Peynir turizmi temelli kültür rotaları oluşturulmasına yönelik bir araştırma: Van otlu peynir örneği

Öz

Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan Van İli, farklı deneyimler yaşamak isteyen turistler için eşsiz doğası, zengin tarihi ve kültürel varlıkları ile alternatif turizm potansiyeline sahip bir kenttir. Bu çalışmanın amacı, Van otlu peynirinin hikayesinin turistik bir ürün olarak pazarlanabilmesi için peynir üretiminin deneyimlenebileceği ve peynir tadımının yapılabileceği peynir çiftliklerinin kurulması ve önerilen peynir çiftliklerine planlanacak tematik kültür rotalarında yer verilebilmesi için turizm sektörü paydaşlarında farkındalık yaratmaktır. Araştırma kapsamında, Van kırsalında üretilen Van otlu peynir üretim sürecinin araştırılması ve üretim süreci arkasında yer alan hikâyenin ortaya konabilmesi için Van’ın dört farklı ilçesinde ön saha çalışması yapılmıştır. Çalışmada peynir yapım sürecini gözlemlemek ve yerel üreticilerin (köylülerin) yaşam koşullarına yönelik bilgi sahibi olmak amacıyla katılımcı olmayan gözlem tekniği kullanılmıştır. Ön saha çalışması sırasında yerel üreticilere sorular yöneltilerek peynir yapım sürecine yönelik ayrıntılı veriler toplanması sağlanmıştır. Araştırmanın ana amacına yönelik boyutunda ise, Van TÜRSAB Bölgesi üyesi olan gönüllü tur acente işletmecileri ve ŞURA üyesi tur rehberleri ile yüz yüze görüşmeler yürütülerek Van otlu peyniri üretim sürecinin deneyimlenmesine yönelik oluşturulabilecek rotaların belirlenmesi sağlanmıştır. Görüşmelerde 5 üye acente ve 3 tur rehberinin görüşleri alınmıştır. Bu görüşler ve araştırmacıların Van ilinde yapmış oldukları saha çalışmaları sonucunda elde etmiş oldukları veriler sentezlenerek Google haritalar aracılığıyla potansiyel peynir turizm rotaları oluşturulmuştur. Araştırma sürecinde Van otlu peynirinin turistik bir ürün olarak pazarlanması noktasında henüz kolektif bir bilincin oluşmadığı ve çözülmesi gereken sorunlar olduğu görülmüştür. Bununla birlikte hem yüz yüze görüşmelerde alınan uzman görüşleri hem de saha çalışmalarında yerel üreticilerin bu noktada oldukça istekli oldukları gözlenmiştir. Yakın gelecekte turizm paydaşları ve özellikle yatırımcıların iyi uygulama örneklerinde
görüldüğü üzere Van otlu peynirinin hikâyesini turistik ürün olarak pazarlamaları beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Peynir Turizmi
• Kültür Rotası
• Van Otlu Peynir
• Somut Olmayan Kültürel Miras
• Van- Türkiye

A study on creation of cheese tourism-based culture routes: The case of Van herby cheese

Abstract

Van and its surrounding area have rich historical and cultural assets as well as unique nature. All of which have a wide range of tourism potential for the tourists who wish to experience a wide range of alternative tourism activities. This study aims to raise awareness amongst the tourism sector stakeholders, which might later turn into the establishment of cheese farms in Van’s countryside where Van “otlu” (Herby) cheese has a touristic product potential, so that cheese production can be experienced by the domestic and international tourists who wish to experience new alternative tourism activities. To investigate the story behind the cheese production, a preliminary field study was conducted in four different districts of Van. In the study, the researchers also used the non-participant observation technique to observe the cheese-making process and to gather information about the working and living conditions of the individuals involved in cheese making. Besides, during the field study, data were collected about the production process and the details of the cheese- making process by asking the participants various questions. Another main dimension of the research was the focus group interviews conducted with the volunteer tour agencies (chartered by Van TÜRSAB). Employing this method, it is provided to determine the routes which allow those to experience the making process of Van “otlu” Cheese from earlier to the later stages. In the study, five different agencies and three tour guidance’s’ opinions as well as two NGOs’ opinions were benefited. The agencies’ opinions and the outcomes of the field studies were synthesized with aim of creating potential cheese tourism routes. At this stage, maps for routes including cheese production experience were drawn through Google maps. As for the marketing of Van “otlu” cheese as a touristic product, it is seen that there is no collective mind yet and there are problems that need to be solved. However, it was observed that both the expert opinions in the focus group discussions and the producers in the field studies were seriously keen on this point. It has been considered that soon, the tourism stakeholders and especially the investors expected to be marketing the Van “otlu” cheese as a touristic product, as it has been seen in the best cases (e.g. Holland, Germany, France).

Keywords

• Cheese Tourism
• Cultural Route
• Intangible Assets
• Van Herby Cheese
• Van-Turkey

Kaynakça

1. Akdu, U. & Akdu, S. (2018). Turizm tanıtımında gastronomik değer vurgusu: UNESCO Gastronomi Şehirleri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(4), 933-952.
2. Akgöz, E. Göral, R. & Tengilimoğlu, E. (2016). Turistik ürün çeşitlendirmenin sürdürülebilir destinasyonlar açısından önemi. Akademik Bakış Dergisi, 55, 397-407.
3. Aksoy, M. & Sezgi, G. (2015). Gastronomi turizmi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi gastronomik unsurları. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3(3), 79-89.
4. Akyüz, N. & Coşkun, H. (1996). Van otlu peynirlerinin üretimi ve peynire katılan otların peynirin çeşitli özellikleri üzerine etkileri. M. Demirci (Ed.), Her yönüyle peynir içinde (ss.210-216). İstanbul: Hasad Yayıncılık Ltd. Şti.
5. Akyüz, N., Coşkun, H., Andiç, S. & Altun, İ. (1996). Some general characteristics of pickled herbs used in making Van herby cheese.
6. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 6(1), 35-41. Arınç, K. (2018). Boğatepe köyünde Gravyer peyniri üretimi ve sürdürülebilir gelişme bakımından önemi (Kars/Türkiye). Türk Coğrafya Dergisi, 70, 7-18.
7. Atış E. & Çelikoğlu. Ş. (2017). Boğatepe köyünde geleneksel Kars gravyer ve kaşar peyniri üretiminin yöre ekonomisi ve tanıtımına katkısı, November 2017 International Congress on the 75th Anniversary of TGS - TCK 75. Kuruluş Yılı Uluslararası Kongresi, 310-324.
8. Babbie E. (2016). The Practice of Social Research. Fourteenth Edition, Boston: Cengage Learning.

9. Başaran, B. (2017). Gastronomi turizmi kapsamında Rize yöresel lezzetlerinin değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(3), 135-149.
10. Biber H. & Çavuşoğlu R. (2005). Van/Kalecik Urartu Gözlem Alanı ve Nekropolü. Arkeoloji ve Sanat, (27/120), 17-28.
11. Bogue, J. C., Delahunty, C. M., Henry, M. K. & Murray, J. M. (1999). Market-oriented methodologies to optimise consumer acceptability of Cheddar-type cheeses. British Food Journal, 101(4), 301-317.
12. Cihangir Çamur, K. & Cihangir, E. (2017). Turizm temelli girişimciliğin gelişiminde yerel ve mekânsal dinamiklerin Göreme (Nevşehir- Kapadokya) örneğinde analizi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(3), 227-237.
13. Cihangir, E. & Şeremet, M. (2020). Van’ın Edremit ilçesinde turizmin gelişimi: Rezilyans ve değişim. Türk Coğrafya Dergisi (74), 47-59.
14. Cihangir, E., Demirhan, Ö. & Şeremet, M. (2020). Kırsal turizm potansiyelinin ortaya çıkarılmasında kırsalda kadının durumuna bir bakış: Van otlu peyniri üretimi örneği. lnternational Journal of Geography and Geography Education, (42), 199-222.
15. Corbin, J. & Strauss, A. (2015). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory. Fourth Edition. Sage Publications.
16. Coşkun, H. & Öztürk, B. (2001). Otlu peynir adı altında üretilen peynirler üzerinde bir araştırma. Gıda Mühendisliği Dergisi, 10, 19-23. Cömert, M. (2014). Turizm pazarlamasında yöresel mutfakların önemi ve Hatay mutfağı örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2(1), 64-70.
17. Cömert, M. & Sökmen, A. (2017). Türkiye’de gastronomi turizmi: Antalya’da konaklayan turistler üzerine bir araştırma. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 14(3),6-26.
18. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. London: Sage Publications.
19. Cunningham J.M., Shukla G. & Tikkanen A. (2007). Roquefort Cheese. Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/topic/ Roquefort#accordion-article-history
20. Çakır, A., Çiftçi, G. & Çakır, G. (2017). Trakya turizm rotası projesi: Lezzet rotası üzerine bir değerlendirme. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(2), 194-205.
21. Çatır, O. & Ay, E. (2018). Ulubey (Uşak) yöresel yemeklerinin gastronomi turizmi açısından değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(3), 3-19.
22. Çavuşoğlu R., Biber H. & Başar F. (2008). 2004-2007 Yılları Van-Kalecik Kazıları. H. Dönmez & A. Özme (Ed.), 30. Kazı Sonuçları Toplantısı içinde (ss.269-289). Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü.1. Cilt, Ankara.
23. ÇEKÜL Vakfı. (2014). Gaziantep kültürel rotalar sistemi. Mekansal planlama rehberi kültür öncelikli bölgesel yol haritaları. Erişim Adresi https://drive.google.com/file/d/0BxSivI_0YdzVeTZwUE9pdjlLSG8/ view
24. ÇEKÜL Vakfı. (2015). Kültür rotaları planlama rehberi. Tarihi kentler birliği yayınları kılavuz kitapçıklar dizisi 3. İstanbul. Erişim adresi https://www.tarihikentlerbirligi.org/wp-content/uploads/rota- rehberi_press.pdf
25. Çimen, H. (2016). Gastronomi turizmi açısından Ardahan mutfağının önemi. Karadeniz-Blacksea-Черное море, (32), 307-315. Çolakoğlu, O. (2014). Turistik Ürün Politikası. 1.Baskı. Ankara: Detay Yayıncılık.
26. DAKA (2019). Van-Bitlis turizm odaklı tanıtım ve markalaşma eylem planı. Erişim adresi https://www.daka.org.tr/panel/files/files/ yayinlar/ VAN%20B%C4%B0TL%C4% B0S%20TUR%C4%B0Z%- C4%B0M%20%20ODAKLI%20TANITIM%20VE%20MARKALA%- C5%9EMA%20EYLEM%20PLANI.pdf
27. Denzin, N. K. (1978). The research act: A theoretical introduction to sociological methods. (2nd ed.). New York: McGraw-Hill.
28. Denzin, N. K. & Lincoln, Y. S. (2018). The Sage handbook of qualitative research. Fifth Edition. London: Sage Publications.
29. Deveci, B., Türkmen, S. & Avcıkurt, C. (2013). Kırsal turizm ile gastronomi turizmi ilişkisi: Bigadiç örneği. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi, 3(2), 29-34.
30. Durlu Özkaya, F., Sünnetçioğlu, S. & Can, A. (2013). Sürdürülebilir gastronomi turizmi hareketliliğinde coğrafi işaretlemenin rolü.
31. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 1(1), 13-20. Eisenhardt, K. M. (1989). Building theories from case study research. Academy of management review, 14(4), 532-550.
32. Everett, S. (2008). Beyond the visual gaze? The pursuit of an embodied experience through food tourism. Tourist Studies, 8(3), 337-358.
33. Flyvbjerg, B. (2011). Case study. In N.K. Denzin & Y.S. Lincoln (Eds.), The Sage Handbook of Qualitative Research (pp. 301-316). 4th Edition, Thousand Oaks, CA: Sage,
34. Flick, U. (2018). Triangulation in data collection. In U. Flick (Ed.), The SAGE handbook of qualitative data collection (pp.527-544). London: Sage Publications.
35. Fusté Forné, F. (2015a). Cheese tourism in a world heritage site: Vall de Boí (Catalan Pyrenees). European Journal of Tourism Research, 11, 87-101.
36. Fusté Forné, F. (2015b). Local cheese in farmers’ markets: Community and tourism development in Canterbury, New Zealand. e-Review of Tourism Research (eRTR), 2015, 12 (5/6), 281-289.
37. Golafshani, N. (2003). Understanding reliability and validity in qualitative research. The qualitative report, 8(4), 597-607.
38. Gökdeniz, A., Erdem, B., Dinç, Y. & Uğuz, S. Ç. (2015). Gastronomi turizmi: Ayvalık’ta yerli turistler üzerinde görgül bir araştırma.
39. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3(1), 14-29. Görmüş S. (2017). Kültürel peyzaj değerlerini korumak için yeni bir yaklaşım: Kültürel rotalar. Plant Peyzaj ve Süs Bitkiciliği Dergisi, 7(25), 122-130.
40. Gürbüz, S. & Şahin, F. (2014). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
41. Gürsoy, Y. (2017). Giresun merkez yöresinde gastronomi turizmi üzerine genel bir değerlendirme. Journal of International Social Research, 10 (51), 1296-1304.
42. Hacıoğlu, N. (2000). Turizm Pazarlaması. Bursa: Vipaş A.Ş. Hacıoğlu, N. & Avcıkurt (2011). Turizm Ürün Çeşitlendirmesi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
43. Harbutt, J. (2009). World cheese book. London: Penguin. Hatipoğlu, A., Zengin, B., Batman, O. & Şengül, S. (2013). Yöresel yemeklerin, kırsal turizm işletmeleri mönülerinde kullanım düzeyleri: Gelveri örneği. International Journal of Social and Economic Sciences, 3(1), 6-11.
44. İşleyici, Ö. & Sancak, Y. (2005). Van otlu peyniri, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 8 (1-2), 48-58.
45. İşleyici, Ö. & Akyüz, N. (2009). Van ilinde satışa sunulan otlu peynirlerde mikrofloranın ve laktik asit bakterilerinin belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 20(2), 59-64.
46. Jarábková, J. & Hamada, M. (2012). Creativity and rural tourism. Creative and Knowledge Society, 2(2), 5-15.
47. Jupp, V. (2006). The Sage dictionary of social research methods. Sage Publications.
48. Kahraman, T., Ozmen, G.,Ozinan, B. & Omer Goksoy, E. (2010). Prevalence of salmonella spp. and listeria monocytogenes in different cheese types produced in Turkey. British Food Journal, 112(11), 1230-1236.
49. Kan, M., Gülçubuk, B., Kan, A. & Küçükçongar, M. (2010). Coğrafi işaret olarak Karaman Divle Tulum Peyniri. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, (2), 15-23.
50. Karaca, O. B. (2016). Geleneksel peynirlerimizin gastronomi turizmindeki önemi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies 4(2) , 17-39.
51. Kervankıran, İ. & Çuhadar, M. (2014). Turizm rotalarının oluşturulmasında Coğrafi Bilgi Sistemlerinin önemi. III. Disiplinlerarası Turizm Araştırmaları Kongresi, 04-05 Nisan 2014, Kuşadası, Aydın, (576-589).
52. Kesici, M. (2012). Kırsal turizme olan talepte yöresel yiyecek ve içecek kültürünün rolü. Kırklareli Üniversitesi, Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 14 (23), 33-37.
53. Kızılırmak, İ., Albayrak, A. & Küçükali, S. (2014). Yöresel mutfağın kırsal turizm işletmelerinde uygulanması: Uzungöl örneği. International Journal of Social and Economic Sciences, 4(1), 75-83.
54. Kurt, A. & Akyüz, N. (1984). Van otlu peynirinin yapılışı ve mikrobiyolojik, fiziksel ve kimyasal nitelikleri. Gıda, 9(3), 141-146.
55. Layton, T. A. (1973). The cheese handbook: Over 250 varieties described, with Recipes. Courier Dover Publications.
56. LeCompte, M. D. & Goetz, J. P. (1982). Problems of reliability and validity in ethnographic research. Review of Educational Research, 52(1), 31-60.
57. Lourens, M. (2007). Route tourism: a roadmap for successful destinations and local economic development. Development Southern Africa, 24(3), 475-490.
58. Lune, H. & Berg, B. L. (2017). Qualitative research methods for the social sciences. Ninth Edition, Global Edition. England: Pearson Education Limited.
59. Maurer, Oswin. (2018). Tourism and Food: Necessity or Experience? In S. Beeton & A. Morrison (Eds.), The Study of Food, Tourism, Hospitality and Events: 21st-Century Approaches (pp.27-36). Singapore: Springer.
60. McCarthy, M., O’Reilly, S. & Cronin, M. (2001). Psychological, attitudinal and behavioural characteristics of Irish speciality cheese customers. British Food Journal, 103(5), 313-330.
61. Mercan, Ş.O. & Üzülmez, M. (2014). Coğrafi işaretlerin bölgesel turizm gelişimindeki önemi: Çanakkale ili örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 29(2), 67-94.
62. Merriam, S. B. & Tisdell, E. J. (2016). Qualitative research: A guide to design and implementation. 4th Edition. John Wiley & Sons. USA. Meyer, D. (2004). Tourism Routes and Gateways. Key issues for the development of tourism routes and gateways and their potential for Pro-Poor Tourism. Overseas Development Institute. https:// www.odi.org/sites/odi.org.uk/files/odi-assets/publications-opinion- files/4040.pdf
63. Meyer, D., Ashley, C. & Poultney, C. (2004). Developing local excursions for tourists. Case Study (Brief No. 5). Pro-poor Tourism Pilots (Southern Africa) Programme. Erişim Tarihi: 20 Kasım 2019.
64. https://www.odi.org/sites/odi.org.uk/files/odi-assets/publications- opinion-files/3794.pdf
65. Ocak, E. & Köse, Ş. (2015). Van otlu peynirinin üretimi ve mineral madde içeriği. Gıda, 40(6), 343-348.
66. Okumuş, E. (2008). Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’sinde Tatvan ve Çevresi. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (24), 187-216.
67. Oliaei, Y. S. B. (2016). Jajikhli Panir. In C. Donnelly (Ed.), The Oxford companion to cheese (pp.390). Oxford University Press, New York, United States of America.
68. Öney Tan, A. (2016). Turkey. In C. Donnelly (Ed.), The Oxford companion to cheese (pp.732-734). Oxford University Press, New York, United States of America.
69. Özkan, Ç. & Aydın, Ş. (2018). Yerel yiyecekler aracılığı ile sürdürülebilir destinasyonlar: Ayvacık örneği, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(1), 335-349.
70. Özleyen, E. & Tepeci, M. (2017). Manisa’da yöresel yemeklerin ve lezzetlerin turizmin gelişimine katkısının belirlenmesi. Turizm Akademik Dergisi, 4(2), 139-152.
71. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice. Fourth edition. Sage publications.
72. Polat, E. (2017). Turizm ve coğrafi işaretleme: Balıkesir örneği. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, 1(1), 17-31.
73. Ren, C. (2010). Assembling the socio-material destination: An actor- network approach to cultural tourism studies. In G. Richards, & W. Munsters (Eds.), Cultural Tourism Research Methods (pp. 199-208). Oxfordshire, UK & Cambridge, USA.
74. Ren, C. (2011). Non-human agency, radical ontology and tourism realities. Annals of Tourism Research, 38(3), 858-881.
75. Rogerson, C. M. (2009). Local economic development and tourism planning in Africa: evidence from route tourism in South Africa. In P. Hottola (Ed.), Tourism strategies and local responses in Southern Africa (pp.27-40). Wallingford: CABI
76. Sahin, G. G. (2015). Gastronomy tourism as an alternative tourism: an assessment on the gastronomy tourism potential of Turkey. International Journal of Academic Research in Business Social Science, 5(9), 79-105.
77. Schmudde, U. & Sörensson, A. (2020). Tourism Development in Rural Areas in Sweden – In the Shadow of a Well-Established Destination. Athens Journal of Tourism, 7(1), 55–74.
78. Şahin, G. G. & Ünver, G. (2015). Destinasyon pazarlama aracı olarak gastronomi turizmi: İstanbul’un gastronomi turizmi potansiyeli üzerine bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3(2), 63-73.
79. Şahin, K., Andiç, S. & Koç, Ş. (2001). Van ili kentsel alanda ailelerin otlu peynir ve süt ürünleri alım ve tüketim davranışları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 11(2), 67-73.
80. Şehribanoğlu, S., Cihangir, E., Levendoğlu, M. F., & Saydan, R. (2017). Kent, kimlik ve imaj: Van ili örneği. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, KAYFOR Özel Sayı 4, 566-574.
81. Şeremet, M. & Alaeddinoğlu, F. (2016). Turizm coğrafyası çalışmalarında örnek olay araştırması. N. Özgen (Ed.), Beşeri coğrafyada araştırma yöntemleri ve teknikler içinde (ss.355-370). Ankara: Paradigma Akademi.
82. Silva, T., Santos, P., Silva, T., Silva, K., Machado, A. & Garcia, L. (2019). Shelf life study of handmade and industrially processed Minas frescal cheese. Nutrition & Food Science, (49/6), 1207-1218
83. Stake, R. E. (2006). Multiple case study analysis. New York: Guilford Press.
84. Stanley, J. & Stanley, L. (2014). Food tourism: A practical marketing guide, Croydon: Cabi.
85. Stoddart, H. I. (2008). Route tourism and local economic development in South Africa: The Magalies meander and the crocodile ramble (Doctoral dissertation, University of the Witwatersrand).
86. Stone, M.J., Migacz, S., Garibaldi, R., Stein, N., & Wolf, E. (2020). 2020 State of the Food Travel Industry Report Portland, OR: World Food Travel Association (WFTA)
87. Tarakçı, Z. & Küçüköner, E. (2006). Farklı yağ oranına sahip sütten üretilen Van otlu peynirlerinde olgunlaşma süresinde meydana gelen değişiklikler. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 16(1), 19-24.
88. Tekelioğlu, Y. (2011). Roquefort: Bir peynir, bir köy I. Gastro, Sayı 62, Temmuz, Ağustos, Eylül, Apa Unipirint Basım A.Ş. İstanbul, 70-76. https://catalogues.metro-group.com/metro-gastro/sayi- 62-temmuz-agustos-eylul-2011/page/6-7
89. Top, M. (2017). Hoşap Kalesi Kazısı 2015 yılı kazı ve restorasyon çalışması. XX. International Symposium of The Medieval Turkish Period Excavatıons History of Art Researches. Conference Proceedings. Erişim adresi http://Www.Xxortacag.Sakarya.Edu.Tr/ Pdf/39mtop.Pdf
90. Tunçtürk, Y., Ocak E. & Köse, Ş. (2014). Farklı süt türlerinden üretilen Van Otlu Peynirlerinin fiziksel ve kimyasal özellikleri İle proteoliz profillerinde olgunlaşma sürecinde meydana gelen değişimler. Gıda, 39 (3), 163-170.
91. Urry, J. (1990). The tourist gaze. (First Edition). London: Sage publication. Usal, A. & Oral, S.(2001). Turizm Pazarlaması. İzmir: Kanyılmaz Matbaası. Uzunsoy, I. & Özer, B. (2018). Cheeses from Turkey. In P. Papademas & T. Bintsis (Eds.), Global Cheesemaking Technology, (pp.191- 192), Wiley, Ltd., Hoboken.
92. Uzundumlu, A. S. & Topcu, Y. (2016). Determining Turkish consumers’ consumption satisfaction with Erzurum Civil cheese. British Food Journal, 118(4),896-914.
93. Veal, A. J. (2018). Research methods for leisure and tourism. 5th Edition. Pearson Education Limited, UK.
94. Velčovská, Š. & Sadílek, T. (2015). Certification of cheeses and cheese products origin by EU countrie. British Food Journal, 117(7), 1843-1858.
95. Xiao, H. & Smith, S. L. (2006). Case studies in tourism research: A state-of-the-art analysis. Tourism Management, 27(5), 738-749.
96. Yanık, A. (2015). Turizmde örnek olay analizinin kullanımı. A. Yüksel, A. Yanık & R. Ayazlar (Ed.), Bilimsel araştırma yöntemleri içinde (ss.247-261). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
97. Yenipınar, U., Köşker, H. & Karacaoğlu, S. (2014). Turizmde yerel yiyeceklerin önemi ve coğrafi işaretleme: Van Otlu Peyniri. Journal Of Tourism And Gastronomy Studies, 2(2), 13-23
98. Yetkin, F. B. & Çamur, K. C. (2019). Arkeolojik Sit Alanlarında Yönetim Planlamasının Turizme Etkisinin Değerlendirilmesi; Şanlıurfa Örneği. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi, 4(3), 38-48.
99. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (11. Baskı). Ankara: Seçkin Yayınları.
100. Yin, R. K. (2014). Case study research and applications: Design and methods 5. Edition. London: Sage Publications.
101. Yin, R. K. (2017). Case study research and applications: Design and methods 6. Edition. Sage publications.
102. Zengin, B. & Gürkan, A. S. (2019). Afyonkarahisar mutfağının gastronomi turizmi açısından değerlendirilmesi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(2), 225-240
103. Alkmaar Cheese Museum. (2019). https://www.holland.com/global/ tourism/destinations/more-destinations/alkmaar/alkmaar-cheese- museum-.htm, Erişim Tarihi: 28.11.2019
104. Alkmaar Cheese Market. (2019). https://www.holland.com/global/ tourism/information/events/the-cheese-market-of-alkmaar. htm Erişim Tarihi: 28.11.2019
105. Divle Obruğu.(2019). (http://www.obrukpeyniri.com/ Erişim Tarihi: 28.11.2019
106. Dutch Cheese Shops. (2019). https://www.holland.com/global/ tourism/information/general/traditional-food/dutch-cheese- shops.htm, Erişim Tarihi: 28.11.2019
107. Gouda cheese market (2019). https://www.holland.com/global/tourism/ destinations/provinces/south-holland/gouda-cheese-market. htm, Erişim Tarihi: 28.12.2019
108. Eurobound Launches New Europe Tours For Cheese Lovers. (2019). https://www.travelagentcentral.com/tours/eurobound-launches- new-europe-tours-for-cheese-lovers, Haber Tarihi: 14 Feb 2017, Erişim Tarihi: 05.12.2019
109. In situ. (2019). https://www.arkeolojikhaber.com/haber-in-situ-7300/, Erişim Tarihi: 10.11.2019
110. TÜRKPATENT (2020). https://www.ci.gov.tr/cografi-isaretler/liste?il=65 Erişim Tarihi: 28.10.2020
111. Türk Patent ve Marka Kurumu. (2018). Türkiye’nin Coğrafi İşaretleri: Van Otlu Peyniri. https://Www.Ci.Gov.Tr/Files/Geographicalsigns/ 5c08a8d5-8481-48a9-911e-8a5a1b3186b2.Pdf., Erişim Tarihi: 01.11.2019
112. Türkiye’nin ilk peynir müzesi, https://www.sozcu.com.tr/hayatim/ seyahat/turkiyenin-ilk-peynirmuzesi/?utm_source=dahafazla_ haber&utm_medium=free&utm_campaign=dahafazlahaber, Haber tarihi: 14.02.2019, Erişim Tarihi: 04.10.2019
113. Van’da 250 Yıllık Otlu Peynir Bulundu. (2015). En Son Haber. https:// www.ensonhaber.com/vanda-250-yillik-otlu-peynir-bulundu- 2015-08-07.html, Haber tarihi: 07.08.2015, Erişim Tarihi: 04.10.2019
114. Visit our cheese farms. (2019). https://henriwillig.com/en/abouthenri- willig/, Erişim Tarihi: 28.12.2019
115. Görsel Kaynakça Fotoğraf 1. Zavot Peynir Müzesi (2020). http://karsevleri.com/karsta-nerelere-gidilir/zavot-peynir-muzesi Erişim Tarihi: 28.11.2020
116. Fotoğraf 2. Divle obruk galeri (2019). http://www.obrukpeyniri.com/ Erişim Tarihi: 28.11.2019
117. Fotoğraf 3.Alkmaar Cheese Museum. (2019). Alkmaar Cheese Market. (2019). https://www.holland.com/global/tourism/destinations/more-destinations/ alkmaar/alkmaar-cheese-museum-.htm, Erişim Tarihi: 28.11.2019;
118. https://www.holland.com/global/tourism/information/events/ the-cheese-market-of-alkmaar.htm, Erişim Tarihi: 28.11.2019 Fotoğraf 4. Gouda cheese market (2019). https://www.holland.com/global/tourism/destinations/provinces/ south-holland/gouda-cheese-market.htm Fotoğraf 5. Visit our cheese farms (2019). https://henriwillig.com/ en/about-henri-willig/, Erişim Tarihi: 28.12.2019 Fotoğraf 6. Van’da 250 yıllık otlu peynir bulundu. (2015). En Son Haber. https://www.ensonhaber.com/vanda- 250-yillik-otlu- peynir-bulundu-2015-08-07.html, Haber tarihi: 07.08.2015, Erişim Tarihi:04.10.2019
119. Fotoğraf 7. Van otlu peynir (2019) https://www.trthaber.com/haber/kultur-sanat/van-kahvaltilarini- lezzetlendiren-otlu-peynir-artik-tescilli-385288.html., https:// van.ktb.gov.tr/TR-88271/otlu-peynir.html, Erişim Tarihi: 28.12.2019
120. Fotoğraf 8. Kültür rotası 1.’de yer alan doğal ve kültürel değerlerden görünüm https://www.google.com/maps/Ölmez 2109.Akçalı Traverten,Erişim Tarihi: 25.12.2019
121. Bartholomeus Kilisesi, Başkale/ VAN Tweet added by özgür eren atalay - Download Photos | Twipu Başkale Albayrak Köyü Albayrak Aziz Bartholomeus Manastırı. Başkale Ziraat Odası http://baskale.ziraatodasi.org.tr/basin-odasi/ fotograflar/baskale-albayrak-koyu---albayrak-aziz-bartholomeus- manastiri, Erişim Tarihi: 25.12.2019
122. Van Gürpınar İlçesi. (2019). https://www.vanhaber.com.tr/gurpinar- ilcesi/ , Erişim Tarihi: 25.12.2019
123. Fotoğraf 9. Kültür rotası 2.’de yer alan doğal ve kültürel değerlerden görünüm Çavuştepe Antik Urartu Kalesi.(2019). https://gezilecekyerler.com/ cavustepe-antik-urartu-kalesi/ Haber Tarihi: 20 Aralık 2016, Erişim Tarihi: 26.12.2019
124. Van’da Urartuların 2800 Yıllık Kanalizasyon Sistemi Ortaya Çıkarıldı. (2019). https://arkeofili.com/vanda-urartularin-2800-yillik-kanalizasyon- sistemi-ortaya-cikarildi/ Haber Tarihi: 24 Eylül 2016, Erişim Tarihi: 26.12.2019
125. Van Gürpınar İlçesi. (2019). https://www.vanhaber.com.tr/gurpinar- ilcesi/
126. ‘Hoşap Kalesi Osmanlı Dönemine aittir’. https://www.sabah.com.tr/ galeri/yasam/hosap-kalesi-osmanli-donemine-aittir/7, Güncelleme Tarihi: 12.08.2017, Erişim Tarihi: 26.12.2019
127. Tarihi hoşap kalesi eski görkemine kavuşuyor. (2019). (Fotoğraf: Ali İhsan Öztürk-Anadolu Ajansı) https://www.aa.com.tr/tr/pg/foto- galeri/tarihi-hosap-kalesi-eski-gorkemine-kavusuyor/0 , Erişim Tarihi:
128. Van’ın otlu peyniri tescillendi.(2019). https://www.aa.com.tr/tr/ vg/video-galeri/vanin-otlu-peyniri-tescillendi/0#, Erişim Tarihi: 26.12.2019
129. Fotoğraf 10. Kültür rotası 3.’de yer alan doğal ve kültürel değerlerden görünüm Hoşgörü adası Akdamar, tüm ihtişamıyla ziyaretçilerini ağırlıyor. https:// www.aa.com.tr/tr/turkiye/hosgoru-adasi-akdamar-tum-ihtisamiyla- ziyaretcilerini-agirliyor/1463188 , Haber Tarihi: 26.04.2019, Erişim Tarihi: 26.12.2019
130. Çiçeklere bürünen Akdamar Adası görsel şölen sunuyor https:// www.ntv.com.tr/galeri/seyahat/ciceklere-burunen-akdamar-adasi- gorsel-solen-sunuyor,mm6p0HSEvE-D83n0opYBWQ/io- CAvy1cu0KVCROjJosgnw Haber Tarihi: 20.04.2019, Erişim Tarihi: 26.12.2019
131. Inverted tulips a visual feast in Van http://www.hurriyetdailynews. com/inverted-tulips-a-visual-feast-in-van-143052, Haber Tarihi: 30 April 2019, Erişim Tarihi: 26.12.2019
132. Gevaş http://gezilecekyerler.com/gevas/, Haber Tarihi: 25 Aralık 2016, Erişim Tarihi: 26.12.2019
133. Fotoğraf 11. Kültür rotası 4.’de yer alan doğal ve kültürel değerlerden görünüm Van’da Doğu’nun Kanatları Van Erçek Gölü 8. Flamingo Festivali https:// www.trthaber.com/haber/yasam/vanda-dogunun-kanatlari- van-ercek-golu-8-flamingo-festivali-387123.html Son Güncelleme 30 Eylül 2018, Erişim Tarihi: 27.12.2019
134. Dönerdere Köyü. http://caykaragundem.com/haber/donerdere-koyu- 5235.html Haber Tarihi: 9.2.2017, Erişim Tarihi: 27.12.2019 Yarım asırdır Van’da Karadeniz rüzgarı estiriyorlar! Trabzon’dan göç ettiler... http://www.hurriyet.com.tr/seyahat/galeri-yarim-asirdir- vanda-karadeniz-ruzgari-estiriyorlar-41107749/1 Haber Tarihi: 06 Şubat 2019, Erişim Tarihi: 27.12.2019
135. Van İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. https://van.ktb.gov.tr/TR-52160/ fotograf-galerisi.html , Erişim Tarihi: 27.10.2020
136. Fotoğraf 12. Kültür rotası 5.’de yer alan doğal ve kültürel değerlerden görünüm Van Kalesi. https://van.ktb.gov.tr/TR-76401/van-kalesi.html, Erişim Tarihi: 28.12.2019
137. İstanbul’daki Uluslararası Mutlu Kediler Yarışması’nın birincisi o oldu. https://www.haber3.com/foto-galeri/hayvanlar-alemi/istanbuldaki- uluslararasi-mutlu-kediler-yarismasinin-birincisi-o-oldu- galeri-5054903 Haber Tarihi: 07 Kasım 2019, Erişim Tarihi: 28.12.2019
138. Van kedilerinin sırrı şaşırtıyor http://www.yenimesaj.com.tr/van-kedilerinin- sirri-sasirtiyor-H1325888.htm, Haber Tarihi: 03.09.2019, Erişim Tarihi: 28.12.2019
139. Van’da kadınlara gümüş işlemeciliği kursu.http://www.hurriyet.com. tr/vanda-kadinlara-gumus-islemeciligi-kursu-40240153 Haber Tarihi: 05.10.2016, Erişim Tarihi: 28.12.2019
140. Kalecik. https://mapio.net/pic/p-36959072/
141. Fotoğraf 13. Çok günlük rotalarda yer alan doğal ve kültürel değerlerden görünüm Altınsaç Klisesi. https://van.ktb.gov.tr/TR-76515/altinsac-kilisesi. html, Erişim Tarihi: 15.12.2019
142. Doğanın hediyesi: Muradiye Şelalesi https://www.sozcu.com.tr/ hayatim/seyahat/doganin-yaptigi-bir-beste-muradiye-selalesi/?_ szc_galeri=1 Haber Tarihi: 27 Mart 2019 , Erişim Tarihi: 29.12.2019
143. Hem doğa hem mühendislik harikası, https://www.trthaber.com/haber/ gundem/hem-doga-hem-muhendislik-harikasi-81852.html Haber Tarihi: 10 Nisan 2013, Erişim Tarihi: 29.12.2019
144. İnci kefalinin tatlı sulara göçü başladı https://www.ntv.com.tr/galeri/ turkiye/inci-kefalinin-tatli-sulara-gocu-basladi,bs-4816QM0Oy8JZJNbMonw Haber Tarihi: 19.05.2017, Erişim Tarihi: 29.11.2019
145. Vanadokya. https://www.neredekal.com/vanadokya/, Erişim Tarihi: 29.12.2019
146. Urartuların dikili taşları turizme kazandırılıyor https://www.hurriyet. com.tr/urartularin-dikili-taslari-turizme-kazandiriliy-40911255 Haber Tarihi: 28.07.2018, Erişim Tarihi: 15.10. 2020