Araştırma Makalesi

Fenilketonürili Çocukların Beslenme Durum ve Davranışları Üzerine Annelerin Besleme Davranışlarının Etkisi

Cilt: 15 Sayı: 3 25 Mayıs 2021
PDF İndir
EN TR

Fenilketonürili Çocukların Beslenme Durum ve Davranışları Üzerine Annelerin Besleme Davranışlarının Etkisi

Öz

Amaç: Çalışmanın amacı annelerin besleme davranışlarının, Fenilketonüri (PKU)’li çocukların beslenme durumları ve davranışlarına etkisini saptamaktır.

Gereç ve Yöntemler: PKU Aile Derneği’ne üye 2-11 yaş aralığındaki PKU’lu çocuklar ve annelerine, yüz yüze görüşme metodu kullanılarak, ailenin sosyodemografik özelliklerini ve annenin çocuğu besleme davranışlarını belirlemeye yönelik anket formu uygulanmış, çocukların antropometrik ölçümleri alınmıştır. Geriye dönük bir günlük besin tüketim kayıtları alınarak, beslenme bilgi sistemi bilgisayar programı ile günlük alınan enerji, makro ve mikro besin ögeleri hesaplanmış ve günlük gereksinimleri karşılama düzeyleri belirlenmiştir. Çocukların antropometrik değerlendirmesi WHO AnthroPlus Programı ile yapılmış, yaşa göre ağırlık z-skoru (WAZ), yaş göre boy z-skoru (HAZ) ve yaş göre BKİ z-skoru (BAZ) değerleri hesaplanmıştır.

Bulgular: Çocukların ortalama WAZ değerinin 0.1±0.9, HAZ değerinin -0.3±1.7 ve BAZ değerinin 0.4±1.8 olduğu, annenin besleme davranışının çocuğun antropometrik ölçülerini etkilediği tespit edilmiştir (p<0.05). Çocukların enerji gereksinimleri %77.7 oranında karşılanırken, protein, B6, B12 ve C vitamini alımlarının önerilerin üzerinde, folat alımının ise önerilerin altında olduğu saptanmıştır. Annenin çocuğun beslenmeyi reddettiğinde gösterdiği besleme davranışının, çocuğun makro ve mikro besin ögesi alımları ile kan fenilalanin düzeyini etkilemediği bulunmuştur (p>0.05). Çocukların büyük çoğunluğunun (%86.7) diyetine uyumlu olduğu, diyetine uyumlu çocukların annelerinin yaşlarının ise daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0.03). Besin alımını reddeden çocukların annelerinin sıklıkla çocuğu beslemekten vazgeçmediği (%80.0), bir süre bekledikten sonra tekrar beslediği (%26.7) ve oyun haline dönüştürerek beslediği (%23.3) belirlenmiştir.

Sonuç: Annelerin besleme davranışları çocukların beslenme durumunu etkilemektedir. PKU’lu çocukların yaşam boyu uyguladıkları diyet tedavisine uyumu arttırmak için ebeveynlere destekleyici beslenme eğitimleri planlanarak, tedavinin bir parçası haline getirilmesi sağlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acosta PB, Yannicelli S, Singh R, et al. Nutrient intakes and physical growth of children with phenylketonuria undergoing nutrition therapy, J Am Diet Assoc, 2003; 103: 1167–1173.
  2. Ahring K, Be´langer-Quintana A, Dokoupil K. Dietary management practices in phenylketonuria across European centres. Clinical Nutrition, 2009; 28 (3): 231-236.
  3. Antısdel, JE, & Chrisler, JC. Comparison of eating attidutes and Behaviors Among Adolescent and Young Women with Type 1 Diabetes Mellitus and Phenylketonuria. Journal of Developmental & Bevavioral Pediatrics, May 2000; 21(2): 81-86.
  4. Bakanlığı, TS. (2015). Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER). Sağlık Bakanlığı Yayınları, Ankara.
  5. Bickel H. The effects of a phenylalanine-free and phenylalanine-poor diet in phenylpyruvic oligophrenis. Exp Med Surg, 1954; 12: 114-117.
  6. Blau N, Spronsen FJ, Levy HL. Phenylketonuria. The Lancet, 2010; 376: 1417–1427.
  7. Büyükgebiz B, Öztürk Y. Doğumsal metabolik hastalıklarda beslenme. Klinik Çocuk Forumu, 2002; 2: 38-44.
  8. Centerwall, SA, & Centerwall, WR. The discover of phenylketonuria: The story of a young couple, two retarded children, and a sciencist, Journal of Pediatrics, 2000; 89-103.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Mayıs 2021

Gönderilme Tarihi

10 Mayıs 2019

Kabul Tarihi

7 Mayıs 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 15 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Aktaç, Ş., Öğren, G., Fereli, S., Karğın, D., & İçen, H. (2021). Fenilketonürili Çocukların Beslenme Durum ve Davranışları Üzerine Annelerin Besleme Davranışlarının Etkisi. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi, 15(3), 174-180. https://doi.org/10.12956/tchd.561368
AMA
1.Aktaç Ş, Öğren G, Fereli S, Karğın D, İçen H. Fenilketonürili Çocukların Beslenme Durum ve Davranışları Üzerine Annelerin Besleme Davranışlarının Etkisi. Türkiye Çocuk Hast Derg. 2021;15(3):174-180. doi:10.12956/tchd.561368
Chicago
Aktaç, Şule, Gül Öğren, Simay Fereli, Dicle Karğın, ve Hayrunisa İçen. 2021. “Fenilketonürili Çocukların Beslenme Durum ve Davranışları Üzerine Annelerin Besleme Davranışlarının Etkisi”. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi 15 (3): 174-80. https://doi.org/10.12956/tchd.561368.
EndNote
Aktaç Ş, Öğren G, Fereli S, Karğın D, İçen H (01 Mayıs 2021) Fenilketonürili Çocukların Beslenme Durum ve Davranışları Üzerine Annelerin Besleme Davranışlarının Etkisi. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi 15 3 174–180.
IEEE
[1]Ş. Aktaç, G. Öğren, S. Fereli, D. Karğın, ve H. İçen, “Fenilketonürili Çocukların Beslenme Durum ve Davranışları Üzerine Annelerin Besleme Davranışlarının Etkisi”, Türkiye Çocuk Hast Derg, c. 15, sy 3, ss. 174–180, May. 2021, doi: 10.12956/tchd.561368.
ISNAD
Aktaç, Şule - Öğren, Gül - Fereli, Simay - Karğın, Dicle - İçen, Hayrunisa. “Fenilketonürili Çocukların Beslenme Durum ve Davranışları Üzerine Annelerin Besleme Davranışlarının Etkisi”. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi 15/3 (01 Mayıs 2021): 174-180. https://doi.org/10.12956/tchd.561368.
JAMA
1.Aktaç Ş, Öğren G, Fereli S, Karğın D, İçen H. Fenilketonürili Çocukların Beslenme Durum ve Davranışları Üzerine Annelerin Besleme Davranışlarının Etkisi. Türkiye Çocuk Hast Derg. 2021;15:174–180.
MLA
Aktaç, Şule, vd. “Fenilketonürili Çocukların Beslenme Durum ve Davranışları Üzerine Annelerin Besleme Davranışlarının Etkisi”. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi, c. 15, sy 3, Mayıs 2021, ss. 174-80, doi:10.12956/tchd.561368.
Vancouver
1.Şule Aktaç, Gül Öğren, Simay Fereli, Dicle Karğın, Hayrunisa İçen. Fenilketonürili Çocukların Beslenme Durum ve Davranışları Üzerine Annelerin Besleme Davranışlarının Etkisi. Türkiye Çocuk Hast Derg. 01 Mayıs 2021;15(3):174-80. doi:10.12956/tchd.561368

13548  21005     13550