Araştırma Makalesi

ENERJİ GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA TÜRKMENİSTAN ENERJİ DİPLOMASİSİ

Cilt: 137 Sayı: 271 28 Şubat 2025
PDF İndir

ENERJİ GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA TÜRKMENİSTAN ENERJİ DİPLOMASİSİ

Öz

Sovyetlerin dağılması ile bağımsızlığını kazanan Türkmenistan, Türkistan’nın en zengin rezervlere sahip ülkelerinden biridir. Özellikle doğal gaz rezervleri ile küresel enerji pazarını etkileyebilecek bir potansiyele sahip olmasına karşın iç ve dış politikadaki tercihler nedeniyle uzun yıllar enerji alanında etkin bir politika yürütülememiştir. Ülkenin ilk Cumhurbaşkanı Saparmurat Niyazov’un otokratik yönetimi ve 1995 yılında alınan karar ile dış politikanın daimî tarafsızlık statüsü çerçevesinde yürütülmesi Aşkabat’ın enerji ihracatına bağımlı olan ekonomik gelişimini sınırlamıştır. 2006 yılında iktidara gelen Kurbankulu Berdimuhammedov açılım politikası ile iç ve dış siyasette bir değişim öngörmüştür. Son yıllarda önceki döneme kıyasla küresel siyasetle bir bütünleşmenin başlaması enerji diplomasisinin gelişmesine katkı sağlamıştır. Rusya’ya olan bağımlılığın aşılarak İran ve Çin’e ihracatı mümkün kılan hatların tamamlanmasının yanı sıra AB ve Asya’ya ulaşan boru hatlarının yapımı da gündemdedir. Bu kapsamda özellikle Rusya-Ukrayna savaşı sonrası Türkmenistan Batı’ya entegre olma fırsatına sahipken Asya pazarında da Moskova ile karşı karşıyadır. Çalışma, Türkmenistan enerjisinin küresel alandaki rolüne ve Türkmen yönetiminin son yıllarda derinleştirdiği enerji diplomasisine odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. “Azerbaijan Sees Increase in Natural Gas Imports from Turkmenistan over 2023”. News.Az. 5 Mart 2024. Erişim Tarihi: 11.06.2024. https://news.az/news/-azerbaijansees-increase-in-natural-gas-imports-from-turkmenistan-over-2023.
  2. “Gazprom to Buy Central Asia Gas”. CNN, 10 Nisan 2003. https://edition.cnn.com/2003/BUSINESS/-04/10/russia.-gazprom.reut/.
  3. “The President of Turkmenistan Approves Draft Program of Economic Cooperation with Russia in 2021 – 2023”. Turkmenistan Altyn Asyr. 21 Mayıs 2021. Erişim Tarihi: 11.07.2024. https://turkmenistan.gov.tm/en/post/54587/- president-turkmenistan-approves-draft-program-economic-cooperationrussia-2021-2023%20.
  4. “Turkmenistan Ready to Accelerate TAPI Project Through Closer Cooperation with Partners”. Interfax. 25 Nisan 2024. Erişim Tarihi: 16.06.2024, https://interfax.com/newsroom/top-stories/101802/
  5. Afanasiev, Vladimir. “Iraq Steps Closer to Securing Large Natural Gas Deal with Turkmenistan”. Upstream. 11 Ekim 2023. Erişim Tarihi: 10.07.2024 https://www.upstreamonline.com/-production/iraq-steps-closer-to-securing-largenatural-gas-deal-with-turkmenistan/2-1-1532731.
  6. Aminjov, Farkhod. “Russia’s Evolving Energy Interests in Central Asia and Afghanistan”, CAISS, 2017.
  7. Annayev, Dzhumaguly. “Iran Attempts to Spin Major Ruling on Gas Payments to Turkmenistan”. Asia News. 7 Temmuz 2020. Erişim Tarihi: 11.06.2024. https://central.asia-news.com /en _ GB/ articles/ cnmi_ca /features /2020/07/07/feature-01.
  8. Assenova, Margarita; Ariel Cohen ve Wesley Hill. “Kazakhstan Could Lead Central Asia in Mitigating the World’s Energy and Food Shortages”. Atlantic Council. 28 Nisan 2023.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türk Dünyası Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 2025

Gönderilme Tarihi

22 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

28 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 137 Sayı: 271

Kaynak Göster

APA
Özsoy, B. (2025). ENERJİ GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA TÜRKMENİSTAN ENERJİ DİPLOMASİSİ. Türk Dünyası Araştırmaları, 137(271), 87-114. https://doi.org/10.55773/tda.1537126
AMA
1.Özsoy B. ENERJİ GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA TÜRKMENİSTAN ENERJİ DİPLOMASİSİ. TDA. 2025;137(271):87-114. doi:10.55773/tda.1537126
Chicago
Özsoy, Bahar. 2025. “ENERJİ GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA TÜRKMENİSTAN ENERJİ DİPLOMASİSİ”. Türk Dünyası Araştırmaları 137 (271): 87-114. https://doi.org/10.55773/tda.1537126.
EndNote
Özsoy B (01 Şubat 2025) ENERJİ GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA TÜRKMENİSTAN ENERJİ DİPLOMASİSİ. Türk Dünyası Araştırmaları 137 271 87–114.
IEEE
[1]B. Özsoy, “ENERJİ GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA TÜRKMENİSTAN ENERJİ DİPLOMASİSİ”, TDA, c. 137, sy 271, ss. 87–114, Şub. 2025, doi: 10.55773/tda.1537126.
ISNAD
Özsoy, Bahar. “ENERJİ GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA TÜRKMENİSTAN ENERJİ DİPLOMASİSİ”. Türk Dünyası Araştırmaları 137/271 (01 Şubat 2025): 87-114. https://doi.org/10.55773/tda.1537126.
JAMA
1.Özsoy B. ENERJİ GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA TÜRKMENİSTAN ENERJİ DİPLOMASİSİ. TDA. 2025;137:87–114.
MLA
Özsoy, Bahar. “ENERJİ GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA TÜRKMENİSTAN ENERJİ DİPLOMASİSİ”. Türk Dünyası Araştırmaları, c. 137, sy 271, Şubat 2025, ss. 87-114, doi:10.55773/tda.1537126.
Vancouver
1.Bahar Özsoy. ENERJİ GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA TÜRKMENİSTAN ENERJİ DİPLOMASİSİ. TDA. 01 Şubat 2025;137(271):87-114. doi:10.55773/tda.1537126