Possible changes in precipitation in Mount Ida (and vicinity) according to HadGEM2-ES/RegCM4.3.4 global/regional model outputs (2000-2099)

Öz

Climate Change and the efforts of solution seeking on it are developing. Climate models are the best tools in these efforts to foresee how the climate system will react to the climatic forces.

Climate models are to be downscaled using Dynamic Downscaling methods, These are efforts of getting both higher resolution and real-like output results. Also in Turkey, Climate projections are obtained via Global Climate Model Outputs which are in the scope of IPCC-AR5 and downscaled to regional and local with province scale. However, No projectional research was found at the scale of Mount Ida and vicinity. Thus, it is investigated in this paper that how Mount Ida, which has importance with different climate, natural and social environment both side of, and with special topography is influenced by Climate Change. This study forms a part of a PhD thesis which aimed at determination of possible changes of both climate and tree formation areas between 2000-2099 years. In this study, it is investigated the changes in annual mean precipitation in Mount Ida and its vicinity until the end of this century in periods of 2016-2040; 2041-2070 and 2071-2099 based on HadGEM2-ES/RegCM4.3.4 global/regional models’ outputs both RCP4.5 and RCP 8.5 scenarios. Precipitation values of 10mx10m grid centre of surfaces of the mountainous area were calculated, analyzed and produced maps in GIS. According to findings, annual mean precipitation values in the area increase dramatically until the end of this century.

Anahtar Kelimeler

• Climate Change,Precipitation,RegCM4.3.4,HadGEM2-ES

HadGEM2-ES/RegCM4.3.4 küresel/bölgesel model verilerine göre Kaz Dağı ve yakın çevresinin yağışlarında olası değişiklikler (2000-2099)

Öz

İklim değişikliğinin doğal ve sosyal ortama yansımaları ve bu sorun üzerine çözüm arayışı çabaları gelişmektedir. Bu çabalar içerisinde iklim sisteminin gelecek dönemlerdeki zorlamalara nasıl tepkiler vereceğini öngörmek için kullanılabilen en iyi araç iklim modelleridir. Günümüzde çeşitli küresel iklim model çıktılarından dinamik ölçek küçültme yöntemi ile çözünürlüğü daha yüksek bölgesel model sonuçları elde edilmeye çalışılmaktadır. Türkiye’de de Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) tarafından, Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli’nin (IPCC) 5. Değerlendirme Raporu (AR5) kapsamındaki küresel iklim modelleri ve senaryo çıktıları ile iklim projeksiyonları bölge, havza ve il ölçeğinde uygulanmaktadır. Bununla birlikte Kazdağı yerel ölçeğinde herhangi bir yağış projeksiyonu çalışmasına ulaşılamamıştır. Konumu, özel topografyası, kuzey ve güney yamacında farklı iklim, doğal ve sosyal ortamları ile büyük öneme sahip olan Kazdağı’nın iklim değişikliğinden nasıl etkileneceği üzerine araştırma ihtiyacı hissedilmiştir. Bu çalışma Kazdağı’nın ikliminde ve buna bağlı olarak ağaç formasyonunun dağılışında 2000-2099 yılları arasındaki olası değişikliklerin tespitine yönelik devam eden doktora çalışmasının bir kısmını oluşturmaktadır. Bu çalışmada 1971-2000 dönemine ait ve MGM tarafından HadGEM2-ES/RegCM4.3.4 küresel/bölgesel çıktılarıyla üretilmiş iki senaryoya ait (RCP4.5 ve RCP8.5), 2016-2040; 2041-2070 ve 2071-2099 dönemlerine ait yıllık ortalama toplam yağış anomali değerleri kullanılarak Kazdağı ve Yakın Çevresi’nde yağışlardaki olası değişiklikler ortaya konulmuştur. Dağlık topografyanın tüm yüzeyinde 10mx10m grid merkezlerinin yağış değerleri Coğrafi Bilgi Sistemleri programı yardımıyla hesaplanıp modellenerek sahanın yağış analizleri yapılmış ve haritaları üretilmiştir. Bulgulara göre Kazdağı ve yakın çevresinde yağışlar her iki senaryo için de bu yüzyılın sonuna kadar önemli ölçüde artmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İklim Değişikliği,Yağış,RegCM4.3.4,HadGEM2-ES

Kaynakça

1. Ardel, A., Kurter, A., Dönmez, Y. (1969) Klimatoloji Tatbikatı. İstanbul Üniversitesi Yayınları No:1123 Taş Matbaası, İstanbul
2. Akçakaya, A., Sümer, U. M., Demircan, M., Demir, Ö., Atay, H., Eskioğlu, O., Gürkan, H., Yazıcı, B., Kocatürk, A., Şensoy, S., Bölük, E., Arabacı, H., Açar, Y., Ekici, M.,
3. Yağan, S., Çukurçayır, F. (2015) Yeni Senaryolar ile Türkiye İklim Projeksiyonları ve İklim Değişikliği. T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Araştırma Dairesi Başkanlığı, Klimatoloji Şube Müdürlüğü, Ankara.
4. Demir, Ö. Atay, H., Eskioğlu O., Tuvan A., Demircan, M., Akçakaya, A. (2013).RCP4.5 Senaryosuna Göre Türkiye’de Sıcaklık ve Yağış Projeksiyonları. III. Türkiye İklim Değişikliği Kongresi, TİKDEK, Konferans Dokümanı, 1-7.
5. Demircan, M., Demir, Ö., Atay, H., Eskioğlu, O., Yazıcı, B., Gürkan, H., Tuvan, A., Akçakaya, A., (2014) “Türkiye’de Yeni Senaryolara Göre İklim Değişikliği Projeksiyonları” , TÜCAUM-VIII. Coğrafya Sempozyumu Konferans Dokümanı 1-10.
6. Demircan, M., Demir, Ö., Atay, H., Eskioğlu, O., Yazıcı, B., Gürkan, H., Tuvan, A., Akçakaya, A., (2014) “Yeni Senaryolara Göre Türkiye Akarsu Havzalarında İklim Değişikliği Projeksiyonları” , TÜCAUM-VIII. Coğrafya Sempozyumu Konferans Dokümanı 11-20.
7. Turp, M.,T., Öztürk, T., Türkeş, M., Kurnaz, M.L, (2014) “RegCM4.3.5 Bölgesel İklim Modelini Kullanarak Türkiye ve Çevresi Bölgelerin Yakın Gelecekteki Hava Sıcaklığı ve Yağış Klimatolojileri için Öngörülen Değişikliklerin İncelenmesi” , Ege Coğrafya Dergisi, 23/1, 1-24.
8. Türkoğlu N., Aydın, O., Duman, N., Çiçek, İ. (2016) Türkiye’de Yağışın Farklı Mekansal Enterpolasyon Yöntemleriyle Karşılaştırılması. International Journal of Human Sciences, 13/3, 5637-5659.

9. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi, Proje Nihai Raporu – EK4, T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Su Yönetimi Genel Müdürlüğü, Haziran 2016, Ankara
10. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi, Proje Nihai Raporu – EK6, T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Su Yönetimi Genel Müdürlüğü, Haziran 2016, Ankara