123456789/75 803/1/61.pdf
40. Yüksek, Ö., Kankal, M. & Üçüncü, O. (2013). Assessment of big floods in the Eastern Black Sea Basin of Turkey. Environmental Monitoring and Assessment, 185, 797– 814, https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s1066 1-012-2592-2.pdf
41. Zeyrek, Ö., Wang, F. & Xu, J. (2025). Behaviors of Highway Culverts Subjected to Flooding: A Comprehensive Review. Water, 17(20), 2937. https://doi.org/10.3390/w17202937